ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
ایران و آمریکا در حال نزدیک شدن به نقطه بحرانی نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/۱۱/٥

همزمان با آغاز دور دوم ریاست جمهوری اوباما، ایالات متحده به نقطه‌ی از مناقشه‌ی فرسایشی با ایران نزدیک می‌شود که باید در آن خود را نشان دهد. خوشبختانه اوباما در اتخاذ سیاست‌هایی که روند بازی را تغییر می‌دهند ید طولایی دارد و دور دوم ریاست جمهوری وی فرصتی طلاییست تا در استراژی ناموفقی آمریکا در قبال ایران تغییر ایجاد کند.

وباما تا به حال گامهای مهمی در جهت بازگرداندن آمریکا به مسیر درست برداشته است. او کشورش را از سقوط اقتصادی نجات داد، به یک جنگ فاجعه‌‍بار در عراق پایان داد و ضرب‌العجلی برای خروج از افغانستان تعیین کرد. البته دوران نقاهت آمریکا در خلا صورت نمی‌گیرد. تنها ابرقدرت جهان همچنان کار سختی برای زنده کردن رهبریش در جهان پیش رو دارد. از بحران سیاست‌های ریاضتی اقتصادی گرفته تا جنگ داخلی در سوریه.


شاید هیچ مسئله‌ی بهتر از روابط ایران و آمریکا نتواند چالش‌های پیچیده‌ای که در سال 2013 منتظر آمریکاست را به تصویر بکشد. نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهند اوباما به خوبی اهمیت این موضوع را درک کرده است. او در سخنرانی مراسم تحلیف دور دوم ریاست جمهوری خود گفت: "ما از خود شجاعت نشان خواهیم داد تا اختلافاتمان را با دیگر کشورها به شکل مسالمت‌آمیز حل کنیم. نه به این خاطر که در مقابل خطرات پیش رویمان ساده‌لوح هستیم، بلکه به این خاطر که سیاست دوستی به شکل پایدار شک و ترس میان طرفین را از بین خواهد برد."

هفت چالش امنیت ملی ایالات متحده که رابطه با ایران را حیاتی می‌سازند از این جمله اند: عدم گسترش سلاح‌های کشتار جمعی، امنیت انرژی، سوریه، افغانستان، عراق، مبارزه با تروریسم و صلح اعراب و اسراییل. وضعیت فعلی تنها به بدتر شدن وضع این مسائل خواهد انجامید.

ولی با وجود آنکه اوباما از ترجیح‌اش برای رسیدن به یک راه‌حل مسالمت آمیز برای مناقشه‌ی میان ایران و آمریکا سخن گفته است، امروز در سراشیبی یک درگیری نظامی قرار گرفته‌ایم که سیاست‌ورزان و کارشناسان متفق‌القول بر نتایج فاجعه‌بار وقوع آن صحه می‌گذارند.

چگونه یک رییس جمهور برنده‌ی جایزه‌ی صلح نوبل اجازه داد تا یک مناقشه‌ی طولانی در پیش چشمش حادتر شود؟ با وجود اینکه اوباما در بدو ورودش به کاخ سفید در سال 2009 دم از صلح و دوستی می‌زد، در ادامه به دام همان دشمنی سازمان‌یافته‌ای افتاد که پنج رییس‌جمهور پیش از او اسیرش بودند.

درک این موضوع که چه شد به وضعیت فعلی رسیدیم، کلیدی است که استفاده از آن در دور دوم ریاست جمهوری اوباما می‌تواند گشاینده‌ی اختلافات میان ایران و آمریکا باشد.

گذشته‌ی مغشوش

زباله‌دان تاریخ مملو از فرصت‌هایی است که ایران و آمریکا هر دو در گذشته از دست داده‌اند: تراژدی بزرگ در روابط ایران و آمریکا اینست که هر بار یکی از طرفین پا پیش گذاشته، طرف دیگر پایش را پس کشیده است.

به جای حرکت به سوی حل اختلافات، دو طرف همواره درگیر تشدید آن بوده‌اند. ترکیب مسموم کینه‌ورزی، شک بی‌مورد و بی‌اعتمادی کلی، که همگی در تهران و واشنگتن ریشه دوانده‌اند، هیزم آتش این اختلافات روزافزون بوده است.

هر دو طرف به تاریخ اهمیت می‌دهند. تئوری‌های توطئه همواره‌ به عنوان دلیل این اختلافات ذکر شده‌اند، ولی عملا جدای این داستان‌های باورنکردنی، باید به دلایل واقعی شک و تردید میان دو طرف پرداخت.

کودتای سال 1332 علیه مصدق که با دخالت سازمان سیا صورت گرفت، حمایت درازمدت آمریکا از رژیم دیکتاتوری شاه و حمایت آمریکا از عراق در جریان جنگ خونین میان ایران و عراق دشمنی ایران نسبت به آمریکا را سبب شده است. از سوی دیگر آمریکا به خاطر جریان بمبگذاری در خوابگاه سربازان آمریکایی در لبنان به سال 1983، بمبگذاری سال 1996 در مجتمع خُبر در عربستان سعودی و بحران گروگانگیری اعضای سفارت آمریکا در سال 1979 تا 1981 از دلایل متعدد دلخوری آمریکا از ایران هستند.

این خاطرات عمیقا در ذهن تصمیم‌سازان امروز تهران و واشنگتن ریشه دوانده است. اینجا بد نیست تجربه‌ای شخصی نقل کنم. در چهار سالی که در وزارت خارجه‌ی آمریکا مشغول بودم، روی در دفتری که روبروی دفتر من بود، برچسبی چسبانده شده بود که روی آن نوشته بود: "گروگان‌ها را آزاد کنید." برچسب رنگ و رو رفته، سی‌وچهار سال قدمت داشت. در نگاه اول شاید این برچسب تنها یادگاری از گذشته باشد که توجه بازدیدکنندگان و سفرای خارجی را جلب می‌کند، اما در پس این برچسب کهنه واقعیت مهم پنهان است.

هر دو طرف دو دستی تاریخ را چسبیده‌اند و شدیدا احساس قربانی بودن را دارند، و این موضوع باعث شده تا جو سیاسی همچنان مسموم بماند.

"تحریم‌های فلج‌کننده"

جالب است که مقامات ارشد ایالات متحده بارها و از دیرباز اثرات منفی که تحریم‌ها بر روابط ایران و آمریکا می‌گذارند اذعان کرده‌اند. زمانی که در سال 2004 در یک کنفرانس خبری از جرج بوش راجع سیاست آمریکا در قبال ایران پرسیدند، وی صادقانه جواب داد: "ما در این موضوع به دیگران متکی هستیم، چرا با تحریم‌ها خود را از حوزه‌ی تاثیرگذاری در ایران خارج کرده‌ایم."

حال بعد از هشت سال، واقعیتی که بوش در آن روز بدان اذعان کرد همچنان صدق می‌کند. با این وجود دولت اوباما همچنان به اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران ادامه می‌دهد. نباید از این موضوع تعجب کرد. این کاریست که آمریکا همواره بی‌توجه از نتیجه‌اش انجام می‌دهد. تحریم کاری است که سیاست‌ورزان آمریکایی خوب بلدند. می‌دانند که چطور به آن‌ها اضافه کنند، آنها را تشدید کنند، از تصویب کنگره بگذرانند و در موردشان به شکل دوطرفه و از طریق سازمان ملل مذاکره کنند.

اما خلاصه‌ی کلام اینست که تحریم هرگز واقعا کارگر نبوده‌ است. هدف از تحریم‌ها تغییر محاسبات استراتژیک ایران تا اندازه‌ای است که هزینه‌ی ادامه‌ی سیاست فعلیش به مراتب از فایده‌ی بیشتر شود، و بدین ترتیب ایران وادار به "تغییر رفتار خود" شود. اما برعکس ایران همچنان به جای تسلیم شدن یا تغییر رویه، به توسعه و پیشبر برنامه‌ی هسته‌ایش ادامه می‌دهد.

علاوه بر این اقدامات تنبیهی در پیش گرفته شده به مردمی که آمریکا همواره ادعای کمک به ایشان را دارد آسیب می‌زند. مثلا تحریم‌های بانکی به شکل روزافزون تاثیرات ناگوارشان بر مردم ایران نشان می‌دهند. واردات محصولات ضروری همچون مواد غذایی و دارو با مشکل مواجه شده و دانشجویان ایرانی که در خارج تحصیل می‌کنند در پرداخت شهریه‌شان به مشکل خورده‌اند.

دولت اوباما بر سر این موضوع که تحریم‌ها علیه ایران موثر واقع شده‌اند تاکید بسیاری دارند. اما اگر این حرف درست است پس دیگر چه نیازی به دور جدید تحریم‌ها وجود دارد؟

معضل ذاتی سیاست برپایه‌ی تحریم آمریکا این است که جو انزوا و مناقشه به تندروها در ایران مجال بروز می‌دهد. از سویی بسیاری از تصمیم‌گیران در ایران اتکای غرب به تحریم‌ها، که در سه دهه‌ی گذشته بی‌تاثیریش اثبات شده، به معنای عدم وجود سیاست جایگزین در میان غربی‌ها تلقی می‌کنند. این موضوع این باور را در تهران تقویت می‌کند که هدف غایی واشنگتن تغییر رژیم است و از این رو مقاومت تنها ضامن بقاست.

تحریم‌ها شاید اکسیر حلال مشکلات نباشند، ولی می‌توانند ایران را به تصمیم‌گیری سریعتر سوق دهند و به اهرمی برای آمریکا در مذاکرات بدل شوند. اما اینکه آمریکا تاکنون در سر میز مذاکره تمایلی نسبت به کاهش‌ تحریم‌ها نشان نداده، تحریم‌ها را به ابزاری کور مبدل ساخته است.

چالش هسته‌ای

هر چند بحران پیرامون برنامه‌ی هسته‌ای تهران در افزایش بی‌اعتمادی عمیق میان ایران و آمریکا نقش داشته، اما این موضوع تنها یکی از مسائلی است که باعث شکاف میان این دو شده‌اند. با این وجود سیاست‌ورزان آمریکایی که در رابطه با ایران کار می‌کنند آن را به اولویت اول خود بدل کرده‌اند. سوال اینجاست که چرا؟

دست یافتن ایران به بمب اتم نه تنها قریب‌الوقوع نیست، بلکه شواهدی مبنی بر اینکه ایران به سمت آن حرکت می‌کند هم وجود ندارد. شانزده موسسه‌ی اطلاعاتی آمریکایی متفق‌القول اعلام داشته‌اند که ایران از سال 2003 هیچ‌گونه آزمایشی در رابطه با سلاح هسته‌ای انجام نداده است، در حال حاضر برنامه‌ی هسته‌ای نظامی ندارد و تصمیمی برای رفتن به سمت سلاح هسته‌ای اتخاذ نکرده است. از لحاظ تئوری این موضوع فضای سیاسی کافی را در اختیار اوباما خواهد گذاشت تا روند دیپلماتیک پایداری را برای کسب اطمینان از اینکه برنامه‌ی هسته‌ای ایران صلح‌آمیز باقی خواهند ماند در پیش بگیرد.

در عمل اما، آنچه که از واشنگتن سر می‌زند خلاف این جهت است. واشنگتن با تعیین محدودیت زمانی برای دیپلماسی، اقدامات خرابکارانه‌ی بی‌سابقه و سروصدای ژورنالیستی و احساسی در این موضوع که ایران در حال رسیدن به سلاح هسته‌ای است، در جهت عکس حرکت می‌کند. این جدایی میان نظر و عمل به چه دلیل است؟ دلیل این موضوع آن است که ایران در حال حاضر سیاست میانه‌رویانه‌ای به نام "نهفتگی هسته‌ای" را در پیش گرفته است. نهفتگی هسته‌ای به این معناست که ایران صاحب برنامه‌ی انرژی هسته‌ای خواهد بود که در صورت لزوم امکان تولید سلاح هسته‌ای در کوتاه مدت را به او می‌دهد.

به نهفتگی هسته‌ای اغلب "گزینه‌ی ژاپنی" اطلاق می‌شود. ژاپن سرمایه‌گذاری‌های فراوانی در انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز انجام داده بدون این که بر تخصص‌های کلیدی برای تولید یک سلاح هسته‌ و سیستم پرتاب آن تمرکز کند، ولی همچنان این کشور توانایی تولید سلاح هسته‌ای در کوتاه مدت را دارد. همچون ژاپن، با توجه به پیشرفتگی تکنولوژیک ایران، دسترسی آن به اورانیوم و پلوتونیوم، و تخصصش در پرتاب ماهواره و تولید موشک مسجل است که ایران نیز ار لحاظ نظری قابلیت تولید سلاح هسته‌ای را داراست. اما حتی در چنین صورتی، تکمیل یک سلاح اتمی حداقل یک سال زمان خواهد برد که مسلما از چشم منابع اطلاعاتی آمریکا دور نخواهد ماند.

در اختیار داشتن توان نهفتگی هسته‌ای از سوی ایران نقض تعهدات بین‌المللی این کشور به حساب نمی‌آید، اما به این کشور یک ابزار موثر برای موازنه قوا در منطقه‌ای که دهه‌هاست تحت نفوذ ایالات متحده قرار دارد می‌دهد. در طول دوران مسئولیتم در وزارت خارجه نگرانی‌های متعددی در رابطه با دستیابی ایران به توان هسته‌ای به گوشم خورده است. از جمله اینکه مشکل هسته‌ای ایران باعث توقف رشد دموکراسی‌های نوپا و آتی منطقه می‌شود، پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را نابود می‌کند، باعث می‌شود همسایگان عرب ایران به تهران متمایل شوند، و موجب مسابقه‌ی هسته‌ای در منطقه می‌شود.

برخی از این نگرانی‌ها حقایقی در خود دارند، در حالی که بقیه حاصل توهمند. اما همه‌ی آنها زیر چتر نگرانی بزرگتری –از نظر من اصلیترین نگرانی آمریکا- در رابطه با برنامه‌ی هسته‌ای ایران قرار می‌گیرند: یک ایران دارای توان هسته‌ای به ایران این امکان را می‌دهد به قدرتی منطقه‌ای بدل شود که مخالف حضور آمریکا در خاورمیانه است.

نکته‌ی اصلی هم همین جاست: ایران تا زمانی که چارچوب امنیتی حاکم در منطقه بدین شکل باشد در آن شرکت نخواهد کرد، و آمریکا حاضر نیست چارچوب فعلی را برای تامین اهداف و خواسته‌های ایران برهم بزند. به خاطر حفظ ظاهر هیچ یک از این دو طرف حاضر به کوتاه آمدن نیستند، و به سرعت به سوی جنگ پیش می‌روند.

تنها امیدی که وجود دارد تا از بروز جنگ جلوگیری شود این است که تا به امروز دیپلماسی واقعا در بوته‌ی آزمایش قرار نگرفته است. در طول چهارسالی که اوباما در ریاست جمهوری بوده تنها یک گفتگوی دوطرفه‌ی 45 دقیقه‌ای میان ایران و آمریکا صورت گرفته است. اسم این را نمی‌شود دیپلماسی گذاشت.

آغاز یک روند دیپلماتیک پایدار در موضوع هسته‌ای ایران مشکل بزرگتر ایران و آمریکا را حل نمی‌کند، اما می‌تواند مبنایی قرار گیرد تا بر اساس آن گفتگو به مسائل دیگری که به همین میزان اهمیت دارند نیز کشانده شوند.

2013 و پس از آن

در شرایط فعلی تهران و واشنگتن هر دو از حصول توافقات معنادار سرباز زده‌اند، و هر دو به سمت تشدید بحران به سطحی خطرناک پیش می‌روند. با وجود اینکه هر دو طرف در حال تشدید اختلافات هستند، اما واقعیت آن است که هیچ یک در برابر دیگری دست بالا را ندارد و زمان به نفع هیچ یک در حال گذر نیست.

در بازی خطرناک، زمان برای تصمیم‌گیران در هر دو طرف رو به اتمام است. هر دو طرف در حال نزدیک شدن به نقطه‌ی بحرانی هستند، که پس از آن دیگر به تاخیر انداختن انتخاب میان درگیری نظامی یا سازش امکانپذیر نخواهد بود. شواهد زیادی وجود دارد که این نقطه‌ی بحرانی سال 2013 خواهد بود.

با این تفاسیر این بار چه می‌توان کرد تا گشایشی حاصل شود؟ هم تهران و هم واشنگتن باید نگاهی دوباره به روند دیپلماسی در چهار سال گذشته بیاندازند، و رویه‌ی خود را بر این اساس مشخص کنند. چهار درسی که می‌توان گرفت اینهاست.

اول از همه ایران و آمریکا باید مستقیما مذاکره کنند. مذاکرات میان جمهوری اسلامی و پنج به علاوه‌ی یک کافی نیست. آنچه که عملا یک مناقشه‌ی میان ایران و آمریکاست با حضور طرفهای متعدد بیخودی بیش از آنچه که باید پیچیده شده است. ایران از اکتبر سال 2009 تا به حال دیپلماسی دوسویه با ایالات متحده را رد کرده است، اما راههایی برای بله‌گرفتن از ایران وجود دارد.

یکی از این راهها می‌تواند این باشد که واشنگتن تاکید و تبلیغ راجع مذاکرات خصوصی و دوجانبه با ایران را گسترش دهد. ایران پیشتر علاقه‌ی خود را به فراتر رفتن از مسئله‌ی برنامه‌ی هسته‌ای و گفتگو در مسائل بیشتری همچون مسائل امنیت منطقه (چون سوریه، افغانستان و عراق) و مسائل حقوق بشر ابراز کرده است. آمریکا تا به حال ترجیح داده است که منحصرا بر مسائل هسته‌ای متمرکز شود، اما این رویه تنها به بدتر شدن وضع سایر مسائل منجر شده است.

دوم اینکه ایالات متحده باید این واقعیت را بپذیرد که بخشی از تحریم‌ها باید برداشته شود. نزدیک به یک سال است که پنج به علاوه‌ی یک مشخصا اعلام کرده از ایران چه می‌خواهد: ایران باید غنی‌سازی اورانیوم را به سطح پنج درصد محدود کند، اورانیوم با غنای بالاتر خود را به کشور ثالث منتقل کند و تاسیسات غنی‌سازی زیر زمین خود را تعطیل کند. اما اینکه در مقابل چه به ایران خواهد رسید اصلا مشخص نیست، پنج به علاوه‌ی یک تصویر گنگی از مشوقهایی که در مقابل این عقب‌نشینی‌ها به ایران ارایه خواهد کرد ایجاد کرده است.

یک راه حل قابل قبول می‌تواند برداشتن تحریم نفتی اروپا علیه ایران در صورت محدود کردن غنی‌سازی اورانیوم باشد. با این اقدام می‌توان برای مذاکرات زمان خرید و فضای سیاسی لازم برای آنکه دیپلماسی مسیرش را بپیماید فراهم کرد. اگر دولت اوباما به این طرح چراغ سبز نشان دهد بعید است مقاومت جدی در برابر وجود داشته باشد، اما اروپا هم بدون تایید ضمنی آمریکایی‌ها حاضر به این اقدام نیست.

سوم اینکه آمریکا باید از اولتیماتوم دادن پرهیز کند. پس از چهار سال در پیش گرفتن سیاست اعمال فشار علیه ایران، واشنگتن درس ارزنده‌ای در مورد دیپلماسی با تهران آموخته است: فشار آوردن بر جمهوری اسلامی برای "بله گرفتن" معمولا منجر به پاسخ منفی می‌شود. متاسفانه برخی همچنان بر همان سیاست "همینی که هست" در قبال ایران پافشاری می‌کنند، که تا به حال هیچ ثمری وجود ندارد.

در عین حال که آمریکا باید تعقیب مذاکره با ایران را دوچندان کند، این موضوع را باید به خاطر داشت که از هیچ روند دیپلماتیکی نمی‌توان در همان بار اول با موفقیت همراه شود.

در آخر، آمریکا باید خود را برای یک بازی طولانی آماده کند. این مسئله، یک دوی ماراتن است نه دوی سرعت. دیوار بلند دشمنی سازمان‌یافته‌ای را که در طول سه دهه ساخته شده، نمی‌توان تنها با چند دیدار فرو ریخت. موفقیت تنها زمانی دست‌یافتنی خواهد بود که دیپلمات‌ها بنا را بر صبوری و پیشرفت در درازمدت قرار دهند. دیپلماسی کار سختی است، اما زمانی که مذاکرات شروع شود دیگر محدودیتی برای آنچه که می‌توان به آن دست یافت وجود ندارد.

طبیعتا برای رسیدن به توافق به دو طرف نیاز است. موفقیت هیچ روند دیپلماتیکی تضمین‌شده نیست، و مشخص نیست که ایران به پا پیش‌گذاشتن آمریکا جواب مثبت دهد. در هر حال تهران باید شفافیت و انعطاف بیشتری از خود نشان دهد، و با این واقعیت را که باید محدودیت‌هایی را برای برنامه‌ی هسته‌ایش بپذیرد کنار بیاید.

اگر صلح را شاخصی برای موفقیت بدانیم، آنگاه دیپلماسی بهتر جنگ این موفقیت را تضمین خواهد نمود. اوباما اگر محدودیت‌های بازوی نظامی آمریکا را درک کند و به قدرت دیپلماسی آمریکایی توجه بیشتری نشان دهد، خواهد توانست ضمن تکرار نکردن رییس‌جمهورهای پیش از خود، از فرصت دور دوم ریاست جمهوری خود برای حل و فصل دیپلماتیک اختلافات با ایران به خوبی بهره جوید.

یادداشت رضا مرعشی در فارین پالیسی

 

  نظرات ()
مطالب اخیر چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد ده نکته درباره اهمیت روابط ایران و روسیه پس از توافق
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳٢) عربستان (٢۸) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) کردهای سوریه (٤) سیاست خارجی قطر (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) علویان ترکیه (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) تبلیغات انتخابات (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) فدرالیزم (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) حافظ نیا (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) مدیریت بحران (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) همکاری بین المللی (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) انتخابات ترکیه (٢) موازنه قدرت (٢) روابط با عراق (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) مقاومت و حزب الله (٢) ترورریسم سوری (٢) تحریم سیاسی (٢) اقتصاد امارات (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) کنکره امریکا (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) رودخانه مرزی (٢) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب