ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
خروج تدریجی آمریکا از خاورمیانه امریکا به جنگ با چین می اندیشد نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/۱٠/۱٧

امریکا به جنگ با چین می اندیشد

دکتر شهروز ابراهیمی، استادیار روابط بین الملل دانشگاه اصفهان، در یادداشت به تبیین تغییر استراتژی آمریکا پرداخته و تاکید می کند که از این پس پکن اصلی ترین دشمن واشنگتن به حساب می آید
 

ایالات متحده  از انتهای سال 2011 به تغییر استراتژی خود مبادرت ورزیده و نقطه شروع اعلام این استراتژی که به " دکترین اوباما " معروف شد، سفر اوباما در انتهای سال 2011 به کشورهای آسیای جنوب شرقی و به ویژه دیدار او با رهبران استرالیا بود. پرسش این است که آیا استراتژی آمریکا تغییر یافته است وبه نوعی ما با دکترین جدید آمریکا مواجه هستیم؟ اگرمعتقد باشیم که استراتژی آمریکا واقعا تغییر یافته است، الزامات آن برای منطقه آسیای شرقی چیست؟ و بالاخره تکلیف خاورمیانه و بالاخص خلیج فارس که نقطه تمرکز استراتژی آمریکا ازسال 1991 (با جنگ دوم خلیج فارس) بوده است، چه خواهد شد؟ مخصوصا آیا آمریکا می تواند در بحبوحه بهار عربی منطقه را رها نماید؟ نگارنده براین عقیده است که 1- استراتژی امریکا تغییر یافته و مهار چین در دستورکار آمریکا قرارگرفته و در بستر تفکرات استراتژیک آمریکا، این تغییر استراتژی بسیاررئالیستی می نماید.


تحلیل منطق رئالیستی و پیشینه آن براین فرضیه مهر تأیید می گذارد. دراین تحلیل ابتدا به منطق رئالیستی این استراتژی می پردازم. پرداختن به این منطق از طرفی نشان خواهد داد که استراتژی آمریکا (از خاورمیانه به آسیای شرقی) تغییر یافته است. مهار چین در کانون استراتژی آمریکا قراردارد. سوال دوم این است که درپرتو تغییر استراتژِی، تکلیف خاورمیانه و بویژه خلیج فارس (از منظر آمریکا) چه خواهد شد؟ فرضیه دیگر نوشتار این است که دیگر خاورمیانه به دلیل تغییر در سه مولفه استراتژی خاورمیانه ای آمریکا (تعریف منافع ملی، تهدیدات به منافع ملی و پاسخها با این تهدیدات)، آن جایگاه سابق را (که در طی دو دهه از 1991 به بعد داشت) نخواهد داشت و آمریکا در حال بازگشتن به استراتژی قبل از دهه 1990 خود در خلیج فارس موسوم به "موازنه ساحلی" خواهد بود و در خاورمیانه از طریق متحدین خود همچون ترکیه، قطر، عربستان سعودی و نیز با نقش پررنگ متحدین اروپایی خود عمل خواهد کرد.   

     آن چه نشان می دهد که استراتژی آمریکا واقعا تغییر یافته است اول، مروری برصحبت هایی است که اوباما در دیدار از استرالیا در انتهای سال 2011 داشت؛ دوم، تحلیل ظهور چین وتحلیل بازتاب ظهور چین برتغییر منطقی استراتژی آمریکا و سوم تغییر در سه مولفه فوق الذکرتشکیل دهنده استراتژی خاورمیانه ای آمریکا و برعکس اهمیت یافتن سه مولفه در استراتژی آسیایی آمریکا.

 

اعلام "چرخش استراتژیک" توسط اوباما در استرالیا

اوباما درسفر خود به کشورهای آسیای جنوب شرقی در ماههای انتهایی سال2011 در استرالیا خبر از "چرخش استراتژیک" داد. مفهوم چرخش استراتژیک برگرفته از کتاب مرجع پدر ژئوپولیتیک بریتانیایی آلفرد مکیندراست که در زمانهای گوناگون روسیه و سپس چین را دو قدرت محوری تلقی می کرد که بزگترین تهدیدات را به کشورهای آنگلو ساکسون و پس ازجنگ جهانی دوم به آمریکا ارائه نموده اند.(Engdahl, Sep, 02, 2012) ازاین تعبیر چرخش استراتژیک بسیاری در محافل فکری تحت عنوان دکترین جدید آمریکا نام برده اند که علی الظاهر پس از یک دهه حضور نظامی درخلیج فارس (پس از جنگ عراق) حالا پس از خروج از عراق در دسامبر2011 و خروج وعده داده شده بعدی از افغانستان (درسال2014)، آمریکا تمام تمرکز خود را برآسیای جنوب شرقی معطوف خواهد نمود. سخنان اوباما در استرالیا گویای اهمیت آاسیای شرقی در استراتژی جدید آمریکا و تهدید چین است:

آمریکا نقش بلند مدتی در شکل دادن به این منطقه وآینده آن ایفا خواهد نمود... ما منابع و بودجه لازم برای حضور نظامی قوی خود در این منطقه اختصاص خواهیم داد. ما توانایی بی نظیر خود را در جهت انتقال قدرت و بازداری از تهدیدات به صلح حفظ خواهیم نمود. ...ماقدرت پاسیفیک هستیم و درچنان جایگاهی باقی خواهیم ماند. ما در حال نوسازی جایگاه دفاعی مان در اطراف آسیا پاسیفیک هستیم. ولی جایگاه نیرویی ما انعطاف پذیر خواهد بود طوری که بتوانیم آزادی عمل خود را در منطقه حفظ نماییم. ما می توانیم به چالش های مشترک[با متحدینمان] همچون تکثیر[ تسلیحات]، امنیت دریایی، بپردایم.( Engdahl, Sep 02, 2012 )

 

تحلیل ظهور چین

چند سال گذشته نیکلاس کریستوفر مفسر نیویورک تایمز چین سال 2000 را با آلمان قدیم مقایسه کرده بود: رنجیده و خشمگین، بی رحم و توسعه طلب و دارای توانایی بالقوه نظامی جهت تحقق جاه طلبی هایش"(Cox, 1989). برخی در محافل آمریکا چین را فقط مشکل منطقه ای تلقی نمی کنند بلکه آن را یک قدرت سنتی در حال ظهور می دانند که روزی ممکن است وارد جنگ با تنها قدرتی شود که در مقابلش ایستاده است: آمریکا(ابراهیمی،14:1390). در واقع (درتصور آمریکاییها) ترکیبی از تاریخ، جغرافی و تواناییهای بالقوه چین می تواند به شکل طبیعی آن را تهدید به منطقه و در نتیجه دشمن ایالات متحده سازد (همان). هرچند که چینی ها به خاطر بارمنفی " ظهورصلح آمیزچین" بیشتر تمایل دارند که از تعبیر" توسعه صلح آمیز چین" صحبت کنند (Gotwald and Duggan, April 2011:4)، ولی محافل غربی معتقدند ظهور چین صلح آمیز نخواهد بود و صلح و ثبات بین المللی را به خطر خواهد انداخت. آنها در تحلیل خود به نظریه های روابط بین الملل و یا به ویژگی قدرت های در حال ظهور گذشته استناد می کنند (Goldstein, 2005). خانم رایس، وزیر خارجه سابق آمریکا، معتقد بود که چین نه همکار استراتژیک بلکه یک رقیب استراتژیک است و امریکا باید پاسخ واقعگرایانه به تهدید چین بدهد. او اعتقاد داشت که چین یک قدرت تجدیدنظر طلب بوده و بایستی مهارگردد (Rousseau, 2003:14) ولی آمریکا با حضور گسترده نیروهای نظامی خود درزمان بوش پسر در خلیج فارس و همین طور در افغانستان بالطبع توانایی تغییر استراتژی نداشت و منتظرخروج نیروها از عراق و در مرحله بعدی از افغانستان بود که با خیال راحت بتواند به تغییر استراتژی مبادرت نماید. به نظر می رسد که با تغییر استراتژی اوباما در ماههای اخیر و تأکید بر شرق آسیا به جای خاورمیانه، دوباره چین مثل دوره بوش پسر یک رقیب استراتژیک تلقی می گردد تا همکار استراتژیک.

     با تقویت توان نظامی جمهوری خلق چین، به دنبال رشد اقتصادی سرسام آور این کشور، ایالات متحده آمریکا از آغاز قرن جاری در سند امنیت ملی خود، به تمرکز بر کنترل حوزه نفوذ چین تاکید ورزیده است. این امر در پی تحرکات وتشدید فعالیت های نیروی دریایی چین می باشد و بناست که چین زیردریایی اتمی خود را تا پایان سال2014  به آب بیندازد. سخنگوی نیروهای آمریکایی در منطقه هدف از این تحرکات آمریکا را آمادگی برای درگیری تمام عیار با نیروی دریایی دشمن در یک لحظه بیان نموده است (LHV News,1391,).این نشان می دهد که واقعا درکانون استراتژی جدید آمریکا مهار چین قرار دارد. جالب این که در محافل غربی دیگر سوال این نیست که آیا چین ظهور خواهد کرد یا نه بلکه سوال این است که ظهورآن کی خواهد بود.

تکلیف خلیج فارس و خاورمیانه

اگر مفهوم استراتژی را با بهره گرفتن از مباحث دهشیار تحلیل کنیم، استراتژی دارای سه جزء؛ منافع ملی، تهدیدات به منافع ملی (یا تصور تهدید) و بالاخره پاسخ ها به آن (تهدیدات) می باشد (دهشیار، 39:1386-9). به عنوان مثال آمریکا پس از جنگ سرد، خلیج فارس را به نقطه ثقل استراتژیک خود(جایگزین اروپای شرقی در جنگ سرد) مبدل ساخت وپس از تئوری پردازیهای گوناگون از جمله نظریه برخورد تمدن های هانتینگتون خاورمیانه به مرکز ثقل استراتژی آمریکا بطور واقع گرایانه مبدل شد و این امر درپرتو یازده سپتامبر کاملأ عملی شد. خلیج فارس منطقه استراتژیکی بود که منافع ملی آمریکا را تأمین می کرد؛ دسترسی به انرژی، حفظ متحدان کلیدی خود (ودرخاورمیانه حفظ رژیم اسرائیل)، کنترل تسلیحات، جلوگیری از رادیکالیسم تعریف منافع ملی آمریکا دراین حوزه بود. تهدیدات به این منافع(در تصور آمریکاییها)؛ رادیکالیسم، برخی گروه های اسلامی، بازیگران بزرگ منطقه ای بویژه جمهوری اسلامی ایران (ودر گذشته عراق زمان صدام) بودند. پاسخ آمریکا؛ حضور پیشرو آمریکا(Forward Strategy)، سیاست مهار دوگانه (ایران و عراق)، تضعیف عراق درنتیجه این مهار و در نهایت سرنگونی صدام، تشدید تحریمها برعلیه کشورمان برای تضعیف آن، و بطور کلی در کل خاورمیانه پس از11سپتامبر؛ استراتژی ایجاد اصلاحات سیاسی، اقتصادی تحت عنوان خاورمیانه بزرگ بود. این سه (تعریف منافع ملی، خطرات به منافع ملی، و پاسخ به خطرات)، استراتژی آمریکا را بطور رئالیستی از پس از پایان جنگ سرد نمودار می سازد.

     حال در خاورمیانه، دراین سه مولفه استراتژی، چه اتفاق افتاده است که آمریکا تمرکز خود را از این منطقه در حال از میان برداشتن است. نگارنده براین اعتقاد است که از منظر رئالیستی، منطقه آسیای شرقی این جایگاه پراهمیت را برای آمریکا خواهد داشت. بطور خیلی مختصر دیگر عراق صدام وجود ندارد (قابل مقایسه با خلأ شوروی پس از پایان جنگ سرد که باعث تغییر استراتژی آمریکا از اروپا به خلیج فارس شد). برآوردهای جدید نشان می دهد که آمریکا درآینده نزدیک به بزرگترین تولید کننده انرژی تبدیل خواهد شد و این چیزی است که در هفته های اخیرازطرف آژانس بین المللی انرژی گفته شد. آمریکا در بحبوحه قیامهای عربی خود را با آن تطبیق داده ونگارنده ازآن تحت عنوان انطباق در سیاست خارجی آمریکا (ابراهیمی، سایت دیپلماسی ایرانی،18آذر1391) نام برده است و به مدیریت پشت پرده و به نیابت از متحدین خود همچون ترکیه و بازیگرانی همچون عربستان سعودی و قطربه مدیریت تحولات در خاورمیانه خواهد پرداخت. همین طور در برخی از بخش های خاورمیانه از جمله در شمال آفریقا، نقش کشورهای اروپای برجسته خواهد شد. بازیگری کشورهای اروپایی در لیبی اتفاقا سرآغازی برای این تغییر بود. ولی این به معنای رهایی خاورمیانه از سوی آمریکا نیست بلکه این تغییر استراتژی در منطقه است که نگارنده در دوسال پیش در همایش بین المللی خلیج فارس از احتمال بازگشت آمریکا به سیاست خلیج فارسی قبل از1991، موسوم به سیاست موازنه ساحلی،(ابراهیمی، 1و2آذر1389( صحبت کرد که بعدا در هنگام خروج نیروهای آمریکایی ژنرال کارل هورست، رئیس فرماندهی مرکزی آمریکا تعبیر" بازگشت به آینده" کرد. اودر توضیح بیشتر این استراتژی گفت: "ما با بازگشت به مسیری را که قبل از حضور گسترده در منطقه داشتیم، بررسی می کنیم. ... آن مبتنی بر اتکاء به فرماندهی ازطریق آرایش نظامی کوچکترومشارکت آموزشی با نیروهای نظامی منطقه ای خواهدبود" (سایت فرارو) که با تسامح همان بازگشت به سیاست دهه 1980 آمریکا می باشد (منتها ازطریق انطباق با تحولات جدید مثل انعطاف پذیری در جابجایی نیروها بواسطه انقلاب در امور نظامی).

     نتیجه این که استراتژی آمریکا تغییر یافته است. علی الظاهر توانمندی آمریکا و اتحاد آمریکا در گرو وجود دشمن (و اگر نباشد دشمن سازی) است. تاریخ آمریکا نشان می دهد که دشمن یا دشمن سازی نقش بزرگی در سیاست خارجی آمریکاییها ایفا نموده است. اصولأ آمریکا تفوق خود را در نتیجه دشمن در جنگ جهانی دوم (آلمان) و سپس دشمن سازی شوروی بدست آورده است. این چیزی است که در خلیج فارس هم این کارراکرده اند و ازطریق ایران هراسی بسیاری از کشورهای عرب منطقه را بسوی خود جلب کرده اند. اکنون بایستی به سراغ دشمن دیگری رفت وآن چین است. آمریکاییها مدتهاست که آن را تئوریزه کرده اند و اصولأ تعبیر" ظهور چین" (که پسوند صلح آمیز آن را اغلب نادیده می گیرند) تعبیر آمریکاییهاست واکنون بهترین فرصت برای ایستادگی در برابرآن است. ولی باید گفت که آمریکاییها مهارت بزرگی درتعدیل آرمانهای خود در پرتو واقعیت ها دارند. اگر دریک دهه آینده صحبت از جنگ سرد (بین آمریکا و چین) دیگری شود، نباید تعجب کرد. /16

منابع

1- ابراهیمی، شهروز(1390)، " نقش چین در خلیج فارس "، اطلاعات راهبردی، اردی بهشت.

2- ----------------- (1391)، "رقابت آمریکا و روسیه در خاورمیانه"، سایت دیپلماسی ایرانی،

www.diplomacyirani.ir

  3- --------------- (1389)، " آمریکا و روند ترتیبات امنیتی منطقه خلیج فارس: چشم انداز و چالشها"، در؛ بیستمین کنفرانس بین المللی خلیج فارس: همکاری فراگیر در خلیج فارس- فرایندهای توسعه و ثبات منطقه ای، بندر عباس، 1و2آذر.

4- سایت فرارو، "آمریکا به دنبال حضور در خلیج فارس پس از خروج از عراق". http://www.fararu.com/prtgyu9y.ak9wy4prra.html

5- تقویت حضور ناوگان دریایی ایالات متحده در مرزهای استراتژیک چین.

www.LHWnwes.com

6- دهشیار، حسین، سیاست خارجی و استراتژی کلان ایالات متحده آمریکا(1386)، تهران: نشر قومس

7- Gottwald, Jorn- Carsten and Guggan, Niall(2011), “Expectations and Adaptation: China’s Foreign Policies in a Changing Global Environment”, vol.2, no.1.

8- Engdahl, William(2012), “Obama Doctrine: China is the New ‘Enemy Image’”, Sep 02.

9- Goldstein, Avery ,(September 27,2005), “China's grand Strategy and U.S. Foreign Policy”. http://www.fpri.org/ enotes/ 2005 0927.asia.goldstein. chinag randst r a tegy.html

10- Rousseau, David,(I August 2003),The Rise of China through Realist, Liberal and Constructivist Lenses”,  Paper prepared for the annual meeting of the American Political Science Association, August 28- 31, 2003, Philadelphia, Available at: http://www.allacademic.com/meta/p_mla_apa_research_citation/0/6/4/5/4/p64547_index.html

11- Cox, M, (2001), “International History since 1990,” in Baylis, J., Smith, S. (eds), The Globalization of World Politics (2nd Edition), Oxford University Press.

منبع: دیپلماسی ایرانی

  نظرات ()
مطالب اخیر مقتدی صدر در عربستان به دنبال چیست؟ چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳۳) عربستان (٢٩) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) سیاست خارجی قطر (٤) علویان ترکیه (٤) کردهای سوریه (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) تبلیغات انتخابات (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) فدرالیزم (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) مدیریت بحران (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) حافظ نیا (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) همکاری بین المللی (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) انتخابات ترکیه (٢) روابط با عراق (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) موازنه قدرت (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) مقاومت و حزب الله (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) تحریم سیاسی (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) ترورریسم سوری (٢) اقتصاد امارات (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) کنکره امریکا (٢) رودخانه مرزی (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) تحولات عراق (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) مقتدا صدر (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب