ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار و پژوهش های سیاسی و ژئوپلتیکی روز ایران و جهان)
تاریخچه پرداخت یارانه ها در جهان وایران نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/۱٠/۳٠

هدفمند کردن یارانه ها بعنوان یکی از محور های هفت گانه طرح تحول اقتصادی از جایگاه رفیع اقتصادی برخوردار است در این راستا با توجه به اینکه روش کنونی پرداخت یارانه ها در کشور منجر به آسیب های جدی بر ساختار اقتصادی از طریق اتلاف منابع، اسراف، بی عدالتی در برخورداری گروه های درآمدی آسیب پذیرجامعه شده است هدفمند کردن یارانه ها به یک ضرورت ونه یک انتخاب تبدیل کرده است.

تعریف یارانه(سوبسید)
------------------------
واژه یارانه در لغت نامه بطور کلی کمک رایگان واعانه (مالی) دولت به مردم در زمانهای معین معنا شده است.
وعبارت است از نوعی حمایت دولت از اقشار خاص دولت از اقشار خاص ودر برخی موارد کل جامعه در دوره های زمانی خاص یا اضطراری به منظور تامین رفاه اجتماعی از طریق کاهش هزینه ها بعبارت دیگر یارانه ها ابزار های مهم حمایتی دولت ها تلقی می شود پرداخت میگردد. یعنی اولاٌ به مصرف کنندگان اجازه میدهد کالاها و خدمات را به قیمت های کمتر از قیمت های واقعی بازار آزاد خریداری کنند ثانیاٌ درآمدهای تولید کنندگان درز مقایسه با شرایط عدم مداخله دولت ها افزایش می یابد(کاهش هزینه های دولت)



تاریخچه پرداخت یارانه ها در جهان وایران
--------------------------------------------
به لحاظ تاریخی بحث یارانه ها به زمان مرکانیلیست ها و دوران انقلاب صنعتی باز میگردد با وجود آمدن اندیشه سودگرایی وافزایش ذخایر طلا و کالاهای گران بها، کشور ها به منظور دستیابی به ذخایر طلای سایرکشورها اقدام به معاملات جهانی نمودند
به این ترتیب حمایت از تولیدات خاص به عنوان ابزار سیاستی از جانب دولت ها اعمال شد اما با ظهور مکتب کلاسیک ودر صدر آن بنیانگذار این مکتب آدام اسمیت از مخالفان جدی دخالت دولت در فعالیت های اقتصادی بود. واین امر سبب شد تا این سیاست ها کمرنگ تر جلوه نماید واین شرایط با اندک تغییری در زمان نئوکلاسیک ها نیز دنبال گردید اما با بروز جنگ و پدیدار شدن تورم همراه با رکود شدید اقتصادی اندیشه های جدید همچون اندیشه های اقتصادی کینز قوت گرف، که در آن دولت بعنوان یکی از مهمترین عوامل تنظیم کننده وتعدیل کننده فعالیت های اقتصادی مطرح میباشد. با اعمال این سیاست و بهبود اقتصاد غرب بتدریج کنترل در بخش سیاستگذاری مالی و پولی واداره بخش عمومی در اقتصاد به ولت سپرده شد وبهر حال از همین دوران که با جنگ جهانی دوم مصادف بود پرداخت یارانه به مفهوم امروزی شکل گرفت.
اما با شروع جنگ ومحدودیت های بیشتر منابع، این دخالت ها را تشدید کرد با خاتمه جنگ های جهانی و آغاز جنگ سرد اهمیت توان اقتصادی در بهره گیری های سیاسی وگام نهادن در عرصه خود کفایی اقتصادی سیاست های حمایتی تعدادی از کشور ها را دگرگون ساخت، واین مبنایی بود برای اینکه کشورهای پیشرفته اقتصادی وکشور های در حال توسعه به سمت اقتصاد بازار حرکت کنند.
و این در حالی است که بسیاری از کشورهای جهان سوم بدلیل وجود مشکلات عظیم سیاسی و اقتصادی وفشارهای بیرونی هنوز نتوانسته اند در سیاست های حمایتی خود تجدید نظر کنند.
اتخاذ سیاست پرداخت یارانه در شرایط خاص کشورها اما نه بصورت مستمر، اثرات مثبت آن بر اقتصاد شاید دلیلی باشد که کماکان در تعدادی از کشورهای پیشرفته ودر حال توسعه مواردی از پرداخت یارانه بویژهدر بخش کشاورزی به چشم می خورد .
نخستین جهت گیری حمایتی دولت ایران در بخش کشاورزی (یارانه تولیدی )به دوران صفویه مربوط میشود در دوران صفویه نوعی تخفیف های مالیاتی و بعدها در دوران قاجار سیاست هایی در جهت توسعه زراعت اتخاذ گردید که در آن دادن بذر و مساعده به مستاجر پیش بینی شده بود.
اما دخالت مستقیم دولت در عرضه و تقاضا در ایران از سال 1311 وبا تصویب قانونی جهتاسیس سیلو در تهران به منظور خرید و ذخیره گندم توسط سازمان غله برای مقابله با خشکسالی ها و کمبود های احتمالی آغاز شد اگر جه اتخاذ این سیاست بدواٌ به منظور حمایت از کشاورزان و خرید تضمینی گندم بیشتر از قیمت واقعی بازار بود که این از سالهای 1331 به بعد این جهت گیری به سمت حمایت از مصرف کنندگان شهری سوق پیدا کرد.
ایران اولین نظام سهمیه بندی همراه با یارانه را در زمان جنگ جهانی تجربه نموده است و این در حالیست که سابقه پرداخت یارانه به مفهوم کنونی آن به دهه 40 میرسد. با شروع دهه 50 و افزایش قیمت های جهانی نفت و به پیروی از سیاست های تامین اجتماعی و سایر حمایت های خاص کشور های توسعه یافته، دست دولت در پرداخت یارانه بازتر شد.
با افزایش نرخ تورم از سال1352 به بعد دولت به منظور حمایت از مصرف کنندگان در مقابل نوسانات قیمت های داخلی وخارجی مبادرت به تاسیس صندوق حمایت از مصرف کنندگان کرد. و متعاقب آن با تصویب سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف کنندگان و تاسیس سازمان مربوطه کلیه وظایف صندوق حمایت به آن سازمان محول گردید.
بعداز پیروزی انقلاب اسلامی تغییراتی در تشکیلات اجرایی ونحوه توزیع کالاهای مشمول یارانه بوجود آمد. به علت محدودیتهای ناشی از جنگ تحمیلی وتحریم اقتصادی که زمینه عرضه متناسب کالاها اعم از تولیدات داخلی و وارداتی را دچار نوسان تنگناهای مختلف کرده بود امر قیمت گذاری بصورت گسترده از سال1360 توسط سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان به مرحله اجرا درآمد. در دوران قبل از سال 1368 سیاست تثبیت اقتصادی دنبال می شدکه فراگیری استمرار و فزاینده بودن از ویژگیهای سیاستهای حمایت در دوران بود ودر واقع همه به نوعی یارانه دریافت می کردند . در هیچ مرحله ای یارانه قطع نمی شد ودر حد سقف معینی متوقف نبود. درحالیکه در سالهای بعد از آن به تدریج سیاست تعدیل اقتصادی جایگزین آن شد. که در این سیاست پرداخت یارانه هدفمندتر شد وتنها گروه های هدف یارانه دریافت می کنند و در آن یارانه ها کاهنده و درنهایت حذف خواهند شد.
در دوره بعد از انقلاب درصد اختصاص یارانه به تولید کالاهای اساسی افزایش یافت به طوری که متوسط یارانه ها ی تولیدی نسبت به کل رایانه ها ی پرداختی از 13.7 درصد در قبل از انقلاب به 25.2 درصد در سال 1368 افزایش داشته است با پایان یافتن جنگ تحمیلی ودر پی انگیزه خودکفایی در تولید محصولات کشاورزی بخصوص گندم میزان یارانه ها نهاده های تولید شامل کود- سم- بذر روندی بشدت افزایشی یافت.

طبقه بندی یارانه ها
----------------------
یارانه ها براساس گستردگی وظایف دولت در اقتصاد به طبقات ذیل تقسیم میشود:
1- یارانه ها براساس هدفهایی که دولت از پرداخت آنها دنبال می کند شامل یارانه اقتصادی - یارانه اجتماعی - یارانه سیاسی و یارانه توسعه ای
2- یارانه ها بر اساس حسابهای ملی شامل یارانه مستقیم و یارانه غیر مستقیم
3- یارانه بر اساس انعکاس هزینه های آن در حسابهای ملی شامل: یارانه پنهان وآشکار

مشکلات نظام فعلی پرداخت یارانه
---------------------------------------
با توجه به مبالغ هنگفت پرداخت یارانه اعم از مستقیم وغیر مستقیم به مصرف کنندگان و تولیدکنندگان که باعث افزایش نسبی رفاه اجتماعی در مصرف کننده و توان رقابت پذیری اقتصادی در اقشار تولید کننده را فراهم می نماید لیکن ادامه این روناد مشکلاتی را به اقتصاد وبهره وری مصارف منابع ملی تحمیل می کند که ذیلاً به مهمترین آنها اشاره میشود:
- یکی از اهداف اصلی پرداخت یارانه در جوامع مختلف و ایران حمایت از اقشار آسیب پذیر و کم درآمد و بهبود توزیع درآمد است اما وضعیت کنونی و شاخصها بیانگر این واقعیت هستند که با توجه به پرداخت قابل توجه یارانه ها در بخش سوخت و حاملهای انرژی و بهره مندی همگانی اقشار جامعه از این یارانه ها ، سهم اقشار مرفه و ثروتمند بدلیل مصرف بی رویه به نسبت سایر اقشار جامعه بیشتر بوده ودر نتیجه اهداف حمایتی دولت از اقشار آسیب پذیر و کم درآمد تحقق نم یابد وبهبودی نیز توزیع عادلانه درآمدوجود نخواهد داشت
قیمت گذاری پائین حاملها از یک سو باعث افزایش مصرف بی رویه شده و ایجاد فرهنگ غلط مصرف و رواج اسراف منابع از دیگر اثرات آن استواز سوی دیگر ضمن بر هم خوردن توازن اقتصادی جامعه ف سرمایه گذاریها نیز به غلط جهت دهی گردیده وحاصل آن تولیدات بدون توجیه اقتصادی و نیازمند به حمایت همیشگی خواهدبود
وطبیعی است که با ادامه چنین جریانی و دسترسی به قیمت پایین حامل های سوخت و انرژی دیگر تولید کننده نیازی به بهره گیری از فناوری نو و کاهش دهنده انرژی و افت شدید بهره وری امکان رقابت تولیات در بازار های جهانی از دست خواهد رفت .
علاوه بر موارد مذکور برخی دیگر از مشکلات نظامفعلی پرداخت یارانه ها در اقتصاد ایران عبارتند از:
-رشد جمعیت و افزایش تقاضای روز افزون برای استفاده از خدمات عمومی وزیر بنایی در کنار محدودیت های منابع ملی
-فراهم شدن زمینه های فساد اقتصادی بویژه در قاچاق اقلام یارانه ای
-کنترل تورم وضع موجود در مقابل نانوانی در مهار افزایش تورم در آینده بدلیل بر هم خوردن توازن بودجه
-افزایش مقاومت جامعه در برابر تغییر و اصلاح نظام پرداخت یارانه ها
-افزایش هدر رفت منابع و تشدید تخریب محیط زیست

اثر بخشی یارانه
------------------
اگر اثر بخشی یارانه ها مورد نظر است در وهله اول باید نسبت به هدفمند کردن این ابزار حمایتی اقدام شود با اتخاذ چنین رویکردی می توان نسبت به تامین شرایط زیر اطمینان بیشتری داشت:
- افزایش کارایی نظام اقتصادی از طریق آزاد سازی قیمت ها
- کاهش فساد اقتصادی وجلوگیری از اتلاف منابع
- اصلاح ساختار درآمدی بنگاههای تولید کننده انرژی
- اصلاح ساختار تولید در راستای به کارگیری فناوریهای کاهش دهنده مصرف انرژی
- کاهش قاچاق
- کاهش مخارج عمومی دولت
- بهینه سازی مصرف سوخت وانرژی
- بهبود شاخص های زیست محیطی بدلیل صرفه جویی در مصرف انرژی های فسیلی
- افزایش توان صادرات انرژی به کشورهای دیگر
سازمان جهانی انرژی در گزارشی اعلام داشته که در صورت حذف یارانه های انرژی در ایران مصرف آن در این کشور 47درصد و تولید گاز دی اکسید کربن 49درصد کاهش ودر مقابل بهره ور در بخش اقتصاد به میزان 22درصد تولید ناخالص این کشور افزایش می یابد سازمان بین المللی انرژی در همین گزارش از آمارهای میانگین پرداخت یارانه به بنزین در چند اقتصاد جهان اعلام کرده است که مقایسه این آمار با وضع موجود ایران تاسف برانگیز است
بر اساس این آمار میانگین پرداخت یارانه بنزین در ایران 1480درصد قیمت واقعی آن است در چین 910درصد در ونزئولا 657درصد در روسیه 532درصد در اندونزی 527 درصد در هند 214درصد ودر آفریقای جنوبی 46در صد است
بر این اساس آژانس بین المللی انرژی رشد اقتصادی از دست رفته در اثر پرداخت یارانه در 8 کشور چین، ایران، روسیه، قزاقستان، هند، اندونزی، آفریقای جنوبی وونزئولا را حدود 157ملیارد دلار برآورد کرده است.
در هر حال باید اذعان نمود که اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها اثر تورمی خو.اهد داشت و طبعاٌ هر جراحی در بدن بیمار اقتصاد کشور هزینه دارد بر این اساس بطور طبیعی هدفمند سازی یارانه ها از آنجایی که با حذف یارانه و واقعی کردن قیمت های حامل های انرژی همراه است دارای آثار تورمی بوده و البته واضح است که دولت باید این آثار را ارزیابی و مورد توجه جدی قرار دهد ولی این به معنای رد لایحه نیست، زیرا آثار مخرب ادامه سیاست پرداخت یارانه بر اقتصاد کشور بسیار بیشتر است.
آنچه که اهمیت دارد پیش بینی واقعی و آمادگی مواجهه با آن است سالهاست که بسیاری مدعی اند مشکل مصرف بی رویه در کشور پرداخت یارانه است آیا هدفمند سازی یارانه خواهد توانست جلوی این مصرف را گرفته و در نهایت با صرفه جویی پدیده هدر رفتن سرمایه را جبران کند این امر نکته ای است که باید مد نظر مخالفان قرار گیرد البته اجرای با تامل و برنامه ریزی شده و با شیب ملایم نکته است که باید مد نظر دولت هم قرار گیرد.

نویسنده:بهرام اکبری -حمید رضا فراست طلب

  نظرات ()
مطالب اخیر گردشگران ایرانی ترکیه را ساختند، اما... مناقشه در دریای چین جنوبی انحصار مذاکرات به برجام اشتباه بود به حاشیه راندن ایران از تحولات سوریه آیا "چین" رهبر آینده جهان است؟! سیری در انتخابات مجلس و تقسیمات سیاسی شهرستان ملکان از مشروطه تا کنون 5 تهدید راهبردی ژئوپلیتیک انرژی ایران اردوغان به این 3 دلیل این روزها به شدت ضدایران شده است 5 دلیل سفر ناگهانی و اعلام نشده وزیر خارجه عربستان به عراق بررسی اهمیت ژئواکونومیک و ژئوپلیتیک طرح اتصال دریای کاسپین به آب های جنوب
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱٧٢) ترکیه (۸۳) سوریه (٧٥) امریکا (٦٥) خاورمیانه (٦۳) عربستان (٥٧) بحران سوریه (٤٧) داعش (٤٤) روسیه (٤٢) عراق (٤٢) سیاست خارجی (۳٦) ژئوپلتیک (۳٠) سیاست خارجی ایران (٢٩) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٩) یمن (٢٥) مصر (٢٢) چین (٢٠) تحولات یمن (۱٩) اردوغان (۱۸) اوباما (۱٧) سیاست خارجی عربستان (۱٧) پاکستان (۱٦) سیاست خارجی ترکیه (۱٦) تحولات سوریه (۱٤) افغانستان (۱٤) کردها (۱٤) ایران عربستان (۱٤) کردستان عراق (۱٤) روابط بین الملل (۱۳) امنیت (۱۳) قطر (۱۳) القاعده (۱۳) صادرات گاز (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) رقابت ایران و عربستان (۱٢) نفت (۱٢) عربستان سعودی (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) توافق هسته ای (۱۱) اتحادیه اروپا (۱۱) دیپلماسی (۱۱) ژئوپلیتیک (۱۱) انرژی (۱۱) سیاست (۱٠) تحریم (۱٠) سیاست خارجی امریکا (۱٠) روابط ایران ترکیه (۱٠) حوثی ها (۱٠) عبدالرضا فرجی راد (۱٠) ایران امریکا (٩) چین - امریکا (٩) قدرت نرم (٩) اعراب (٩) تروریسم (۸) سلفی گری (۸) هند (۸) جهانی شدن (۸) جمهوری آذربایجان (۸) کردستان (۸) اسلام گرایی (۸) آسیای مرکزی (۸) جهان عرب (۸) حکومت اقلیم کردستان (۸) هیدروپلیتیک آب (۸) سیاست خارجی روسیه (۸) روابط ایران روسیه (٧) بندر چابهار (٧) خلیج فارس (٧) آذربایجان (٧) گاز (٧) اروپا (٧) لبنان (٧) انتخابات (٧) پرونده هسته ای (٧) استراتژی (٦) آفریقا (٦) اسرائیل (٦) پوتین (٦) وهابیت (٦) جغرافیای سیاسی (٦) اخوان المسلمین (٦) بارزانی (٦) بحران آب (٦) نظام بین الملل (٦) ایران عراق (٦) بهار عربی (٦) قفقاز جنوبی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٦) داعش سوریه (٦) سیاست خارجی چین (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) گاز ایران (٦) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) بحران عراق (٥) مقالات ژئوپلیتیک (٥) روابط روسیه ترکیه (٥) سیاست خارجی هند (٥) رژیم های بین المللی (٥) تبلیغات انتخابات (٥) ژئوپلتیک ایران (٥) نظم نوین جهانی (٥) شیعیان یمن (٥) انتخابات ایران (٥) جنگ نرم (٥) دیپلماسی عمومی (٥) خط لوله صلح (٥) امنیت ملی (٥) ترانزیت (٥) حزب الله لبنان (٥) حزب الله (٥) فلسطین (٥) رسانه (٥) جغرافیا (٥) بلوچستان (٤) روابط خارجی (٤) اوکراین (٤) ارمنستان (٤) اسلام (٤) امارات (٤) طالبان (٤) انقلاب اسلامی (٤) تحریم های بین المللی (٤) منافع ملی (٤) امارات متحده عربی (٤) مرز (٤) اردن (٤) جهان اسلام (٤) بحران (٤) اقتصاد سیاسی (٤) بشار اسد (٤) حقوق بین الملل (٤) هژمونی (٤) مذاکرات هسته ای (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) نوری مالکی (٤) ژئواستراتژیک (٤) ایران مصر (٤) کردهای سوریه (٤) حافظ نیا (٤) سیاست خارجی قطر (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) نظریه های روابط بین الملل (٤) مشاوره انتخاباتی (٤) ایران چین (٤) علویان ترکیه (٤) افراط گرایی (٤) ژئوپلیتیک آب (٤) دیپلماسی آبی (٤) نظم جدید جهانی (٤) جنگ آب (٤) داعش در عراق (٤) ایران سوریه (٤) جبهه النصره (٤) ژئوپلتیک گاز (٤) فدرالیزم (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) خاورمیانه جدید (۳) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) حوثی های یمن (۳) مقالات ژئوپلتیک (۳) روابط افغانستان -پاکستان (۳) ژنوم ژئوپلیتیک (۳) رودخانه مرزی (۳) روابط ترکیه عراق (۳) رقابت های ژئوپلیتیکی و (۳) رقابت نفتی (۳) روابط ایران و عمان (۳) برجام (۳) کریدور شمال جنوب (۳) دریای جنوبی چین (۳) ایران هند (۳) مدیریت بحران (۳) انتخابات ترکیه (۳) انقلاب های عربی (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) روابط ایران و عربستان (۳) ژئواکونومیک (۳) شهرستان ملکان (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) انتخابات امریکا (۳) سیاست خارجی پاکستان (۳) همکاری بین المللی (۳) راهبرد ترکیه در سوریه (۳) علویان سوریه (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ایران هراسی (۳) شیعیان عربستان (۳) حسن البنا (۳) ترامپ (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) شورای همکاری خلیج فارس (۳) بریتانیا (۳) ملکان (۳) ترکمنستان (۳) عمان (۳) قره باغ (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) دموکراسی (۳) کلینتون (۳) فرهنگ (۳) یارانه (۳) ظریف (۳) موسویان (۳) خزر (۳) ژاپن (۳) توریسم (٢) روحانی (٢) سنگاپور (٢) تبلیغات انتخاباتی (٢) سازمان ملل (٢) فرانسه (٢) ارتباطات (٢) قومیت (٢) هویت ملی (٢) ناتو (٢) مقام معظم رهبری (٢) حماس (٢) جهان سوم (٢) اوپک (٢) غرب (٢) آذری (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) قزاقستان (٢) آلمان (٢) گردشگری (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) اسلام سیاسی (٢) گرجستان (٢) احمدی نژاد (٢) ایران هسته ای (٢) قیمت نفت (٢) تهدید نرم (٢) تنش زدائی (٢) دریای خزر (٢) هویت فرهنگی (٢) واقع گرایی (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) کنفدراسیون (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) کریمه (٢) نفت وگاز (٢) بازدارندگی (٢) تحریم اقتصادی (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) موادمخدر (٢) فدرالیسم (٢) تبارشناسی (٢) هانتینگتون (٢) اسد (٢) مدل مفهومی (٢) منطقه آزاد ارس (٢) برخورد تمدنها (٢) عزت اله عزتی (٢) رژزیم حقوقی (٢) هارتلند (٢) موقعیت ایران (٢) استراتژِی (٢) انر}ى هسته ای (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ترورریسم (٢) ملک سلمان (٢) مقاومت و حزب الله (٢) موازنه قدرت (٢) رشد اسلام گرایی (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) ایران ترکبه (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) ترکیه سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) امریکا خاورمیانه (٢) چالش های ترکیه (٢) تئوری های روابط بین الملل (٢) صادرات نفت (٢) سیاست بین الملل (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) مرزهای دریایی ایران (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) محمد مرسی (٢) امنیت منطقه ای (٢) شیعیان عراق (٢) جغرافیای ملکان (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) کردهای ترکیه (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط با عراق (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) جزایر چین جنوبی (٢) روابط هند و پاکستان (٢) سدسازی ترکیه (٢) خط لوله تاپی (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) پسا تحریم (٢) کد ژئوپلیتیک (٢) داعش افغانستان (٢) روابط ایران امریکا (٢) دولت سازی (٢) ملت سازی (٢) القاعده یمن (٢) پسابرجام (٢) جغرافیای سیاسی (٢) افغانستان ایران (٢) هیدرو پلیتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ترکیه داعش (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) منابع گازی (٢) بحران یمن (٢) جریان های افراطی (٢) کنکره امریکا (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) ساختار سیاسی عمان (٢) تروریسم سلفی (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) رقایت امریکا روسیه (٢) تاریخ یارانه (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) بازیگران تحولات سوریه (٢) تحدید حدود مرز (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) داود اوغلو (٢) سیاست خارجی روسیه (٢) کشور عمان (٢) قدرت ملی (٢) ایران اعراب (٢) القاعده آفریقا (٢) گرو های تندرو (٢) عبدربه منصور هادی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) اقتصاد امارات (٢) ترورریسم سوری (٢) تجزیه سوریه (٢) تحریم سیاسی (٢) جایگاه قطر (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) اس 300 (۱) امنیت ایران (۱) نقش اردن در سوریه (۱) ماهیت اقتصاد سیاسی بین‌الملل (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) امنیت سیاسی (۱) جوک قومیتی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) شورای روابط خارجی اروپا (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) اقتصاد ترکیه (۱) العراقیه (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) غلامحسن حیدری (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) مخالفان آل سعود (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) شمال عراق (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) داعش در سوریه (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) داعش آفریقا (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) ترانزیت گاز (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) ایران ژاپن (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) الرمادی (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) محمد ابن عبدالوهاب (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) ضدژئوپلیتیک (۱) ژئوپلیتیک مقاومت (۱) سایکس-پیکو (۱) کیومرث یزدان پناه (۱) نوروپلیتیک (۱) بحران خاورمیانه (۱) روابط پاکستان افغانستان (۱) تحولات سیاسی ترکیه (۱) پایگاه هوایی روسیه (۱) شی جین‌پینگ (۱) سیاست خارجی فرانسه (۱) اختلاف مصر و عربستان (۱) مصر عربستان (۱) اقلیت های قومی ترکیه (۱) اقلیت های زبانی ترکیه (۱) اقلیت های دینی ترکیه (۱) جریان های وهابی (۱) الگوهای اسلام گرایی (۱) نظریه های روابط بین الملل ریه های (۱) بازدارندگی استراتژیک (۱) مدل های دولت-ملت (۱) دولت-ملت سازی (۱) رهیافت اسلامی ایرانی (۱) روابط چین بریتانیا (۱) دولت-ملت (۱) دولت -ملت سازی (۱) عربستان روسیه (۱) بازاریابی انتخابات (۱) کمپین انتخاباتی (۱) برنامه‌ریزی تبلیغاتی (۱) اهداف روسیه در سوریه (۱) مناطق آزاد ترکیه (۱) ژئوپلتیک مقاومت اسلامی (۱) بنیان‌های ژئواستراتژیک (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) جنبش گوران (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران -اروپا (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) کریدورهای ترانزیتی (۱) بندرچابهار (۱) کریدورهای بین المللی (۱) کریدورشرق- غرب (۱) موقعیت ترانزیتی ایران (۱) داعش در پاکستان (۱) کشورهای دو سه دولتی (۱) انتخابات مجلس (۱) 13نوامبر پاریس (۱) انفجارهای پاریس (۱) حمله داعش به پاریس (۱) حملات تروریستی پاریس (۱) راهبرد نظامی ژاپن (۱) اهمیت هیدروپلیتیکی ایران (۱) روابط ترکیه عربستان (۱) روابط اعراب ترکیه (۱) روابط ترکیه با اعراب (۱) ژئوپلتیک اروپا (۱) روسیه اوکراین (۱) اندیشه سیاسی اهل سنت (۱) خلافت از دیدگاه اهل سنت (۱) مبانی اندیشه سیاسی (۱) بازارهای منطقه ای گاز (۱) قتصاد سیاسی بین الملل (۱) نو واقع گرایی (۱) رسول حاج احمدی (۱) حسین اژدر (۱) فدراسیون و کنفدراسیون (۱) ژئوپلیتیک فضای مجازی (۱) روسیه آذربایجان (۱) راهبرد ژئوپلتیک (۱) ژئوپلیتیک انرژی (۱) تقسیملت سیاسی ملکان (۱) هژمونی چین (۱) جایگاه جهانی چین (۱) جایگاه منطقه ای ایران (۱) دریای چین جنوبی (۱) روابط هند وعربستان (۱) روابط عربستان وهند (۱) بحران کشمیر (۱) هند کشمیر (۱) پاکستان کشمیر (۱) جنگ ترکیبی (۱) استراتژِی آناکوندا (۱) جنگ هیبریدی (۱) ایران پاکستان (۱) سیاست خارجی مصر (۱) روابط ایران و هند (۱) طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه (۱) تونل انتقال آب به دریاچه ارومیه (۱) سیاست خارجی ژاپن (۱) تاریخ ملکان (۱) دجله و فرات (۱) حق آبه (۱) شهر ملکان (۱) اکولوژی سیاسی (۱) جغرافیای سیاسی شهر (۱) آبراه خزر روسیه (۱) منازعات دریایی (۱) اختلافات دریایی (۱) اقلیم در ژئوپلتیک (۱) ژئوپلیتیک خاورمیانه (۱) قانون مناطق دریایی (۱) گوادر (۱) صلح کردها (۱) پیمان شانگهای (۱) تاثیر خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا (۱) سیاست خارجه ایران و عراق (۱) سیاست خارجی عراق (۱) اقوام عراق (۱) بازارنفت (۱) روابط عربستان امریکا (۱) سیاست خارجی قزاقستان (۱) چین -افغانستان (۱) روسیه اتحادیه اروپا (۱) هند پاکستان (۱) جهان تک قطبی (۱) جنبش صهیونیسم (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) انقلاب سوریه (۱) جنگ اطلاعاتی (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) انتقال آب (۱) جنگ نفتی (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) سیاست ترکیه (۱) گردشگری ترکیه (۱) نظام بین المللی (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) نظم منطقه ای (۱) سقوط بشار اسد (۱) محورمقاومت (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) ژئوکالچر (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) ریزگردها (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) ترک ها (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) ساختارگرایی (۱) مورگان شوستر (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) میادین مشترک (۱) برساخت گرایی (۱) اویغورها (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) سیدجمال الدین (۱) ایران اروپا (۱) علاوی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) قدرت نظامی ایران (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) الوین تافلر (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) جنگ داخلی (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) پراگماتیسم (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) سازمان های بین المللی (۱) جنگ رسانه (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) سیاست داخلی (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) آذری ها (۱) بیابان زایی (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) نواندیشی دینی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) رود ارس (۱) احسان شریعتی (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) چابهار (۱) سرحد (۱) جهانی سازی (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) جنگ سرد (۱) فرانسیس بیکن (۱) آلاسکا (۱) کشمیر (۱) ابوموسی (۱) اسامه بن لادن (۱) زیباکلام (۱) اقتصاد جهانی (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) ملی گرایی (۱) آینده پژوهی (۱) مشترک المنافع (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) فدراسیون (۱) علوم سیاسی (۱) احمد بن حنبل (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) چاوز (۱) ایران گردی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) پ ک ک (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) تاریخ اسلام (۱) هرمنوتیک (۱) هاشمی رفسنجانی (۱) رئیس جمهور (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) جان مک کین (۱) ابن تیمیه (۱) دریاچه ارومیه (۱) رهبری (۱) هیلاری کلینتون (۱) ارتش (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) دولت (۱) حج (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) توسعه (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) دبی (۱) شریعتی (۱) بوش (۱) سلام (۱) انتفاضه (۱) شیعیان (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) مشارکت سیاسی (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) عبدالله شهبازی (۱) اسلام هراسی (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) جزایر سه گانه (۱) منازعه (۱) نظریه (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) حمل و نقل (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) ویلیام جیمز (۱) تنگه هرمز (۱) توسعه اقتصادی (۱) تشیع (۱) احزاب (۱) هویت (۱)
دوستان من اسلام تایمز العالم الوقت انتخاب انجمن ژئوپلیتیک ایران انجمن علوم سیاسی اندیشکده روابط بین الملل ایراس ایران بالکان بولتن پرس تی وی پژوهشکده مطالعات راهبردی تابناک ترکیه TRT خبر آنلاین خبرگزاری آران نیوز خبرگزاری ایرنا خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ترند خبرگزاری تسنیم خبرگزاری فارس خبرگزاری مشرق دفتر مطالعات سیاسی وزارت امور خارجه دیپلماسی ایرانی روز نو ژئوپلیتیک ایرانی عصرایران فرارو فصلنامه مطالعات راهبردی کرد پرس مرکز بین المللی مطالعات صلح مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات استراتژیک آریا مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات سیاستگذاری عمومی مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مطالعات قفقاز موسسه مطالعات آمریکای شمالی موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی پرتال زیگور طراح قالب