ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
گزینه های ایران و غرب در پرونده هسته ای نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/۱٠/٢٤

در بخش نخست این مقاله به مسائلی چون موقعیت های کنونی پرونده هسته ای ایران و پیشنهادهای مطرح از سوی غرب و تهران ، لزوم  اعتماد سازی میان ایران و امریکا و گزینه های معامله چون تعلیق در برابر تعلیق یا به رسمیت شناخته شدن حق غنی سازی سه و نیم درصد اورانیوم مطرح شد. در بخش نهایی و دوم این مقاله دیگر جزئیات این پرونده را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهیم: رویکرد «متوسط در برابر متوسط»
بعضی از کارشناسان هشدار می دهند که اقدامات اعتمادسازی  به خصوص در رابطه با مسئله غنی سازی 20 درصد اورانیوم ناکافی است و دنبال کردن حد وسط در برابر حد وسط بلند پروازانه تر است.جیمز والش محقق ارشد ام آی تی، بر روند اعتمادسازی کوتاه مدت تأکید می کند و می گوید مذاکره کنندگان فقط توانستند مسیر رسیدن به اهداف را در سراشیبی قرار دهند، علاوه بر این وی می گوید این کار موجب کوچک شدن فضای مذاکره و قرار گرفتن در وضعیت کنونی است. در این شرایط  اگر مخالفتی روی دهد، نیل به توافق سخت خواهد بود  چرا که دیگر مسئله ای وجود ندارد که بر سر آن توافق شود.



برخی استدلال می کنند که ایران در حال حاضر پیشنهاد توقف عملیات غنی سازی 20 درصد را رد کرده است (با این استدلال که گروه 5+1 در طی مذاکرات سال 2012 پیشنهاد لغو تحریم ها را نداده است) ممکن است پیشنهاد متوسط در برابر متوسط برای هردوطرف بلندپروازانه تر باشد.در حالی که این پیشنهاد موجب حل و فصل مشکلات و پایان بازی نخواهد شد اما حداقل مهمترین مسائل دو طرف به صورت فوری بررسی می شود و از بدتر شدن اوضاع جلوگیری می کند.
مقام های سابق دولتی پیشنهاد کرده اند توافق متوسط در برابر متوسط باید لغو تحریم های بیشتری به نسبت پیشنهاد موجود گروه 5+1 داشته باشد اما به نسبت آن میزانی که ایران در بسته ی پیشنهادی خود داده، نمی باشد.چنین رویکردی ممکن است مراحل زیر را شامل شود :
 

ایران :
• توقف غنی سازی 20 درصد
• خارج کردن اورانیوم 20 درصد به خارج از کشور
• تعطیلی فوردو
• اکسید کردن و یا حذف قابل توجهی از اورانیوم 3.5 درصد غنی شده
• اجرای پروتکل الحاقی

گروه 5+1 :
• لغو تحریم های خاص برای یک دوره ی تجدید پذیر
• متوقف کردن تحریم های جدید
• تهیه میله های سوخت برای راکتور تحقیقاتی تهران
اگر ایران تعهدات خود را نقض کند، تعلیق تحریم های موجود می تواند به طور خودکار لغو شود.رولف اکئوس، رئیس سابق کمیسیون ویژه سازمان ملل در عراق در موافقت این قضیه گفته است که لغو تدریجی تحریم ها در برابر بازرسی های سرزده،سیستم نظارت دائمی مانند سیستم هشداردهنده زودهنگام انجام شود.

تجدید نظر در مبادله ی سوخت
یکی از شاخه های رویکرد متوسط در برابر متوسط پیشنهاد مبادله ی سوخت اکتبر 2009 است که با تغییراتی در ماه می 2010، به نام اعلامیه تهران که با میانجیگری برزیل و ترکیه مورد موافقت تهران قرار گرفت،مطرح شد.
ایران در اکتبر 2009، در جلسه با ایالات متحده، فرانسه،روسیه و آژانس بین المللی انرژی اتمی با خارج کردن 1200 کیلوگرم از ذخیره 1600 کیلوگرمی اورانیوم 3.5 درصد غنی شده به روسیه و دریافت اورانیوم 20 درصد غنی شده موافقت کرد (در آن زمان ایران هنوز غنی سازی 20 درصد را شروع نکرده بود) بعداًً فرانسه اعلام کرد که اورانیم 20 درصد غنی شده را برای مصرف راکتور تحقیقاتی تهران به میله سوخت تبدیل می کند.علاوه بر این ایالات متحده با همکاری آژانس بین المللی انرژی اتمی به بهبود ایمنی راکنور تحقیقاتی تهران کمک می کردند.
به هر حال ایران هیچ وقت به طور رسمی این پیشنهاد را قبول نکرد.مقامات ایرانی مخالفت خود را با شرایط این توافقنامه اعلام کردند و معامله ی جایگزینی را که ضعیف تر شده بود را پیشنهاد دادند.
در بهار سال 2010، برزیل و ترکیه برای احیای مبادله سوخت تلاش کردند.طبق معامله ی جدید ایران می بایست 1200 کیلوگرم اورانیوم 3.5 درصد غنی شده را به خارج از کشور منتقل کند و در ازای آن صفحه های سوخت برای راکتور تحقیقاتی تهران دریافت کند.ایران در فوریه 2010  غنی سازی 20 درصد را برای تولید صفحه سوخت آغاز کرد،اما این موضوع در سند اعلامیه بیان نشده بود.اعلامیه همچنین حق ایران را برای توسعه و استفاده از انرژی هسته ای از جمله غنی سازی برای مقاصد صلح آمیز را به رسمیت شناخت.
ایالات متحده، فرانسه و روسیه این توافقنامه را رد کردند.با استناد به این نگرانی که در توافقنامه درباره ی توانایی غنی سازی 20 درصد و انباشت اورانیوم بیشتر از 3.5 درصد صحبتی نشده است.علاوه بر این اعلامیه تهران درباره ی میزان ذخیره ای که از اکتبر 2009 تاکنون تولید شده بود صحبتی نکرد و فقط بیان شده بود که 1200 کیلوگرم به خارج منتقل می شود.مشکلات فنی ایران برای تولید سوخت راکتور تحقیقاتی تهران نشان می دهد که مقامات ایران شاید هنوز به این چنین معامله ای علاقه داشته باشند.مبادله ی احتمالی سوخت راکتور تحقیقاتی تهران می تواند شامل اقدامات زیر باشد :
 

ایران :
• پذیرفتن محدویت غنی سازی 3.5 درصد
• خارج کردن ذخایر اورانیوم 20 درصد غنی شده
• موافقت با چشم پوشی از غنی سازی بالای 3.5 درصد

گروه 5+1 :
• موافقت با فراهم کردن صفحات سوخت برای راکتور تحقیقاتی تهران به منظور تولید ایزوتوپ های پزشکی در آینده
• به تعلیق درآوردن تحریم های جدید در هنگام مبادله و شروع به لغو تحریم ها، زمانی که تأیید شود غنی سازی 20 درصد متوقف شده و ذخایر آن به خارج منتقل شده است.
• همکاری فنی با ایران برای توسعه ی یک راکتور تحقیقاتی آب سبک

رویکرد  «بزرگ در برابر بزرگ»
گزینه ی احتمالی دیگر رویکرد «بزرگ در برابر بزرگ» است که قطعاً موجب حل و فصل برنامه ی هسته ای و بهبود رابطه ی ایران و گروه 5+1 می شود.طبق این رویکرد تنش بین دو طرف رفع خواهد شد و موجب تقویت روابط اقتصادی می شود.بخش مهمی از چنین رویکردی مربوط به حل و فصل نگرانی های آژانس بین المللی انرژی اتمی از ابعاد احتمالی نظامی هسته ای ایران می باشد که آژانس هم اکنون در حال مذاکره جداگانه با ایران می باشد.طبق این پیشنهاد باید بازدید های سرزده و نظارت های بیشتری بر طبق کد 3.1 پادمان و پروتکل الحاقی آژانس بین المللی انرژی اتمی انجام شود.
تعدادی از کارشناسان از جمله استفن هادلی، مشاور سابق امنیت ملی، درباره ی یک رویکرد جامع تر بحث کرده اند.طبق نظر هادلی و دیگران چنین رویکردی مستلزم آن است که ایران این اقدامات را انجام دهد :
• موافقت با غنی سازی تا سقف 3.5 درصد
• موافقت با محدودیت ذخیره کردن اورانیوم 3.5 درصد غنی شده تا آن حدی که برای مصارف غیرنظامی نیاز است.
• به دنبال سلاح هسته ای نبودن (عملیاتی کردن فتوای ممنوعیت استفاده از سلاح هسته ای)
• چشم پوشی از هرگونه باز فرآوری هسته ای و تولید پلوتونیوم
• تعطیلی و از بین بردن فوردو
• پذیرش و انجام پروتکل الحاقی آژانس بین المللی انرژی اتمی
• رفع نگرانی آژانس بین المللی انرژی اتمی در رابطه با فعالیت های تسلیحاتی گذشته
• عدم حمایت از گروه هایی مانند حزب الله
هادلی و دیگران پیشنهاد می کنند که گروه 5+1 باید با این موارد موافقت کند :
• حمایت از برنامه ی هسته ای غیر نظامی ایران برای تولید برق
• لغو تحریم ها
• احیای اقتصاد ایران، سرمایه گذاری در حوزه ی نفت و گاز و انتقال تکنولوژی
• تشویق سازمان ها، شرکت ها و بنیاد ها برای ایجاد مراکز آموزشی در ایران
• ایجاد برنامه های مبادله ای برای دانشجویان و بازرگانان
• برقراری مجدد روابط دیپلماتیک
• ایجاد یک مرکز منطقه ای و بین المللی بازفرآوری و غنی سازی هسته ای با مشارکت ایران،اما نه در رابطه با تکنولوژی های خطرناک
• قبول غنی سازی 3.5 درصد در نطنز
• محدود کردن ذخایر اورانیوم 3.5 درصد غنی شده ایران به 800 کیلوگرم (به غیر از میله های سوخت)
• به وضوح محکوم کردن هرگونه خرابکاری یا اعمال خشونت علیه شهروندان ایرانی و فعالیت های ایران
این موارد را دو طرف می توانند به صورت یک در برابر یک و در یک بازه ی زمانی انجام دهند.طرفداران این رویکرد معتقدند که باید مکانیسمی وجود داشته باشد تا اگر ایران تخلفی نسبت به توافق انجام بدهد در آن صورت به صورت اتوماتیک تحریم ها و یا اجازه ی حمله ی نظامی مورد بررسی قرار گیرد.چنین توافقی می تواند با حمایت شورای امنیت سازمان ملل تقویت شود و اگر توافقنامه نقض شود با استناد به آن اقدام شود.

مذاکره ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی
علاوه بر مذاکرات ایران و گروه 5+1 ،آژانس بین المللی انرژی اتمی و ایران هم از اوایل سال 2012، در رابطه با رفع نگرانی درباره ی اتهام فعالیت های تسلیحات هسته ای با هم مذاکره داشته اند.این نگرانی ها در گزارش نوامبر 2011 آژانس به شورای حکام ذکر شده و شامل موارد زیر می باشد :
• آزمایش مواد انفجاری با قدرت بالا که به معنای سلاح هسته ای است
• به کارگیری نوترون و توسعه ی چاشنی انفجاری
• کار بر روی نصب کلاهک هسته ای بر روی موشک و مکانیسم مسلح کردن،پرتاب و ذوب آن
• فعالیت های مقدماتی ایران به خاطر کار بر روی کلاهک هسته ای احتمالی است.

این موارد را آژانس بین المللی انرژی اتمی در فوریه 2012 به اطلاع ایران رساند و از ایران خواست که در رابطه با کار بر روی کلاهک های هسته ای، به آژانس توضیح دهد.با وجود رایزنی های متعدد در سال گذشته،طرفین هنوز در رابطه با رویکرد ساختاری به توافق نرسیده اند.این رویکرد براساس نگرانی های آژانس که در سند 20 فوریه 2012 بیان شده استوار است.در پاسخ به بن بست به وجود آمده، شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در نشست 13 سپتامبر 2012، از ایران به خاطر عدم همکاری با درخواست شورای امنیت سازمان ملل متحد مبنی بر تعلیق فعالیت های غنی سازی  و عدم همکاری با بازرسی های آژانس، انتقاد کرد.

نمایندگان ایران وآژانس بین المللی انرژی اتمی توافق کردند که در 16 ژانویه 2013 برای مذاکره در این رابطه و تعیین چارجوبی برای برای حرکت به جلو با هم دیدار کنند.برای پیشرفت بازرسی ها،آژانس بین المللی انرژی اتمی باید روشن سازد که هدف از بازرسی این است که اطمینان حاصل شود که در حال حاضر هیچ گونه از فعالیت های مربوط به تسلیحات هسته ای انجام نمی شود.

برای این منظور ایران باید هرگونه درخواست در رابطه با تعویق بازرسی آژانس را کنار بگذارد.ایران در پاسخ اولیه به درخواست برنامه ی کاری فوریه 2012 آژانس، امکان بازرسی موازی از فعالیت های مشکوک را رد کرد. در حالی که این اقدام می توانست سرعت عمل بازرسی های آژانس را بالا ببرد.
همچنین اگر در آینده مسائل جدیدی مطرح شود ایران باید اجازه ی بازرسی بیشتر را بدهد.این محدودیت ها موجب این می شود که آژانس نتواند به خوبی اطلاعات لازم را برای بازرسی ها به دست بیاورد.مقامات ایران باید بازرسی های آژانس بین المللی انرژی اتمی را به رسمیت بشناسند و این اطمینان را بدهند که مقاصدشان صلح آمیز است.همچنین روند مذاکرات سطح بالای سیاسی را تسریع کنند.

نتیجه گیری
تحریم های بین المللی سرعت برنامه ی هسته ای ایران را کاهش داده و موجب تشدید فشارها برای پاسخ مساعد به درخواست های گروه 5+1 می شود.با این حال این تحریم ها حتی اگر سخت تر از این هم باشد، نمی تواند برنامه ی هسته ای ایران را متوقف کند.
استفاده از حمله ی نظامی گسترده ،حملات پراکنده به زیر ساخت های هسته ای و اشغال کوتاه مدت کشور فقط به طور موقت برنامه ی هسته ای ایران را متوقف می کند.به دنبال حمله ی نظامی، احتمالاً ایران بی درنگ، بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی را اخراج می کند و به دنبال ساخت سلاح هسته ای خواهد رفت.در نتیجه گزینه ی نظامی مخرب و پرهزینه خواهد بود و منجر به از بین رفتن گزینه های دیپلماتیک، از دست دادن حمایت های بین المللی در رابطه با تحریم ها،کاهش انزوای ایران،احتمال وقوع جنگ منطقه ای و تلفات عظیم انسانی می شود.

پرزیدنت اوباما و دیگر رهبران باید تلاش مضاعفی برای تعامل ومذاکرات جدی و پایدار با ایران داشته باشند تا از نظامی شدن برنامه ی هسته ای ایران جلوگیری کنند.
برای انجام این کار، ضروری است که ایران فعالیت غنی سازی 20 درصد خود را متوقف کند و غنی سازی و میزان ذخایر اورانیوم خود را به مصرف عادی، غیرنظامی و برای نیازهای صلح آمیز بازگرداند.به منظور بررسی و نظارت بر تعهدات ایران،باید به آژانس بین المللی انرژی اتمی اجازه داده شود تا بازرسی های سرزده ی بیشتری داشته باشد تا کاملاً مشخص شود که اقدامات مربوط به تسلیحات که در گذشته انجام شده است دیگر تکرار نمی شود.در مقابل، تحریم های بین المللی باید لغو شود و حق قانونی ایران برای استفاده ی صلح آمیز از انرژی هسته ای به رسمیت شناخته شود.
رویکرد دیپلماسی محور، تنها گزینه ای است که از دستیابی ایران به سلاح هسته ای جلوگیری می کند.انجام این کار دشوار است، اما بهترین گزینه ای است که روی میز قرار دارد.
نویسنده : کلسی داونپورت / منبع : انجمن کنترل تسلیحات

  نظرات ()
مطالب اخیر چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد ده نکته درباره اهمیت روابط ایران و روسیه پس از توافق
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳٢) عربستان (٢۸) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) کردهای سوریه (٤) سیاست خارجی قطر (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) علویان ترکیه (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) تبلیغات انتخابات (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) فدرالیزم (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) حافظ نیا (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) مدیریت بحران (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) همکاری بین المللی (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) انتخابات ترکیه (٢) موازنه قدرت (٢) روابط با عراق (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) مقاومت و حزب الله (٢) ترورریسم سوری (٢) تحریم سیاسی (٢) اقتصاد امارات (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) کنکره امریکا (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) رودخانه مرزی (٢) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب