دستگاه امنیتی اسرائیل و تحولات جهان عرب

 

این سازمان از ابتدای شروع تحولات جهان عرب فعالیت خود را به شدت گسترش داده است تا از خلأ امنیتی موجود استفاده لازم را ببرد. از شواهد سو استفاده اسرائیل از این اوضاع کنونی می‌توان یکی به ترور برخی از عوامل موثر مقاومت فلسطینی همچون اشرف السعدی فرمانده گردان جنین در کرانه باختری، احمد الشیخ خلیل و اسماعیل الاسمر در نوار غزه از فرماندهان برجسته گردان‌های قدس جنبش جهاد اسلامی در ماه‌های اخیر اشاره کرد. دیگری تحت فشار قرار دادن گروه های فلسطینی همچون حماس و جنبش جهاد اسلامی اشاره کرد که در برخی موارد قدرت مانور و عملیات را از آنها سلب کرده است. به عنوان مثال در چند ماه اخیر ما شاهد عملیات‌های عمده انتقامی در قبال افزایش حملات جنگنده های اسرائیلی به نوار غزه نبودیم.

در مقابل دستگاه‌های امنیتی کشورهای عربی به شدت وابسته به دستگاه حاکمه بوده و بیشتر از آنکه در خدمت امنیت عمومی باشند عمدتا در خدمت منافع رژیم های حاکم قرار داشته و از بعد ملی برخوردار نیستند. به همین دلیل با از بین رفتن نظام موجود، این دستگاه ها به شدت مورد آسیب و مورد غضب مردم قرار می‌گیرند زیرا مردم آنها را مسئول سرکوب خود می‌دانند. برای مثال بسام کوسا که سالها مسئول دستگاه امنیتی در لیبی بود با وجود پیوستن به انقلابیون زندگی مخفیانه را از ترس انتقام خانواده قربانیان برگزیده است.

در این شرایط به نظر می رسد که دستگاه امنیتی- اطلاعاتی اسرائیل از تحولات جهان عرب بی بهره نبوده است. کشورهای تونس، مصر، لیبی و سوریه علاوه بر این که هرکدام دارای دستگاه های قوی اطلاعاتی در جهان عرب بودند، به نوعی درگیر قضیه فلسطین نیز بوده اند و بر این اساس، دارای اطلاعات زیادی از گروه های فلسطینی و همین طور اسرائیل می‌باشند.

مصر به دلیل موقعیت ویژه در جهان عرب و همین طور روابط با اسرائیل و آمریکا از اطلاعات زیادی از دو طرف درگیر برخوردار بود که نفوذ برخی از اطلاعات باعث بروز مشکلاتی برای گروه های فلسطینی شده است. ولی باید به این نکته اشاره کرد که مصر به دلیل تغییر مسالمت آمیز قدرت از تاراج اطلاعاتی گسترده تا حدودی مصون ماند.

دستگاه اطلاعاتی و امنیتی لیبی نیز بعد از روی کار آمدن معمر قذافی که به دلیل سودای رهبری جهان عرب به حمایت گروه های فلسطینی پرداخت از اطلاعات زیادی برخوردار بود که با سقوط طرابلس مورد تاراج اطلاعاتی توسط دستگاه های امنیتی فعال در صحنه لیبی قرار گرفت که نادیده گرفتن فعالیت موساد در این اوضاع ساده انگاری است.

کشور تونس نیز که در دهه های هشتاد و نود میزبان گروه های فلسطینی به خصوص سازمان آزادیبخش فلسطین بود از اطلاعات قابل توجهی در مورد گروه های فلسطینی برخوردار بوده است. اگرچه این اطلاعات قدیمی به نظر می رسد ولی از ارزش پایه‌ای خوبی برای تجزیه تحلیل برخی مسائل امروزی برخوردار است.

اما کشور سوریه به دلیل حضور در محور مقاومت، میزبان اصلی گروه‌های مقامت کنونی در عرصه فلسطین است. اگرچه شاهد تغییر نظام در این کشور نبوده ایم ولی به شدت آسیب پذیر شده و به دلیل همکاری گسترده شورای مخالفان با غرب باعث خروج برخی از اطلاعات از این کشور شده که قطعا برخی از آن ها در مورد اسرائیل و قضیه فلسطین بوده است.

از دلایل به وجود آمدن این فضای ایجاد شده برای فعالیت اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل در شرایط کنونی می‌‌توان به موارد زیر اشاره کرد: مشغول بودن دستگاه امنیتی کشورهای عربی به امور داخلی، خارج شدن مباحث امنیتی خارجی از اولویت، علنی شدن برخی اطلاعات استراتژیک توسط مخالفان و انقلابیون، سقوط برخی نظام های عربی و در پی آن دستگاه های امنیتی آن، فرار برخی از نیروهای امنیتی در پی تحولات جهان عرب به غرب و مورد تخلیه اطلاعاتی قرار گرفتن آن ها و نهایتا استخدام جاسوس و خرید اطلاعات که در شرایط عادی امکان آن بسیار مشکل است.

بنابراین باید گفت که اسرائیل اگرچه از تحولات جهان عرب به شدت آسیب دیده و این تغییرات باعث تغییر نظام در کشورهای همسو با غرب به خصوص مصر شده و این کشور را در موضع ضعف قرار داده است. ولی این کشور سعی کرده از عدم فعالیت دستگاه های امنیتی کشورهای عربی  به بهره برداری و تکمیل اطلاعات خود در موارد مورد نیاز خود بپردازد.

/ 0 نظر / 5 بازدید