اهداف توسعه طلبانه ترکیه در سوریه

آمریکا و دیگر کشورهای منطقه که هر یک به نوعی منافع خود را در سوریه تعقیب می کنند و در پی عملیاتی کردن سیاست های مداخله جویانه هستند، آماده کاری های خود را برای دوران بعد از بشار اسد هماهنگ می کنند. هم اینک نیز با فرار ریاض حجاب نخست وزیر سوریه به همراه چند تن از وزیرانش به اردن اقدامات مزبور تشدید شده است. دولت اوباما علیرغم اظهار به عدم تمایل در دخالت نظامی در امور سوریه با تصویب 12 میلیون دلار کمک مالی- افزون  بر کمک های گذشته به مخالفان بشار اسد، پنتاگون را موظف کرده است تا طرح های نظامی برای مقابله با خلاء قدرت و دوران انتقالی پس از سقوط رژیم بعث را تدارک ببیند. پنتاگون همراه با فرماندهی مرکزی نظامی آمریکا گروها و کانون هایی را تحت عنوان "تیم های عملیات بحران" ایجاد کرده است که بر برنامه های آمادگی که ممکن است نیروهای نظامی آمریکا در آنها دخالت داشته باشند تمرکز کنند. همچنین وزارت دفاع آمریکا به ترکیه و اردن پیشنهاد کرده است که تدابیر نظامی و امنیتی در پوشش اداره پناهندگان و انتقال کمک های انسانی در  مرزهای خود با سوریه بعمل آورند. با نظارت مستقیم مأموران سیا کشورهای دیگر از جمله ترکیه، عربستان و قطر در بین گروها و جنگجویان مورد نظر سلاح توزیع می کنند تا ضمن به حاشیه راندن انقلابیون و آزادیخواهان سوری عناصر صحنه گردان جنگ های فرقه ای، عشیره ای و مذهبی یا در واقع جنگ داخلی را موجودیت دهند.

جمهوری اسلامی نیز خود را  یک وجه ماجراجویی در سوریه به حساب می آورد و به جلوگیری از کاهش نفوذ خویش در این منطقه، حراست از ارکان سه گوش مقاومت ایران، سوریه، حزب الله لبنان در مقابل اسرائیل را حق مسلم خود می داند و رسالت دفاع از موجودیت رژیم اسد را بر دوش خود مفروض می انگارد. بهمین لحاظ سرداران سپاه پاسداران با خود بزرگ بینی اشاره به امکانات و احتمالاتی می کنند که نه تنها از فروریزی حکومت ممانعت به عمل می آورد، بلکه در صورت وقوع سقوط بشار اسد سوریه را مبدل به جهنم خون و آتش برای ساکنان آن خواهند نمود. هم اکنون سپاه پاسداران سوای کمک های مالی، تسلیحاتی، فنی و امنیتی به ارتش وفادار به بشار اسد،  مستقلاٌ به توسط افراد اعزامی از یگان های وابسته به سپاه پاسداران و بسیج دست اندرکار شناسایی و گرد آوری اطلاعات به منظور کاربرد آن در دوران انتقال قدرت است. کما اینکه دستگیری 48 تن از این افراد توسط ارتش آزاد سوریه، لو رفتن بخش کوچکی از پروژه های مداخله گرانه جمهوری اسلامی را نمایان می کند.

دولت ترکیه نیز به سبب موقعیت همجواری با سوریه و عضویت در ناتو که خود را ملزم به اجرای برنامه های آماده سازی آمریکا و این نهاد نظامی می بیند تحرکات و عملیات مقاصد جویانه خود را پنهان نمی دارد و آشکارا نیات اشغالگرانه را به میان می کشد. اخیراً دولت ترکیه نیروهای نظامی اش را برای دومین بار به شهر مرزِی کلیس واقع در مرز بین دو کشور اعزام داشته و احتمال مداخله نظامی را قوت داده است.

طی روزهای گذشته نیز سران و مقامات مختلف ترکیه با خاطر نشان کردن تلفات روزافرون شهروندان سوری و برجسته کردن بعد انساندوستانه آن، و نیز مطرح کردن عناوین هول انگیزی چون نسل کشی که در سوریه رخ می دهد، توجیهات و زمینه پردازی های لازم برای انجام عملیات نظامی ارتش ترکیه در خاک سوریه را فراهم می نمایند. داود اوغلو وزیر خارجه ترکیه وضع موجود در سوریه را با رویدادهای حلبجه در عراق مقایسه می کند و گزینه های پیشگیری از وقوع فاجعه را به سبک دخالت نظامی آمریکا در عراق توصیه می کند. ادریس بال عضو ارشد کمیسیون خارجی حزب حاکم عدالت و توسعه باشتاب و بی تابی بسیار تأکید بر آن دارد تا مجلس ترکیه اجازه ورود ارتش به خاک همسایه جنوبی اش را صادر کند. او معتقد است، برای انجام این کار حتی به صدور اجازه سازمان ملل متحد و یا چراغ سبز ناتو نیازی وجود ندارد. ادریس بال بر این باور است که ترکیه بمانند جبهه مقدم ناتو که از سوی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مورد حمایت قرار می گیرد، می تواند در کوتاه ترین زمان ممکن بشار اسد را سقط نماید. رجب طیب اردوغان نخست وزیر نیز به مراتب نظرات تند و افراطی تری از دیگر مدافعان مداخله نظامی ارائه می دهد. او چند روز پیش در یک سخنرانی طی سحنان هشدار دهنده ای، تند ترین و جدی ترین تهدیدها را دست نشان کرد که از جانب سوریه و مرزهای جنوبی، امنیت ترکیه را به چالش می گیرد.

آنچه که از روند رویدادهای سوریه و واقعیات موجود در آن قابل تبیین و استنباط است: عبور ارتش ترکیه از مرز به قصد مداخله نظامی، بلحاظ زمانی نه در چهارچوب و منطق زنده کردن رؤیای عظمت دوران عثمانی می گنجد و نه آب روانی است که با ممزوج کردن آن با مسائل بشر دوستانه و خیر خواهی برای مردم قیام کننده سوری بسادگی از گلو پائین رود. بزک پاشی ها و غیر واقعی نمایاندن حکومت اسلام معتدل نیز برای مردمی که در نتیجه جور و ستم استبداد سیاسی و اقتصادی به انقلاب روی آورده اند و خواهان آزادی های اجتماعی و سیاسی و رفاه جامعه و تأمین زندگی شایسته انسانی هستند، جذبه ای به شمار نمی رود و اطمینان زا نیست!

حکومت ترکیه که تا پیش از حرکت اعتراضی مردم گرم ترین روابط را با رژیم بشار اسد داشت و جلسات پارلمانی مشترک با نمایندگان سوری برگزار می کرد سیاست های بشار اسد را تأئید می کرد و هیچگاه تمایلی به توسعه دمکراسی و حقوق بشر و تحولات اجتماعی و اقتصادی که به دگرگونی معیشتی در سطح طبقات کم درآمد اجتماعی منجر شود نشان نداد. اما بمحض شنیدن صدای انقلاب یک شبه پوست اندازی کرد و به سلک زهد فروشان ریاکار درآمد تا به قول دادود اوغلو انزوای عدم مشارکت در جنگ آمریکا باعراق را جبران و در تکمیل پروژه انحراف و شکست انقلاب سوریه حضور مؤثر و به ایفای نقش فعال بپردازد.

صف آرایی ارتش ترکیه در نوار مرزی سوای اقدامات مداخله جویانه سیاسی که در گذشته بمنظور تخریب در کارایی و عملکرد شوراهای تحت عنوان "تنثیقات" یا شورای هماهنگی انقلاب و حرکت های توده ای انجام گرفت، اقدامی مخربانه و توطئه انگیز علیه جنبش انقلابی سراسری است. با گسیل اولین سرباز، بذر جنگ داخلی افشانده می گردد و نبردهای قومی و مذهبی بمنظور بی ثبات کردن فضای بعد از بشار اسد پایه ریزی می شوند. آنگاه سرانجام مبارزات پرهزینه و پرتلفات مردم بازیجه دست قدرت های امپریالیستی و منطقه ای  و نیروهای مرتجع مذهبی می شود. یا در نتیجه تقسیم قدرت بین گروهای بی ربط به طبقات محروم اجتماعی، حقوق و اراده آنها پایمال و نابود می گردد.

ارتش ترکیه در طرح توسعه طلبانه خود به سوریه به یک هدف فرعی تر نیز می اندیشد که هم طراز با هدف اصلی برایش ارزشمند است. اشغال نظامی کردستان سوریه به لحاظ پیشگیری از گسترش فعالیت پ. ک.ک در داخل ترکیه و نیز محدود کردن منابع لجستیکی و حمایت های پشت جبهه ای از چریک های آن دارای اهمیت می باشد. همچنین وجود کردستان آزاد، برخوردار از نوعی حکومت محلی و یا مرتبط با حکومتی دمکراتیک در دمشق برای وی مسئله ای تأثیر گذار در امور کردستان ترکیه تلقی می شود. لذا موجودیت کردستان با آن اوصاف دردسر آفرین، تهدید امنیتی و تحمل ناپذیر به شمار می آید.

اوضاع داخلی سوریه پس از رژیم بعث بیانگر آنست که موانع جدی و فلج کننده ای بر سر راه استقرار ارتش ترکیه وجود دارد. هر چند نشانه های نفوذ ایران بسبب حضور پ. ک. ک  در کردستان سوریه قابل مشاهده است و این می تواند ترکیه را با ایران وارد معامله بر سر مسئله کرد نماید. اما بازمانده جبهه مقاومت در قالب حزب الله لبنان و مخالفت شورای هماهنگی انقلاب و دیگر گروه های تازه تأسیس با هر نوع مداخله خارجی! و یا مقاومت وفاداران بشار اسد در منطقه علوی نشین کرانه مدیترانه و واکنش های وابسته به گروهای مذهبی تند رو و حضور سربازان روسی مستقر در پایگاه طرسوس که طی روزهای اخیر تقویت شده است می تواند ارتش ترکیه را در باتلاق جنگ دراز مدت فرو برد و مزه تجربه آمریکا در عراق را در بعدی پیچیده تربه او به  چشاند.

/ 0 نظر / 12 بازدید