ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
ائتلاف ها در جهان تک قطبی نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩٠/٢/۳٠

ائتلاف ها در جهان تک قطبی

در طول تاریخ جنگ و صلح همواره از موضوعات اساسی در روابط میان ملت‌ها و دولت‌ها به شمار می‌رفته است. از این رو امنیت و تامین آن همواره جزء دغدغه‌های اساسی دولت‌ها بوده و هست. به ویژه از دوره وستفالی تاکنون یکی از راه‌های تامین امنیت همکاری با دیگر دولت‌ها بوده است. جدای از اینکه نیات کشورهای موتلف چه باشد، معمولا متعهد می‌شوند که یکدیگر را هنگام جنگ یا تهدیدهای مشترک یاری برسانند. استفن والت- استاد روابط بین‌الملل دانشگاه هاروارد- یکی از نظریه‌پردازان بنام است که با ژرف‌نگری، نظریات خود را در زمینه ائتلاف‌های بین‌المللی، به ویژه در عصر نظام‌ تک‌قطبی بیان می‌کند.


ائتلاف یک تعهد رسمی یا غیر رسمی به همکاری امنیتی میان دو یا چند دولت با نیت افزایش قدرت، امنیت و نفوذ هریک از آنان است. عنصر کلیدی در معنادار ساختن یک ائتلاف، تعهد به حمایت متقابل در برابر تهدیدات ناشی از یک یا چند بازیگر خارجی است. در دهه‌های اخیر ظهور نظم تک‌قطبی، بر ماهیت ائتلاف‌های موجود تاثیرات عمیقی گذاشته است. از آنجا که توزیع قابلیت‌ها بر منابع تهدید و چگونگی مواجهه با آنها (گزینه‌های در دسترس برای ائتلاف‌سازی) تاثیری تعیین کننده می‌گذارد، از این رو نظم تک‌قطبی تاثیر تعیین‌کننده‌ای بر ماهیت ائتلاف‌های موجود دارد. از آنجا که وضعیت تک‌قطبی وضعیتی نادر و جدید است به همین لحاظ اجماعی بر سر تاثیر آن بر ائتلاف‌ها وجود ندارد. افزون بر این هنوز ادبیات غنی‌ای راجع به این موضوع شکل نگرفته است. در ادبیات محدودی که راجع به ائتلاف در دوران پس از جنگ سرد وجود دارد، دیدگاه‌های متفاوتی بیان شده است. بعضی معتقدند که تک‌قطبی شدن ائتلاف‌ها را بی‌معنا کرده است. بعضی دیگر برآنند که این وضعیت دیگر قدرت‌ها را به یکدیگر نزدیک‌تر می‌کند و به شکل‌گیری ائتلاف موازنه‌گرانه‌ای منجر خواهد شد. دیگران معتقدند که قدرت‌های متوسط موجود فاقد ظرفیت لازم برای موازنه قدرت کردن آمریکا هستند. اینان معتقدند چنین دولت‌هایی به جای موازنه کردن  آمریکا با آن همراهی می‌کنند. دیگران استدلال می‌کنند که دولت‌های متوسط نه به خاطر ترس از آمریکا بلکه به‌دلیل تهدیدات منطقه‌ای که با آن مواجهند با این کشور وارد ائتلاف می‌شوند تا این تهدیدات را پاسخ گویند. هدف اصلی بیشتر ائتلاف‌ها، تجمیع قابلیت‌های اعضای آن برای پیشبرد منافع آنان به ویژه در حوزه امنیتی است. در ادبیات موجود، ائتلاف‌ها عمدتا به عنوان پاسخی در برابر تهدیدات مفهوم‌بندی شده‌اند. تهدید محصول قدرت، مجاورت قابلیت‌های تهاجمی و نیات تهاجمی است. موازنه‌گری تنها انگیزه ائتلاف نیست گاهی همراهی با تهدید هم انگیزه ائتلاف می‌شود. دولت‌هایی که مشکلات داخلی دارند برای رفع آنها متکی به موتلفان خارجی می‌شوند. از دیگر سو ائتلاف‌ها اسلحه قدرت‌های بزرگ و ابزار مدیریت آنان هستند. به تدریج ادبیاتی که راجع به روابط درون ائتلافی شکل گرفت بر چهار پایه متمرکز شد:

1.‌ توزیع مسؤولیت‌ها در درون یک ائتلاف؛ قدرت یا قدرت‌های اصلی معمولا عمده بار یک ائتلاف را به دوش می‌کشند و اعضای کوچک میل به سواری مجانی دارند.

2.‌ انسجام ائتلاف و رهبری آن؛ هرچه توزیع قابلیت‌ها در درون یک ائتلاف بیشتر باشد امکان تداوم آن بیشتر است و رهبران امکان بیشتری برای دیکته کردن سیاست خاصی بر اعضا دارند.

3.‌ خطر رهاسازی ائتلاف

4.‌ بعضی دیگر بر تاثیر هنجارها و نهادینگی بر ائتلاف‌ها تاکید می‌کنند و معتقدند که ائتلاف‌ها هنگامی بادوام‌تر و مؤثرترند که اولا به شدت نهادینه باشند، ثانیا اعضای آنها رژیم‌های لیبرال باشند و ثالثا هنجارهای شفافی بر قواعد تصمیم‌سازی در ائتلاف حاکم باشند. فارغ از تفاوت‌های نظری ادبیات موجود درباره ائتلاف، یک نکته در این ادبیات مشترک است و آن اینکه عمدتا متعلق به دوران دوقطبی‌اند و بر مبنای تجربیات آن دوران نگاشته شده‌اند و اطلاق آنها بر نظم ماهیتا متفاوت  با دشواری‌های جدی مواجه است.

بنابراین ما به روش‌های جدیدی برای تبیین ائتلاف‌ها نیازمندیم. تک‌قطبی، سیستمی است که در آن یک دولت سهم غیر متعارفی در کنترل منابع سیاسی سیستم دارد. در این سیستم تک‌قطب با رقیب ایدئولوژیکی مواجه نیست و نقش آن به عنوان مدل برای دیگران به چالش کشیده نمی‌شود. بعضی معتقدند آستانه تک‌قطبی، شرایطی است که در آن یک دولت به اندازه‌ای قدرتمند است که دیگران اساسا از امکان شکل دهی به ائتلاف ضد هژمونیک در برابر آن برخوردار نیستند. گرچه انتقاداتی به این تعریف وارد است اما این نکته روشن است که تسلط آمریکا به تصورات، محاسبات و امکانات در دسترس دیگران شکل می‌دهد.

از این رو برای تبیین پویایی ائتلاف‌ها در سیستم بین‌الملل موجود باید علاوه بر توزیع قدرت به ویژگی‌های خاص آمریکا همچون موقعیت جغرافیایی، نظام سیاسی و... توجه کرد. به طورکلی قدرت‌های ضعیف‌تر در نظم تک‌قطبی سه گزینه پیش رو دارند:

1.‌ برای محدود کردن نفوذ تک‌قطب با یکدیگر متحد شوند

2.‌ با تک‌قطب متحد شوند تا از اقدامات آن حمایت کنند یا از قدرت آن در جهت اهداف خود بهره گیرند

3.‌ بی‌طرف بمانند

در واقع در این سیستم ائتلاف‌ها در واکنش به قدرت مسلط به وجود می‌آیند؛ خواه واکنش همراهی کننده یا محدود کننده. این سیستم غیر متعارف چند پیامد آشکار برای رفتار ائتلافی کشورها در بر دارد:


1.‌ آزادی عمل گسترده‌تر برای تک‌قطب
در این سیستم از آنجا که تک‌قطب رقیبی ندارد بی‌محابا و بدون احتیاط به هر اقدامی که بخواهد دست می‌زند؛ به عنوان مثال اگر همچنان شوروی موتلف عراق بود آمریکا در رفتار با آن بیشتر احتیاط می‌کرد. افزون بر این در این سیستم، تک‌قطب در انتخاب موتلف از آزادی عمل گسترده‌ای برخوردار است. این آزادی عمل می‌تواند پیامدهای مخربی همچون پیامدهای حمله به عراق داشته باشد.


2.‌ موانع گسترده‌تر در شکل گیری موازنه‌گری ضد هژمونیک
در این سیستم، شکل دهی به ائتلاف به دلیل هزینه‌های فراوانش بسیار مشکل‌تر بوده و موقعیت جغرافیایی آمریکا هم که از دیگر قدرت‌ها جداست، این دشواری‌ها را دوچندان می‌کند. افزون بر این آمریکا می‌تواند با استراتژی تفرقه بینداز و حکومت کن مانع از شکل‌گیری این ائتلاف‌ها شود.


3.‌ اعتبار و اهرم
در این سیستم اعتبار ائتلاف با تک‌قطب کاهش می‌یابد زیرا تک‌قطب نیازی به سپردن تعهد محکم نمی‌بیند. از طرفی اهرم‌های کشورهای کوچک در قبال قطب از بین‌رفته و اعتبار آنها کاهش یافته است. این نکته روشن است که اهرم‌های این کشورها در مقابل آمریکا نسبت به دوران جنگ سرد به طور فاحشی از میان رفته است. البته این بدین معنا نیست که دولت‌های کوچک هیچ اهرمی ندارند بلکه دولت‌هایی که در موقعیت استراتژیک قرار دارند یا امکانات استراتژیکی دارند می‌توانند بر تک‌قطب تاثیر بگذارند.


4.‌ آشفتگی یا رهایی؟
ویژگی نهایی این سیستم، آشفته شدن تک‌قطب با معضلات ناشی از یک سیاست خارجی دارای دستور کار گسترده است. اگر تک‌قطب بخواهد در حل این معضلات فعالانه وارد عمل شود، نمی‌تواند بر یک موضوع متمرکز شود و همین اشتغالات گسترده او زمینه را برای استفاده دیگران از فرصت فراهم می‌آورد؛ به عنوان مثال آمریکا به عراق و افغانستان حمله کرد و باعث شد ایران، چین و کره شمالی از فرصت پدید آمده استفاده کنند. از طرف دیگر قدرت بزرگ می‌تواند از زیر بار این مسؤولیت‌ها شانه خالی کند و به سواری مجانی بپردازد و مسؤولیت‌ها را به گردن قدرت‌های منطقه‌ای بیندازد.


   استراتژی‌های ائتلاف در نظم تک‌قطبی
با این توضیحات استراتژی‌های ائتلاف را در سیستم تک‌قطبی به صورت طیف زیر می‌توان نشان داد:

  قطب
                                 
موازنه منطقه ای       همراهی بی طرفی      موازنه نرم              موازنه سخت

  موازنه سخت
این نوع از موازنه که تقریبا با مفهوم کلاسیک موازنه قدرت مترادف است، به دو شکل داخلی و خارجی می‌تواند صورت گیرد. در سیستم فعلی نشانه‌های اندکی دال بر شکل دهی به این نوع موازنه در برابر آمریکا وجود دارد؛ گرچه تلاش‌های ایران و کره شمالی برای دستیابی به توان هسته ای، افزایش بودجه نظامی چین و همکاری امنیتی چین و روسیه را شاید بتوان در این راستا تفسیر کرد اما این رفتارها هنوز با استانداردهای موازنه سخت فاصله دارند. شکل نگرفتن موازنه سخت نشان می‌دهد که موازنه نه در برابر قدرت بلکه در برابر سطح تهدید صورت می‌گیرد.  در واقع دولت‌ها تا زمانی که مطمئن نباشند که این اقدام آنان درست است، هزینه‌های موازنه مانند تنبیه از سوی دولت مسلط، مخارج نظامی و کاهش میزان استقلال خود را نمی‌پردازند. به بیان روشن‌تر دولت‌ها تا وقتی تک‌قطب را تهدیدی فوری و قطعی علیه خود نبینند، در برابر آن دست به موازنه نمی‌زنند.


  موازنه نرم
موازنه نرم در قبال بعضی سیاست‌های تک‌قطب صورت می‌گیرد و نه در مقابل توزیع کلی قدرت. در موازنه سخت، نوع سیاست‌هایی که تک‌قطب یا دولت دیگری در پیش می‌گیرد مهم نیست بلکه کنترل این دولت اهمیت دارد. در مقابل، موازنه نرم توزیع موجود قدرت رامی پذیرد و در جست‌وجوی کسب نتایج بهتر در درون آن است. در نظم موجود که آمریکا موقعیت مسلطی دارد، موازنه نرم عبارت است از: «اقدام آگاهانه و هماهنگ دیپلماتیک برای کسب نتایجی معارض با اولویت‌های آمریکا؛ نتایجی که اگر موازنه‌گران از یکدیگر تا حدی حمایت متقابل نکنند، حاصل نمی‌شود.» در واقع در موازنه نرم به جای تجمیع نیروهای نظامی، تجمیع قابلیت‌های دیپلماتیک برای حراست از منافع شکل می‌گیرد. با این تعریف، موازنه نرم در پی محدود ساختن توانایی آمریکا برای تحمیل اراده‌اش بر دیگران است. ناتوانی آمریکا در گرفتن مجوز از شورای امنیت برای حمله به عراق، بهترین نمونه شکل‌گیری یک موازنه نرم است. در نظم تک‌قطبی دولت‌هایی که از قدرت مسلط نگرانند، ممکن است به‌دلیل ترس از واکنش آن، در خفا توافقات موازنه‌گرانه‌ای صورت دهند. شراکت بعضی کشورها در تولید سلاح هسته‌ای به طور پنهانی نماد چنین رفتاری است.  


  همراهی با تک‌قطب
همراهی هنگامی اتفاق می‌افتد که دولتی همراهی با قدرتمندترین یا تهدیدگرترین دولت را انتخاب می‌کند. همراهی در اساس شکلی از دلجویی (appeasement) است. در واقع دولت در معرض تهدید با همراهی می‌خواهد تهدیدگر را اقناع کند که او را به حال خود بگذارد. این رفتار، رفتار نادری است و معمولا دولت‌های ضعیف و منزوی که چاره دیگری ندارند آن را به کار می‌گیرند.  بعضی معتقدند که همراهی، رفتار شایع در سیستم تک‌قطبی است، زیرا از یک سو موازنه‌گری در برابر تک‌قطب دشوارتر است و از دیگر سو تک‌قطب در موقعیت بهتری برای تنبیه کردن یا پاداش دادن به دیگران است. اما دقت در سیاست بین‌الملل از سال1990 تاکنون نشان می‌دهد که همراهی‌ای از سوی دولت‌های در معرض تهدید آمریکا با این کشور صورت نگرفته است. به طور کلی همراهی هنگامی اتفاق می‌افتد که دولت ضعیف بر این تصور باشد که ائتلاف با دولت مسلط اولا تهدید را از بین می‌برد و ثانیا منافع آن را ارتقا می‌بخشد. اقدام لیبی در تحویل سلاح هسته‌ای نمونه‌ای از همراهی به شمار می‌آمد و بدان دلیل رخ داد که تعارض منافع شدید نبود.


  موازنه منطقه‌ای
بعضی دولت‌ها هم با تک‌قطب برای ایجاد یا حفظ موازنه منطقه‌ای وارد ائتلاف می‌شوند. ائتلاف دولت‌های اروپای شرقی و آسیا با آمریکا نمونه چنین رفتاری است. در خلیج فارس هم دولت‌های منطقه ائتلاف با آمریکا را برای حفظ خود در برابر همسایگان قدرتمند، به رغم دشواری‌های مترتب بر آن تداوم بخشیده‌اند. در این موارد در واقع حفظ موازنه منطقه‌ای، انگیزه ائتلاف با تک‌قطب است. البته تک‌قطب باید از آن منطقه فاصله جغرافیایی داشته باشد و قدرت تولید کالا‌های عمومی همچون امنیت را هم داشته باشد که آمریکا هر دو را دارد.


  بی‌طرفی
افزون بر استراتژی‌های فوق، دولت‌ها در شرایط ذیل ممکن است بی‌طرفی را در پیش گیرند:
1.‌ وقتی با تهدیدات چندگانه‌ای مواجهند که هریک از این تهدیدات  تبعات یکسانی دارد.

2.‌ هنگامی که اساسا با تهدید فوری مواجه نیستند.

3.‌ هنگامی که می‌خواهند در رقابت قدرت‌های بزرگ در کناری بمانند.

در سیستم تک‌قطبی این رفتار به ندرت دیده می‌شود اما در این سیستم همراهی ممکن است اندکی بیش از دیگر سیستم‌ها دیده شود. در این سیستم موازنه منطقه‌ای، اولویت بیشتر دولت‌هاست، به‌ویژه زمانی که آنان با تهدیدات منطقه‌ای فوری مواجهند و تک‌قطب هم در تصورات آنان شریک است. استراتژی‌های فوق تقریبا فهرست کاملی از انگیزه‌های دولت‌ها برای رفتار ائتلافی در جهان تک‌قطبی را فراهم می‌آورند. البته اینها ایدئال تیپ هستند و در جهان واقعی، رفتار دولت‌ها پیچیده‌تر است.

   مدیریت ائتلاف‌های تک‌قطب
در این سیستم، تک‌قطب ائتلاف‌ها را گزینشی و موقتی (ad hoc) شکل می‌دهد، البته دیگران در قبال تک‌قطب با توجه به ویژگی‌های آمریکا، منفعل نیستند و با انواع روش‌ها از جمله رفتار وفادارانه، برقراری رابطه شخصی با رهبران آمریکا و نخبگان آن و شکل‌دهی به لابی در این کشور تلاش می‌کنند تا بر رفتار تک‌قطب تاثیر بگذارند.

  جمع‌بندی
تک‌قطبی وضعیت جدیدی در سیاست بین‌الملل است و از این رو ادبیات آن هم نوپاست. از زاویه تاثیر بر ائتلاف‌ها باید گفت که ساختار ائتلاف‌های به جا مانده از جنگ سرد، اکنون در وضعیت سیالی قرار دارد و بعید است که در وضعیت کنونی هم باقی بماند. آمریکا به جای سپردن تعهدات درازمدت و نهادینه، علاقه‌مند به ائتلاف‌های دوجانبه و موقتی است تا اهرم‌ها و آزادی عمل خود را به بیشترین حد برساند. تجربه 15 سال اخیر محدودیت‌های نگاه ساختاری به سیستم بین‌المللی را به خوبی نشان می‌دهد.‌گرچه دیگران از حجم قدرت آمریکا نگرانند اما توزیع قابلیت‌ها به تنهایی واکنش آنان را دیکته نمی‌کند. چگونگی رفتار تک‌قطب، موقعیت جغرافیایی آن و نحوه استفاده این بازیگر از قدرتش، جملگی بر واکنش دیگران تاثیر می‌گذارد. تک‌قطب بودن برای آمریکا فواید مهمی در بر دارد که مهم‌ترین آن گسترش آزادی عمل این کشور است.

منبع:

   Alliance in Unipolar World, Stephen M  Walt .  2009, world politics, pp. 86-120

نوشته شده  توسط علی راثی١٣٩٠/٢/٣٠

  نظرات ()
مطالب اخیر چرا خواب آمریکایی ها برای سوریه تعبیر نمی شود؟ تجارت با کردهای عراق ممنوع مقتدی صدر در عربستان به دنبال چیست؟ چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٦) ترکیه (٥۸) امریکا (٥۳) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (٤٠) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳۳) عربستان (٢٩) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱٢) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) کردهای سوریه (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) علویان ترکیه (٤) سیاست خارجی قطر (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) تبلیغات انتخابات (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حکومت اقلیم کردستان (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) فدرالیزم (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) مدیریت بحران (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) همکاری بین المللی (۳) حافظ نیا (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) رشد اسلام گرایی (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) انتخابات ترکیه (٢) روابط با عراق (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) موازنه قدرت (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) مقاومت و حزب الله (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) تحریم سیاسی (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) ترورریسم سوری (٢) اقتصاد امارات (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کردهای عراق (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) کنکره امریکا (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) منابع گازی (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) دیپلماسی آبی (٢) بحران یمن (٢) رودخانه مرزی (٢) داعش افغانستان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) روابط ایران روسیه (٢) الرمادی (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) جدایی کردها (۱) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) ترانزیت گاز (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) تحولات عراق (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) آینده کردها (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) مقتدا صدر (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من آفتاب انتخاب بررسی استراتژیک بولتن تابناک تسنیم دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی عصرایران فارس فرارو مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات استراتژیک آریا مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات وزارت امورخارجه پرتال زیگور طراح قالب