ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
جریان های ملی گرایی و نقش آنها در تحولات ایران نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/۱٠/٢٧

روز و ظهور جریانهای ملی گرایی به عنوان تجلی آرمانهای ملی میهنی در تاریخ هرکشوری از جمله ایران، امری طبیعی است. بخصوص در دوران حضور و دخالت بیگانگان وسلطه حکام مستبد و ضد ملی، جلوه بیشتری می یابد. مطالبه حقوق ملی و آزادیهای اساسی وحکومت قانون نیز از وجوه اصلی تلاشها و مبارزات ملی و تاریخی هر ملتی بوده و ایران نیزاز این قاعده مستثنی نیست.
ملی گرایی - ناسیونالیزم - به صورت کنونی همانند حاکمیت مردم، دموکراسی، نظام پارلمانی، آزادی و مفاهیمی از این قبیل، برخاسته و ناشی از تحولات درونی اروپا در قرنهای اخیر و نشأت گرفته از انقلابها و مبارزات سیاسی - اجتماعی غرب است که پیش از انقلاب مشروطه و قبل از ظهور افکار و اندیشه های چپ و سوسیالیستی در ایران رواج پیدا کرد وآرمان مشروطه خواهان قرار گرفت. اوج جریان ملی گرایی در ایران در پی خروج رضا شاه از ایران در دهه 1320 ه . ش. بود که با مبارزه بر سر احقاق حقوق مردم در نهضت ملی نفت همراه شد. اما در پی کودتای 28 مرداد 1332 ه . ش. به طور کلی سرکوب شد و امید مردم تبدیل به یأس گردید.


مفهوم ناسیونالیست

ناسیونالیست از نظر لغوی به معنای ملت خواه و هوا خواه ملیّت و قوم خود وناسیونالیسم به معنای ملت خواهی، ملیّت خواهی و تعصّب ملی است.[1]
ناسیونالیسم از نظر اصطلاحی در معانی زیر به کار رفته است:
1- نوعی آگاهی جمعی مبنی بر متعلق دانستن خویش به یک ملت؛ که آگاهی ملی خوانده می شود.
2- وابسته بودن افراد به یک کشور از لحاظ ویژگیهای مشترکی مثل زبان، نژاد، دین وقومیّت یا جریان فکری و مردمی، گرایش به تعالی بخشیدن به ملت و گذشته ها، کیفیات،حالات، هدفها و خواستهای آنان.
3- به طور کلی این واژه گاهی به نهضتی که آزادی و استقلال یک ملت در برابر تجاوزخارجی حمایت می کند، گفته می شود.[2]
دو گروه ملّی و ملّی - مذهبی در ایران عبارتند از جبهه ملّی و نهضت آزادی که در این مقاله به اختصار به آنها اشاره خواهد شد.


1 . فرهنگ عمید، ذیل واژه ناسیونالیست.2 . فرهنگ علوم سیاسی، علی آقا بخشی و مینو افشاری، نشر چاپار، تهران، 1379، ص378.

جبهه ملّی

نخستین و مهمترین گروه که در ایران با عنوان ملّی گرایی تشکیل شد، جبهه ملی بود. پس از سقوط رضا شاه در سال 1320 ه . ش. مردم پس از مدتها فضای آزادی را احساس کرده و نمایندگان واقعی خود را همانند آیت الله کاشانی و دکتر مصدق به مجلس فرستادند. اما پس از قدرت گرفتن محمد رضا پهلوی، این رژیم با همکاری انگلیس مانع از ورود و انتخاب این دو نفر برای مجلس پانزدهم شد. ولی این دو در سال 1329 ه . ش. دوباره برای مجلس شانزدهم که ملی شدن نفت در رأس برنامه های آن قرار داشت، نامزد شدند. اما رژیم شاه توسط وزیر دربار، عبدالحسین هژیر، با اعمال نفوذ مانع انتخاب آنها در مرحله دوم شد. به همین دلیل، حدود هجده نفر از افراد ملی گرا در دربار تحصن کردند. پس از آنکه این گروه ازتحصن خود نتیجه نگرفت، در منزل دکتر مصدق اجتماع کرده، گروهی با عنوان «جبهه ملی»تشکیل شد.[1]
احزاب و گروه های تشکیل دهنده جبهه ملی عبارت بودنداز: حزب ایران به رهبری الهیارصالح، سازمان نظارت بر آزادی انتخابات به رهبری دکتر مظفر بقایی و خلیل ملکی، حزب ملت ایران به رهبری داریوش فروهر، نهضت خداپرستان سوسیالیست به ریاست دکتر محمدنخشب، جمعیت فدائیان اسلام به رهبری نواب صفوی و مجمع مسلمانان مجاهد به رهبری آیت الله کاشانی و شمس قنات آبادی.[2]
پس از تشکیل جبهه ملی و با توجه به اینکه انگلیس، شاه و دربار نمی خواستند، نفت ایران ملی شود و هژیر به عنوان وزیر دربار عامل این کار انتخاب شده بود، فدائیان اسلام توسط سید حسین امامی هژیر را ترور کردند. پس از این اقدام به علت ترس و وحشت رژیم از نیروهای ملی و مذهبی، شاه مجبور به ابطال انتخابات تهران شد. در انتخابات مجدد، آیت الله کاشانی، دکتر مصدق، بقایی، ملکی، نریمان، شایگان و آزاد از تهران انتخاب شدند. ولی مخالفان نهضت ملی نفت با انتخاب سپهبد حاجعلی رزم آرا - رئیس ستاد مشترک ارتش - به نخست وزیری، دوباره مانع از ملّی شدن نفت شدند. در نتیجه، نهضت در بن بست قرار گرفت.ولی یک بار دیگر فدائیان اسلام وارد عمل شده با اشاره آیت الله کاشانی و جبهه ملّی،رزم آرا توسط خلیل طهماسبی از سر راه برداشته شد. به دنبال این حادثه، هم نفت ملی شد وهم دکتر مصدق پس از مدتی در هفتم اردیبهشت 1330 ه .ش. به نخست وزیری منصوب شد.[3]
پس از روی کار آمدن دکتر مصدق، جبهه ملّی در رأس قدرت قرار گرفت و حتی باکمک آیت الله کاشانی، وزارت دفاع نیز در اختیار دکتر مصدق قرار گرفت. اما عواملی چون خود محوری دکتر مصدق، کنار گذاشتن نیروهای مذهبی، اختلافات بین ملی گرایان، بی توجهی به نظرات آیت الله کاشانی، میدان دادن بیش از حد به حزب توده، ضعف بینش سیاسی وتعطیلی مجلس[4] سبب شد که زمینه لازم برای برکناری دکتر مصدق فراهم شود. درنتیجه به دنبال کودتای 28 مرداد 1332 ه . ش. دکتر مصدق و جبهه ملّی از قدرت کنارگذاشته شدند و بدین شکل این گروه دراولین آزمون عملی خود شکست خورد و از هم فروپاشید.
در سال 1339 ه . ش. با روی کار آمدن «جان اف کندی» از حزب دموکرات در امریکا،این کشور قصد داشت برای دفاع در مقابل کمونیسم و مقابله با خطرهای ناشی از ادامه سرکوب و خفقان درکشورهایی مثل ایران، برنامه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را با دادن نوعی آزادی های نسبی محدود به اجرا درآورد. در ایران هم رژیم شاه مجبور شد به تبعیت ازارباب خود تغییرات ظاهری را به اجرا در آورد. در چنین شرایطی بود که عده ای از نیروهای ملّی و ملی - مذهبی به دعوت دکتر غلامحسین صدیقی در منزل وی اجتماع کرده و «جبهه ملی دوم» را تشکیل دادند.[5]
جبهه ملی دوم از این تاریخ تا سال 1342 ه . ش. به طور نسبی فعال بود، امّا در اوایل سال 1343 ه . ش. به دلیل اختلاف نظرهای زیاد، ضعف رهبری، ساختار نامتجانس نیروهای تشکیل دهنده آن و نداشتن ساختار تشکیلاتی و برنامه مدون با استعفای دکترصدیقی از رهبری آن، منحل شد.[6]
جبهه ملّی سوم در هفتم مرداد 1344 ه . ش. با تلاش های دکتر مصدق از تبعیدگاه خود وبا شرکت نهضت آزادی، جامعه سوسیالیستها، حزب ملّت ایران و حزب مردم ایران، تشکیل شد و موجودیت خود را به طور رسمی اعلام کرد. امّا سه هفته بعد، خلیل ملکی و برخی دیگر از اعضای رهبری جامعه سوسیالیستها و نیز مهندس بازرگان و جمعی از یارانش ازجمله داریوش فروهر و کاظم سامی، دستگیر و زندانی شدند. بدین سان، این تشکل نیز از هم پاشید.[7]
جبهه ملی چهارم حاصل اعلام فضای باز سیاسی در سال 1356 ه . ش. پس از روی کار آمدن جیمی کارتر از حزب دموکرات در امریکا بود. در آبان همان سال گروههایی مانندجبهه سوسیالیست های ملی، حزب ایران و حزب ملت ایران با صدور بیانیه ای دوباره اعلام موجودیت کردند. کاظم حسیبی به عنوان رئیس شورای مرکزی، کریم سنجابی، شاپور بختیار،داریوش فروهر، رضا شایان و مشیری به عنوان اعضای کمیته مرکزی جبهه ملی چهارم انتخاب شدند.[8]
در جریان انقلاب اسلامی و همزمان با تشدید مبارزات ضد استبدادی و استکباری مردم ایران، جبهه ملّی چهارم، ابتدا ضمن انتقاد از عملکرد دولت، هنوز امیدوار بود که شاه بتوانددر محدوده قانون اساسی، پاسدار نظام سلطنتی باشد. ملّی گراها در این مقطع با پذیرش تلویحی انتقادپذیر شدن شاه، اصلاحات گام به گام و کنترل شده از بالا به وسیله رژیم شاه رامورد پذیرش قرار دادند. و برای انحراف مبارزات مردم که خواهان تغییر کامل نظام سلطنتی به جمهوری بودند، با طرح پیاده شدن نظام مشروطه سلطنتی تلاش می کردند که دولت را به دست گیرند. امّا امام خمینی(ره) همزمان با اقامت بازرگان و سنجابی در پاریس، با نشانه گرفتن مبانی مشروعیت رژیم پهلوی و غیر قانونی و غیر عقلی دانستن آن، در مصاحبه ای اعلام کرد رژیم شاه باید سرنگون شود.[9]
کریم سنجابی در پاریس با درک موقعیت ممتاز امام خمینی(ره) در رهبری انقلاب و به منظور تثبیت نقش خویش در جریان مبارزات انقلابی و سهم خواهی پس از پیروزی آن وهمچنین، در برابر مواضع قاطع ایشان، تغییر موضع داد. وی پس از ملاقات با رهبر انقلاب، باصدور اعلامیه سه ماده ای مبنی بر غیر مشروع و غیر قانونی بودن رژیم شاه و تشکیل نظام حکومتی بر موازین اسلام و دموکراسی به ظاهر به صف انقلاب پیوست.[10]
پس از پیروزی انقلابِ اسلامی، بیشتر اعضای این گره در دولت موقت عضویت داشتند.امّا پس از استعفای مهندس بازرگان، این گروه نیز از صحنه سیاسی خارج شد و تنها به صورت نیمه رسمی به فعّالیت خود ادامه داد. سرانجام این گروه در سال 1360 ه . ش. علیه لایحه قصاص موضع گیری کردند که متعاقب آن امام خمینی(ره) نیز این گروه را غیر قانونی ومرتد اعلام نمود و بدین شکل عمر سیاسی آن پایان یافت.


1 . تحولات سیاسی - اجتماعی ایران، دکتر مجتبی مقصودی، روزنه، تهران، 1380، ص180.2 . همان، ص 181.3 . همان، ص249.4 . همان، ص 185.5 . همان، ص 188 - 178.6 . همان، ص 190.7 . همان، ص194.8 . از سید ضیاء تا بختیار، مسعود بهنود، بی جا، انتشارات جاویدان، 1369، ص 728.9 . تحولات سیاسی - اجتماعی ایران، ص195؛ از سید ضیاء تا بختیار ص807.10 . تحولات سیاسی - اجتماعی ایران، ص196؛ از سید ضیاء تا بختیار ص807.

نهضت آزادی چگونگی شکل گیری و بنیانگذاران

جبهه ملی اول در 25 اسفند 1328 ه . ش. تشکیل شد. و در دوران نخست وزیری دکترمصدق، قدرت را دست داشت. ولی با کودتای 28 مرداد 1332 ه . ش. از هم فرو پاشید. دراواخر دهه 1330 ه . ش. برخی از افراد این گروه، نهضت مقاومت ملّی را تشکیل دادند. امّاچون نهضت مقاومت ملّی تحرک لازم را نداشت، جناح مذهبی از آن جدا شده و در سال1340 ه . ش.، نهضت آزادی ایران را تشکیل دادند.[1]
بنیانگذاران نهضت آزادی آیت ا... طالقانی، مهندس مهدی بازرگان، دکتر یدا... سحابی بودند. در اساسنامه نهضت آمده بود که اولاً مسلمانیم و دین را از سیاست جدا نمی دانیم. ثانیاًایرانی و ثالثاً تابع قانون اساسی و رابعاً مصدقی هستیم.[2]
حضور آیت الله طالقانی به عنوان روحانی برجسته و دکتر سحابی و مهندس بازرگان به عنوان دو فرد مذهبی شناخته شده در دانشگاه تهران سبب شده بود که بسیاری از جوانان مذهبیِ دانشگاهی و غیر دانشگاهی به سوی این گروه روی بیاورند. امّا فعّالیت این گروه بادستگیری بنیانگذاران آن در سال1343 ه . ش. و سرانجام محاکمه و زندانی شدن آنها درسال 1344 ه . ش. متوقف شد.[3]
نهضت آزادی، انقلاب اسلامی و دولت موقت
در سال 1356 ه . ش. با روی کار آمدن «جیمی کارتر» در امریکا و اعلام فضای «بازسیاسی» در ایران و همزمان با آغاز شتاب انقلاب اسلامی، نهضت آزادی تجدید حیات کرده،طرفداری خود را از قانون اساسی مشروطه و اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام کرد. همچنین،مدتی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، بازرگان راهی پاریس شد تا امام خمینی(ره) را متقاعدکند که دست از شعار سرنگونی رژیم سلطنتی در ایران بردارد و اجرای قانون اساسی مشروطه را هدف مبارزه خود قرار دهد، امّا او با مخالفت امام(ره) با این پیشنهاد مواجه شد وبه ظاهر پذیرفت که با نهضت امام(ره) همراهی کند.[4]
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با پیشنهاد شورای انقلاب، امام خمینی(ره) بر خلاف میل باطنی خود و تحت شرایطی، مهندس بازرگان را به عنوان نخست وزیر دولت موقت منصوب کرد. امّا متأسفانه بازرگان پس از مدتی از پذیرش شرطها و رهنمودهای امام(ره) سرباز زده و راه خود را در پیش گرفت. به تدریج، فاصله دولت موقت با آرمانهای انقلاب و نظام جمهوری اسلامی و خط مشی امام(ره) بیشتر شد و سرانجام پس از ملاقات بدون اجازه وخودسرانه بازرگان و وزیر خارجه اش - ابراهیم یزدی - در الجزایر با «برژنیسکی»، مشاورامنیت ملّی جیمی کارتر رئیس جمهور وقت امریکا، اعتراضات و تظاهرات علیه دولت موقت شکل گرفت و در نهایت منجر به تصرف لانه جاسوسی امریکا در سیزده آبان 1358 ه .ش. توسط دانشجویان پیرو خط امام(ره) شد. امام خمینی(ره) این اقدام انقلابی دانشجویان رامورد تأیید قرار داد و فردای آن روز، بازرگان استعفای خود را تقدیم امام(ره) کرد که بلافاصله مورد موافقت ایشان قرار گرفت.[5]
بعدها، اسناد همکاری تعدادی از اعضای نهضت آزادی و اعضای دولت موقت با لانه جاسوسی امریکا به دست آمد و مشخص گردید که یکی از دلایل مهم استعفای بازرگان نیزهمین مسأله بوده است. از جمله این افراد عباس امیر انتظام، معاون نخست وزیر و سخنگوی دولت بود که دستگیر، محاکمه و زندانی شد. - البته وی در زمان دستگیری، سفیر ایران درکشورهای اسکاندیناوی بود. - نهضت آزادی پس از شکست دولت موقت، مبارزه خود علیه نظام را از طریق مجلس شورای اسلامی پیگیری کرد و موفق شد در مجلس اول چند کرسی رابه خود اختصاص دهد. اما پس از آغاز جنگ تحمیلی و حوادث سال 1360 ه . ش. عمر آن در مجلس نیز به پایان رسید.
این گروه تا سال 1361 ه . ش. حمایت خود را از دفاع مقدس ابراز می داشت، امّا پس ازفتح خرمشهر به تدریج زمزمه های مخالفت با استمرار جنگ را نیز آغاز کرد و در سالهای اوج جنگ تحمیلی، نغمه های شوم و نوشته های زهرآلود نهضت آزادی سبب خشم بیشترمردم شد. سرانجام امام خمینی(ره) در بهمن 1360 ه . ش. در پاسخ تاریخی به نامه علی اکبرمحتشمی پور، وزیر وقت کشور، این گروه را غیر قانونی اعلام کرد.[6]
از انحلال تا شرکت در براندازی
پس از پایان جنگ تحمیلی و آغاز دوران سازندگی، نهضت آزادی به طور غیر رسمی وغیر قانونی شروع به فعالیت کرد و اعضا و هواداران آن در انتخابات ریاست جمهوری درسال 1376 ه . ش. به طور همه جانبه از آقای خاتمی حمایت کردند. پس از انتخاب آقای خاتمی، این گروه به طور غیر قانونی و با عنوانهایی مانند اصلاح طلبان و روشنفکران ملّی -مذهبی، فعالیت های گسترده سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و... خود را علیه نظام جمهوری اسلامی آغاز کردند.
با توجه به اینکه نظریه پردازان استکبار جهانی، برای سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران و ضربه زدن به آن در داخل کشور در دهه سوم انقلاب، نیاز به یک ائتلاف جدیدداشتند. از این رو، به فکر سازمان دهی و ائتلاف گروههای مخالف و معاند نظام اسلامی ایران افتادند. در نتیجه جریان موسوم به نیروهای ملّی - مذهبی را مرکب از احزاب و گروههایی چون نهضت آزادی، جنبش مسلمانان مبارز، جنبش انقلابی مردم ایران )جاما(، حزب مردم ایران، گروه پیام هاجر، گروه ایران فردا در سال 1377 ه . ش. سازمان دهی کردند.
این گروه، تهاجم به اعتقادات مذهبی و باورهای دینی مردم را در سه محور ایجاد شبهه دراصول و فروع دین، حمله به نهاد روحانیت، حوزه ومراجع تقلید و حمله و نفی ولایت فقیه ازطریق نافرمانی مدنی، روزنامه های زنجیره ای و حرکت های دانشجویی، جهت سرنگونی نظام جمهوری اسلامی در پیش گرفت. اعترافات سیامک پورزند درباره روزنامه های زنجیره ای وتغییر فضای موجود، ترویج فرهنگ غرب و تشویق دگراندیشان و به طور خاص، براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران، سند و مدرک واضح و روشنی در این باره است.[7]
به یاری خداوند و تدبیر مقام معظم رهبری و تلاش پاسداران انقلاب، این توطئه هم کشف و خنثی شد و در اواخر سال 1379 ه . ش. و در اوایل 1380 ه . ش. اعضای این گروه دستگیر و زندانی و در دادگاه انقلاب محاکمه شدند. دادگاه در رأی نهایی خود، ضمن انحلال نهضت آزادی، 21 تن از اعضای ملّی - مذهبی ها را به جرم توطئه براندازی نظام،ارتباط با بیگانگان، تبلیغ علیه نظام، نگهداری ادوات جنگی و... به زندان و جزای نقدی محکوم کرد.[8]


1 . جریانها و جنبشهای مذهبی - سیاسی ایران، رسول جعفریان، ص 190.2 . گونه شناسی بحرانها، راهبردهای مقابله با آن، تهران معاونت سیاسی نمایندگی ولی فقیه در نیروی مقاومت، 1381، ص38-39.3 . همان، ص39 - 38.4 . همان.5 . همان، ص 35 - 34.6 . همان، ص 42 - 41.7 . کیهان، 1381/5/5، ص 4.8 . رسالت، 1381/5/6، ص4.

  نظرات ()
مطالب اخیر مقتدی صدر در عربستان به دنبال چیست؟ چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳۳) عربستان (٢٩) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) سیاست خارجی قطر (٤) علویان ترکیه (٤) کردهای سوریه (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) تبلیغات انتخابات (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) فدرالیزم (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) مدیریت بحران (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) حافظ نیا (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) همکاری بین المللی (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) انتخابات ترکیه (٢) روابط با عراق (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) موازنه قدرت (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) مقاومت و حزب الله (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) تحریم سیاسی (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) ترورریسم سوری (٢) اقتصاد امارات (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) کنکره امریکا (٢) رودخانه مرزی (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) تحولات عراق (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) مقتدا صدر (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب