ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
بازخوانی دو اصطلاح قدرت نرم و قدرت سخت نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩٠/۳/۱۳

 

 

بازخوانی دو اصطلاح قدرت نرم و قدرت سخت

 

چکیده

امروزه قدرت نرم یکی از مؤلفه­ های تأثیرگذار در سیاست خارجی کشورها به شمار می­آید و با سرمایه‌گذاری چشمگیری از سوی دولت‌ها برای ارائه تصویری مطلوب از خود همراه است. همة کشورها تمایل دارند که دیگران نگاهی مثبت به آنها داشته باشند، بنابراین می­کوشند این تصویر مثبت را تقویت و از شکل‌گیری تصورات منفی جلوگیری کنند. در خصوص تهدید سخت و نرم برداشتی واحد وجود ندارد. برخی تهدیدات نرم را تهدیداتی غیر نظامی مانند محیط‌زیست، جرایم، فساد و …. دانسته‌اند و در نهایت ابزار و شیوه سخت را با هدف سخت و برعکس، ابزار و شیوه نرم را با هدف نرم متناسب می­دانند. هدف این مقاله، بررسی مفهوم قدرت سخت و نرم در محیط ملی جمهوری اسلامی ایران است تا رهیافت‌ها و دیدگاه‌ها به یکدیگر نزدیک و یک برداشت ایرانی از این دو مفهوم به دست آید.

واژگان کلیدی: قدرت سخت، قدرت نرم، جمهوری اسلامی.

قدرت نرم و قدرت سخت

قدرت نرم و قدرت سخت

مقدمه

این روزها کاربرد قدرت سخت و نرم در محافل دفاعی و خارجی جمهوری اسلامی اصطلاح­هایی رایج هستند که به طور فزاینده در محافل علمی و نظامی به گوش می­رسد. به نظر می­رسد بدون دست­کم نگاهی شتابان به این اصطلاح­ها- یعنی قدرت نرم و سخت- ممکن نیست که بتوان دربارة وضعیت سیاست خارجی و دفاعی کنونی جمهوری اسلامی به بحث پرداخت. شاید گزارش­گران، نظامیان و سیاست­مداران این اصطلاحات را به طور کامل درک کرده باشند اما آیا همگان این واژه­ها را به یکسان و به طور مشابه به کار می­برند؟

هدف این مقاله صورت­بندی معانی و تعاریف بسیار متفاوتی از دو اصطلاح قدرت نرم و سخت می­باشد که نویسنده با آنها برخورد داشته است. این طور به نظر می­رسد که تلاش برای پیوند دادن مفهوم برگرفته از ادبیات علوم سیاسی غرب به دیدگاه سیاسی جمهوری اسلامی موجب آشفتگی و ناهم­اندیشی شده است اگر چنین باشد بهتر است بحث بر سر قدرت نرم و سخت در حوزه دانش بومی و ایرانی ادامه یابد.


پیدایش

همانطور که کیم نوسال[۱]، فن همپسون[۲]و دین اولیور[۳] اشاره کرده­اند (کال،۱۳۸۷)، منشاء اصطلاح قدرت نرم به کتاب ژوزف نای[۴] نوشته شده در اواخر دهه هشتاد، بازمی­گردد. این کتاب در مخالفت با کسانی تقریر یافت که قدرت امریکا را رو به افول پیش­بینی می­نمودند و آن را نتیجة افزایش هزینه­ها و کاهش آشکار کارایی نیروی نظامی امریکا بر‌می‌شمردند. نای در کتاب دیگری به نام باند تولید[۵] اصطلاح قدرت نرم را در مقابل قدرت سخت به کار برد. (نای،۱۳۸۷)

پارادایم صحیح چیست؟

پیش از بررسی تفسیر متفاوت دو اصطلاح قدرت نرم و قدرت سخت، طرح این پرسش ارزشمند است که: آیا مفهوم قدرت نرم که در بستر سیاست خارجی امریکا پدیدار شده قابل انتقال به عرصة سیاست جمهوری اسلامی می­باشد؟ پیامدها، فرصت­ها و دشواری­های آن چیست؟ آیا ناهمگونی فضای سیاسی موجب سردرگمی فکری و ناهم­اندیشی نخبگان سیاسی و نظامی در ایران نمی­شود؟

در نخستین نگاه، به دلیل پیچیدگی مباحث مربوط به قدرت سخت و نرم، بهره­برداری کاربردی از آن ناممکن به نظر می‌رسد. همچنان که خود نای اذعان می­­کند: از آنجایی که توانایی کنترل دیگران اغلب با داشتن منابع معین ارتباط دارد، رهبران سیاسی به طور معمول قدرت را اکتساب منابع و … تعریف می­­کنند. حُسن این تعریف از قدرت این است که قدرت را عینی­تر، سنجش­پذیر­تر و قابل پیش­بینی­تر از تعریف رفتاری آن می­نماید (میر­ترابی،۱۳۸۷).

با وجود این، مطالعه دقیق­تر پیوستار نای، نشان می­دهد که چگونه در فرهنگ امریکایی­ها، تعریف منابع- محور از قدرت به راحتی با تعریف رفتاری آن ادغام شده، درک آن را برای سیاست­مدارها از آنچه پیش از این بوده آسان­تر می­نماید. از آنجا که امریکایی­ها تمایل دارند تجهیزات نظامی را به عنوان ابزار اعمال زور قلمداد کنند قرار دادن این تجهیزات ملموس یا به عبارتی”سخت” در انتهای سخت پیوستار رفتاری دشوار نیست (عصاریان­نژاد،۱۳۸۷). بدین ترتیب بحث دربارة قدرت منابع نظامی سخت و قدرت رفتاری سخت به سادگی تحت عنوان قدرت سخت آسان می­­شود. این امر شاید برای مخاطب امریکایی اینگونه باشد اما آیا برای یک فرد ایرانی نیز چنین است؟ تاریخ امریکا آکنده از مداخلات نظامی بی­شمار در مناطق مختلف جهان است که ساختاری کلاسیک هجومی و سیّال به سازمان نظامی این کشور تحمیل کرده است، برخلاف این، جمهوری اسلامی ایران با توجه به شرایط ژئوپلیتیک و آمیزه­ای از اصول ایدئولوژیک و متغیرهای ناپیوستة سیاسی و اقتصادی، جغرافیایی، فرهنگی، دکترین نظامی خود را بر پایة سازه­های سخت و نرم تدافعی بنا نموده، توان سخت نظامی خود را بر پایة ادراک از ناهمگونی محیطی خود سازماندهی کرده است.

بیان این نکات این تردید را به وجود می­آورد که آیا نیروهای مسلح در مفهوم ایرانی آن می­تواند به طور کامل در انتهای سخت و یا زورمدارانه پیوستار قدرت رفتاری قرار گیرد (امیری،۱۳۸۷). به هر حال به دلیل سهولت و شفافیت پیشینة این موضوع نزد امریکایی­ها، مشاهده برخی از مفسران که اشتباه کرده، قدرت سخت را تواماً برای اشاره به قدرت رفتاری سخت و نیز برای اشاره به قدرت منابع نیروهای مسلح جمهوری اسلامی به کار می­برند تعجبی ندارد (ضیایی‌پرور،۱۳۸۳). شاید خطری که به وجود می­آید این باشد که آنهایی که از نیروهای مسلح حمایت می­کنند اغوا شده و تمام بحث­ها در خصوص قدرت نرم را مغایر با منطق وجودی نیروی مسلح ایران تلقی نموده، نقش انسان‌دوستانه و حافظ­صلح این نیروها را در جمهوری اسلامی و منطقه نادیده بگیرند. در مقابل ممکن است افرادی دیگرکه وجه نرم و غیر زورمدارانه رفتاری را جذاب می­دانند اغوا شده و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی را دارای کارایی کافی ندانسته، این نیروها را تنها به مثابة ابزاری برای جنگیدن تلقی کنند. هر دو گروه با افرادی که مراقب هستند نیروی مسلح جمهوری اسلامی را تنها به انتهای زورمدارانه پیوستار قدرت رفتاری پیوند ندهند متفاوت فکر می­کنند. همانطور که در ادامه اشاره خواهد شد، این نگرانی با توجه به آنچه اتفاق افتاده به طور قابل ملاحظه به سر­در­گمی و ناهم­اندیشی که بحث کنونی در مورد قدرت سخت و قدرت نرم در جمهوری اسلامی را در برگرفته دامن می­زند.

آشفتگی فکری

برای مشخص کردن دلیل پیدایی دیدگاه­های گوناگون نسبت به قدرت سخت و قدرت نرم که امروزه در جمهوری اسلامی جریان دارد بازنگری یک گرایش نمونه سودمند است. این گرایش بازتابی از سردرگمی و ناهم­اندیشی مزمنی است که از ناآگاهی برخی در پیروی از سیاست­ سخت­افزار‌مدارانه نشئت می­گیرد. البته دلایلی دیگر نیز وجود دارد که از جمله می­توان به دیدگاه برخی از اعضاء جامعه دانشگاهی از واقعیت به دور که در درک نیروهای در حال تغییر دادن دنیا که در پیش روی ما قرار دارند عاجز هستند، اشاره کرد. در مقابل، بعضی از هواداران قدرت نرم نیز نقش قدرت منابع نظامی را کم­اهمیت جلوه داده، یا نادیده می­گیرند. البته به راحتی می­توان اینگونه استدلال حامیان قدرت نرم را زیر سؤال برد.

مفهوم قدرت سخت و نرم به کانون مباحث نظامیان، سیاست­مداران و اعضای علمی مراکز مطالعات و دانشگاهی تبدیل گشته است. در حالی که برخی به ارزش نیروهای مسلح برای سیاست خارجی اشاره می­نمایند با مشاهده تجهیزات و امکاناتی که نیروهای نظامی برای اجرای مؤثر و ایمن شغل خود به آنها نیاز دارند دچار تردید می­شوند (بایمن،۱۳۸۶). از سوی دیگر، به کارگیری مفهوم قدرت نرم و سخت به صورت ناهماهنگ و ناواضح توسط دانش­آموختگان دانشگاهی و مراکز مطالعاتی پیرامون این اصطلاح­ها سردرگمی به وجود آورده است. درکنار طرز نگرش­های متفاوت به توانمندی نظامی، ظاهراً تعاریف کنونی دو اصطلاح قدرت نرم و قدرت سخت در موارد دیگر هم به طور متناقض و یا مبهم به کار برده می­شوند (اربسکلاو،۱۳۸۷). برای نمونه، صاحب منصبی را در نظر بگیرید که تحریم­های اقتصادی را نمونه­ای از اعمال قدرت نرم برمی­شمارد. در واقع، هرکس با توجه به بُعد زورمدارانه تحریم اقتصادی می­تواند آن را به انتهای گزینشی پیوستار قدرت رفتاری نای پیوند دهد، البته اگر تمام پیوستار در نظر گرفته شود چنین اظهاراتی با دیدگاه نای در تعارض شدید قرار می­گیرد. در نمونه­ای دیگر، اندیشمندی تحریم اقتصادی را به مثابة قدرت سخت به کار می­برد. همین وضعیت در خصوص دیپلماسی وجود دارد. در حالی که برخی از تحلیل­ها به “گزینة نرم دیپلماسی” اشاره می‌نمایند برخی به “دیپلمات­های کارکشته و بسیار ماهر” به عنوان قدرت سخت اشاره می­­کنند. این امر، وضعیت نامتعین مباحث قدرت نرم و سخت را در کشور آشکار می­سازد.

نتیجه­ گیری

این مقاله عرضه کنندة تصویری از ناهم­اندیشی­ها و سردرگمی­های زیان­بخشی است که بحث قدرت نرم و قدرت سخت را در جمهوری اسلامی در برگرفته است. در صورتی که این دو اصطلاح مشابه همدیگر هستند زبانی که با آنها صحبت می­شود متفاوت است. بخشی عمده از نابسامانی فکری به وجود آمده از اغوا شدن برخی از نخبگان دانشگاهی به پیروی از ادبیات سیاسی امریکایی و پیوند دادن محکم تجهیزات نظامی به انتهای زورمدارانه پیوستار قدرت رفتاری ژوزف نای ریشه می­گیرد در حالی که دیگران (دست­کم به تعداد کم) ترجیح می­دهند نیروی مسلح را به عنوان قدرت منابع و در ارتباط با فعالیت­هایی به موازات این پیوستار بنگرند. افزون بر نیروهای مسلح، در طرز نگرش به دیگر تجهیزات و منابع نیز این سردرگمی وجود دارد. دانشگاهیان و سیاست­گذاران ایرانی در مواجهه با این مسائل باید هوشیار بوده و این مسئله را در نظر بگیرند که تلاش برای اقتباس از مفاهیم امریکایی­ و وارد نمودن آن در سیاست جمهوری اسلامی به جای وضوح بیشتر سبب ایجاد مشکلاتی زیاد می­شود. چه اعتقاد به کارایی مستمر نیروهای مسلح در هدایت سیاست خارجی وجود داشته باشد یا برخی دیدگاه­ها مبنی بر کم­اهمیت جلوه دادن تأثیر نیروهای مسلح وجود داشته باشد اکنون دو اصطلاح قدرت نرم و قدرت سخت به عنوان ابزار بیان دیدگاه‌های یاد شده باید مورد بازخوانی دوباره قرار بگیرند.

منابع

- امیری، ابوالفضل (۱۳۸۷)؛ تهدید نرم؛ تهاجم فرهنگی، ناتوی فرهنگی و راهکارها؛ تهران: انتشارات پگاه.

- بایمن، دانیل و دیگران (۱۳۸۶) آینده محیط امنیتی درخاورمیانه (تغییر رهبری. اصلاحات اقتصادی و انقلاب اطلاعات)، (مترجمان ناصر قبادزاده، علی گل­محمدی، عسگر قهرمانپور، فرزاد ­میراحمدی)؛ تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

- کال، جی؛ نیکلاس (۱۳۸۷) دیپلماسی عمومی (جمعی از مترجمان)؛ تهران: دانشکده و پژوهشکده اطلاعات و امنیت سپاه.

- ضیایی­پرور، حمید (۱۳۸۳) جنگ نرم؛ ویژه جنگ رایانه­ای؛ تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر تهران.

- ضیایی­پرور، حمید (۱۳۸۳) جنگ نرم؛ ویژه جنگ رسانه­ای؛ تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر تهران.

- عبداله فانی، علی (۱۳۸۶) جنگ نرم؛ نبرد در عصر اطلاعات؛ تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر تهران.

- ابراهیمی خوسفی، منصور؛ بای، نادعلی و صدوقی، مرادعلی (۱۳۸۶) جنگ نرم؛ عملیات روانی و فریب استراتژیک؛ تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر تهران.

- جمعی از نویسندگان (۱۳۸۶) جنگ نرم؛ براندازی نرم در کشورهای مدل؛ تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر تهران.

- نای، جوزف.اس (۱۳۸۷) قدرت در عصر اطلاعات از واقع­گرایی تا جهانی­شدن (ترجمه سعید میرترابی)؛ تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

- عصاریان­نژاد، حسین (۱۳۸۷) نظریه امنیت جمهوری اسلامی ایران؛ تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.

- عصاریان­نژاد، حسین (۱۳۸۷) تهدیدات قدرت ملی شاخص­ها و ابعاد؛ تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.

- اربسکلاو، مایکل (۱۳۸۷) جنگ اطلاعات (چگونه از حملات سایبری در امان باشیم) (مترجمان علی ناصری، عبدالمجید ریاضی)؛ تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.

- نای، جوزف.اس (۱۳۸۷) قدرت نرم؛ تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) و پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج.

- ترابی، طاهره (۱۳۸۷) قدرت نرم؛ معنا و مفهوم، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج و دانشگاه امام صادق (ع).

- مهدی کارنایی، محمد (۱۳۸۷) قدرت نرم؛ سرمایه اجتماعی و بسیج؛ تهران: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج و دانشگاه امام صادق (ع).

- عطارزاده، مجتبی (۱۳۸۷) قدرت نرم؛ فرهنگ و امنیت؛ تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج و دانشگاه امام صادق (ع).

[۱] -Kim nasal

[2] -Fen Hampson

[3] -Din Oliver

[4] -Joseph Nye Jr

[5] – Bound to Lead

[6] – Foreign affairs

[7] – Behavioral power

  نظرات ()
مطالب اخیر چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد ده نکته درباره اهمیت روابط ایران و روسیه پس از توافق
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳٢) عربستان (٢۸) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) کردهای سوریه (٤) سیاست خارجی قطر (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) علویان ترکیه (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) تبلیغات انتخابات (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) فدرالیزم (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) حافظ نیا (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) مدیریت بحران (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) همکاری بین المللی (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) انتخابات ترکیه (٢) موازنه قدرت (٢) روابط با عراق (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) مقاومت و حزب الله (٢) ترورریسم سوری (٢) تحریم سیاسی (٢) اقتصاد امارات (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) کنکره امریکا (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) رودخانه مرزی (٢) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب