ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
بررسی روابط ایران و ترکیه در پرتو تحولات جهان عرب نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/۱٠/۱

رسی روابط ایران و ترکیه در پرتو تحولات جهان عرب

یکشنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۰ ساعت ۱۰:۲۷
بررسی روابط ایران و ترکیه در پرتو تحولات جهان عرب

انقلاب‌های عربی نوعی واقع گرایی جدید مبتنی بر تقویت "امنیت همگانی" و "امنیت منطقه‌ای" در روابط ایران و ترکیه ایجاد کرده که خود احتمالاً منجر به تقویت راه حل‌های منطقه‌ای برای بحران‌های منطقه در آینده خواهد شد.
به گزارش فارس،"کیهان برزگر" استاد دانشگاه و رئیس پژوهشکده مطالعات استراتژک خاورمیانه طی سخنانی در نشست "روابط ایران و ترکیه در پرتو تحولات جهان عرب" که در مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه برگزار شد، به بررسی روابط ایران و ترکیه در پرتو تحولات کنونی منطقه و جهان عرب پرداخت.
وی تأکید کرد: تحولات کشورهای عربی موجب شده که نوع نگاه غرب به ایفای نقش منطقه‌ای ترکیه متفاوت شود. غرب تلاش کرده تا نقش ترکیه را به گونه ای در سیاست و مدیریت بحران های عربی در قالب پر کردن خلاء قدرت پدید آمده در منطقه تقویت کند. نکته دوم این‌که این تحولات سبب شده که ظرفیت ها و محدودیت های ترکیه و حزب عدالت و توسعه درایجاد تعادل بین خواسته های سیاست داخلی و ایفای نقش منطقه ای آشکار شود. نکته سوم، انقلاب های عربی همزمان چالش ها و فرصت هایی در روابط ایران و ترکیه ایجاد کرده است. تحولات جهان عرب موجب شده که نوعی تعادل بین دیدگاه غرب گرایی و شرق گرایی در سیاست منطقه ای ترکیه ایجاد شود. این موضوع در روابط ایران و ترکیه به شکل نوعی "همکاری واقع گرایانه" ظهور کرده است.



نزدیکی ترکیه و غرب

انقلاب‌های عربی نقطه عطفی در مسائل خاورمیانه محسوب می شود. اگر انقلاب اسلامی ایران، فروپاشی شوروی و حوادث ۱۱ سپتامبر را نقاط عطف پیشین در معادلات خاورمیانه به حساب آوریم، انقلاب های عربی نیز نقطه عطفی در این زمینه به شمار می آیند.

در سه نقطه عطف گذشته بلافاصله رقابت ژئوپلیتیک و ایدئولوژیک برای پرکردن خلاء قدرت در منطقه شکل گرفت. این رقابت عمدتاً بین بازیگران منطقه‌ای بود ولی بازیگران فرامنطقه‌ای نیز تلاش کردند که در این بازی وارد شوند. انقلاب اسلامی ایران به نوعی ژئوپلتیک قدرت و سیاست در منطقه را تغییر داد. فروپاشی شوروی نیز به همین شکل خلاء قدرتی را در آسیای مرکزی و قفقاز ایجاد کرد که رقابت های ژئوپلیتیک و ایدئولوژیک بین بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای یعنی روسیه، ایران، ترکیه و آمریکا را به دنبال داشت.

حوادث ۱۱ سپتامبر و بحران های منطقه ای در افغانستان و عراق نیز باعث رقابت ایران، آمریکا و عربستان برای پر کردن خلاء قدرت در منطقه شد. انقلاب های عربی نیز نوع جدیدی از رقابت را ایجاد می کند. این رقابت در حوزه های توازن قوا و نقش منطقه ای اهمیت دارد. بخش دیگری از این رقابت به الگوهای ایدئولو‍ژیک و ایجاد مدل مربوط می شود. اگر به نقاط عطف قبلی نیز دقت کنیم در می یابیم که در فروپاشی شوروی،‌ مدل برادر بزرگتر و کوچکتر مطرح بود.

در این چارچوب، غرب تلاش کرده است که ترکیه را از جنبه های ژئوپلیتیک و ایدئولوژیک، جایگزین خلاء قدرتی سازد که به واسطه انقلاب های عربی و جابجایی حکومت‌ها در منطقه ایجاد شده است. پیش از این انقلاب‌ها نیز، باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا در سفر خود به مصر از مدل ترکیه به عنوان مدلی میانه رو برای جهان اسلام و خاورمیانه سخن گفته بود. اما این انقلاب های عربی باعث شد که این رویکرد پررنگ تر شود. وقتی خیزش مردمی در کشورهای عربی به خصوص در تونس و مصر ایجاد شد، برای غربی‌ها در ابتدا سخت بود که به سادگی جابجایی قدرت در منطقه و رژیم های دوست مثل رژیم مبارک در مصر را بپذیرند، ولی در نهایت تلاش کردند که با روش ها، ارزش ها و دیدگاه های ایدئولوژیک خود یا مدل هایی مثل ترکیه که به آن ها نزدیک ترند به گونه ای این انقلاب ها را مدیریت کنند.

از این جهت ترکیه به عنوان یک جایگزین مناسب مورد توجه غرب است و سعی شده که توازن جدید قدرت در منطقه را به نفع خود پیش ببرد. این مسئله باعث ایجاد تضادهایی بین ایران و ترکیه در رقابت های منطقه ای شده که البته به نفع منافع این دو کشور و منطقه نیست. سیاست غرب به نقش جدید ترکیه در برخورد با انقلاب های عربی به خصوص سوریه نوعی تضاد استراتژیک در سیاست منطقه ای ترکیه و در روابط با همسایگان ایجاد کرده است.

غرب سیاست افزایش نقش ترکیه در مدیریت و کنترل انقلاب های عربی را دنبال می کند. غرب هم این موضوع را انکار نکرده که از این طریق خواهان مهار و کنترل نقش منطقه‌ای ایران است. در بحران سوریه و شکل‌گیری نوع جدید دخالت ترکیه، ‌غربی ها انکار نکرده اند که بحران سوریه مقدمه ای برای تضعیف نقش منطقه ای ایران و حتی برنامه هسته ای آن است. با این سیاست، غرب رقبای ایران مثل عربستان و قطر و کشورهای دیگر را نیز وارد بازی کرده است.

در این چارچوب دیده می شود که ترکیه ابزار اصلی برای اجرای سیاست های غرب و تسهیل ورود غرب به منطقه می شود که این تضادی به دنبال خواهد داشت. در همین جا است که تضادهای منطقه ای و مرزهای اختلاف بین کشورها ایجاد می شود. بنابراین، انقلاب های عربی و به تبع آن تقویت نگاه غرب و نزدیک شدن به ترکیه نوعی به هم خوردن توازن قوا را در درون خود دارد که مسائل و چالش هایی که در روابط ایران و ترکیه وجود دارد ناشی از این موضوع است.

چالش ترکیه درایجاد تعادل بین خواسته های سیاست داخلی و ایفای نقش منطقه ای

وقتی در سال ۲۰۰۲ حزب عدالت و توسعه روی کار آمد، ترکیه دچار مشکلات متعددی بود. این کشور،‌ به وسیله کشورهای متخاصم محاصره شده بود، اقتصاد آن شدیدا به هم ریخته بود، احزاب سیاسی با هم مشکل داشتند و مسائل فرهنگی و اجتماعی نیز با مشکلات اساسی مواجه بودند.

حزب عدالت و توسعه افتخار می کند که همه این مسائل را بر اساس سیاست به "صفر رساندن مشکلات" سر و سامان بخشیده است. اما این سیاست با انقلاب های عربی دچار یک چالش جدی شده است. با موضع گیری صریح ترکیه در بحران سوریه، سیاست منطقه ای ترکیه از حالت نقش بیطرفی خارج شده و درست در مقابل سوریه، ایران و روسیه یعنی کشورهای رقیب سابق و دوست فعلی قرار گرفته است.

اکنون چالش سیاست خارجی ترکیه این است که مرزهای دخالت این کشور در مسائل عربی و در روابط با همسایگان مهم خود کجاست؟ و اینکه چگونه ترکیه می تواند بین ظرفیت های سیاست داخلی و افکار عمومی خود با خواسته ها و نقش منطقه ای اش تعادل ایجاد کند.

در حال حاضر دو نگاه در این رابطه در جامعه ترکیه وجود دارد. یک نگاه مربوط به "سکولارها و اکثریت مردم" ترکیه است که معتقدند ترکیه ظرفیت های اقتصادی و سیاسی لازم برای ورود به مسائل جهان عرب را دارا نیست و معتقدند که حزب حاکم بیش از حد شعار می دهد و این شعارها را در چارچوب فرصت طلبی حزب عدالت و توسعه که عادت کرده با شعارهای بزرگ و هزینه اندک، سیاست منطقه ای خود را به پیش برد، تلقی می کنند. یک نگاه دیگر متعلق به "نخبگان سیاسی" حاکم بر ترکیه است که معتقدند انقلاب های عربی فرصتی برای ترکیه ایجاد کرده است که فراتر از نقش منطقه ای به عنوان یک بازیگر جهانی معرفی شود.

رهبران حزب عدالت و توسعه از مفهوم خاورمیانه در راستای هدف تقویت بازیگری جهانی استفاده می کنند. شاید مفهوم خاورمیانه برای آنها مفهومی بزرگ نباشد اما این مفهوم، پلی است که بازیگری جهانی ترکیه را قابل دسترس می کند.

مسئله ای که وجود دارد این است که حزب عدالت و توسعه تنها در چارچوب هزینه هایی که می تواند بپردازد نقش ایفا می کند. ورود به بحران سوریه اساسا هزینه های ترکیه در ایفای نقش منطقه ای را افزایش داده است. همین مسئله باعث شده که افکار عمومی ترکیه با دخالت پررنگ در این مسئله مخالفت کند. چون جامعه ترکیه از لحاظ مسائل سیاسی-امنیتی و اقتصادی حاضر نیست که بهای سنگین دخالت نظامی ترکیه و غرب در سوریه را بپردازد.

همسایگی و مسلمان بودن کشور سوریه و پیوستگی امنیت دو کشور فضای لازم برای دخالت نظامی ترکیه در سوریه را ایجاد نخواهد کرد. اکنون مخالفین اصلی دخالت نظامی ترکیه در سوریه سکولارها هستند، یعنی کسانی که منافع ترکیه را بیشتر در نزدیکی با غرب تعریف می کنند.

بنابراین، تضادی در این جا وجود دارد که سیاست خارجی حزب عدالت و توسعه در افزایش نقش منطقه ای و فشار افکار عمومی چگونه باید عمل کند. سکولارها اساسا معتقدند که علی رغم تبلیغاتی که مطرح می شود اقتصاد ترکیه همچنان مریض است، حزب عدالت و توسعه بیش از اندازه در مورد قدرت نرم ترکیه در منطقه اغراق می کند و رهبران این حزب فرصت طلبان ایدئولوژیک هستند که خواهان به دست آوردن نتایج بزرگ با پرداخت هزینه های اندک می باشند. این جایی است که مرزهای تضاد سیاست خارجی حزب عدالت و توسعه و نقش منطقه ای آن آشکار می شود.

معمای قدرت نرم ترکیه در این است که پس از پذیرش سپر دفاع موشکی در چارچوب ناتو ترکیه چطور می تواند بازیگران و مردم منطقه را قانع کند که نقش این کشور در چارچوب تقویت منافع منطقه ای است. چالش اصلی این است که ترکیه چگونه دو نگاه سنتی به غرب و نگاه به شرق و به عبارت دیگر غرب گرایی و منطقه گرایی را در سیاست خارجی خود دنبال کند. البته قبل از انقلاب های عربی، حزب عدالت و توسعه تلاش می کرد تا هر دو را با هم ترکیب کند و بر این ادعا است که این کشور دارای سیاست خارجی چندگانه است. اما به نظر می رسد انقلاب های عربی نقطه ای تعیین کننده در این موضوع به حساب می آید و اینکه پیروی از یک سیاست چندگانه الزاما استراتژی کارسازی به خصوص در منطقه خاورمیانه نیست. این انقلاب ها باعث شده اند که ترک ها مجبور به انتخاب شوند و همین مسئله خود فرصت ها و هزینه های برای ترکیه در پی داشته است.

روابط ایران و ترکیه در پرتو تحولات جهان عرب

دولت ها و ملت های ایران و ترکیه در عمق استراتژیک و نگاه جامعه شناسی سیاسی، یکدیگر را رقیب یا دشمن تلقی نمی کنند. ایران و ترکیه به توازن قدرت فعلی که در طی چهارصد سال گذشته وجود داشته راضی هستند و مسائل میان این دو کشور به گونه ای حل و فصل شده اند.

ایران و ترکیه در حال حاضر مرزهای ثابت شده و بدون اختلافی دارند، به شان تاریخی و هویتی همدیگر احترام می گذارند و مشکلات سیاسی-امنیتی خاصی ندارند و حتی تلاش می کنند که بر نقاط مشترک منافع مثلا در مسئله کردها تاکید کنند و یا در عمق استرات‍ژیک ترکیه برنامه هسته ای ایران یک تهدید محسوب نمی شود.

ایران و ترکیه نقاط امتیاز زیادی هم در توسعه روابط خود دارند. برتری ژئوپلیتیکی ایران و ترکیه در دسترسی همزمان به آب های خلیج فارس و اروپا و ترکیب این دو در امنیت و انتقال انرژی باعث نزدیکی این دو کشور می شود. یا مبادلات اقتصادی ایران و ترکیه قرار است به بیش از ۲۰ میلیارد دلار برسد.

این دو مسئله موجب شده است که ایران و ترکیه از نظر ایفای نقش و حل و فصل بحران های منطقه ای هم با یکدیگر همکاری کنند. به عنوان مثال ترکیه در مسئله هسته ای ایران به عنوان یک "میانجی" بازیگری می کند و ایران نیز به این بازیگری اعتماد دارد. اما مسئله ای که وجود دارد این است که این نقش ترکیه با این همه امتیازات چگونه می تواند در چارچوب روابط با نهادهای سیاسی-امنیتی و مجموعه غرب مثل ناتو، سپر دفاع موشکی و‌ مدل بودن سازگار شود.

همانگونه که ذکر شد، سیاست غرب در استفاده از نقش منطقه ای ترکیه در مدیریت انقلاب های عربی و پر کردن خلاء قدرت در تضاد با راه حل منطقه ای و منافع ژئوپلتیک بازیگرانی همچون ایران و روسیه قرار می گیرد. بنابراین از لحاظ سیاسی-امنیتی چالش ژئوپلیتیک این است که چطور ترکیه می تواند در روابط خود با شرق به خصوص با ایران و منافع نهادهای سیاسی-امنیتی غرب توازن برقرار کند.

در این چارچوب تحولات جهان عرب هم فرصت و هم چالش در روابط ایران و ترکیه ایجاد کرده است. "فرصت" از این لحاظ که ایران و ترکیه به عنوان دو کشور غیرعرب همواره عمق استراتژیک خود را فراتر از منطقه تعریف کرده اند. ولی اکنون ایجاد دولت های ملی-اسلامی با نگاه های مستقل موجب می شود که ایران و ترکیه از ژئوپلیتیک تنهای خود به عنوان دو کشور غیر عرب خارج شوند و دوستان و ائتلاف های سیاسی جدید پیدا کنند.

اما "چالش" در روابط ایران و ترکیه به ایفای نقش های منطقه ای آن ها در مدیریت تحولات عربی مربوط است. به خصوص بحران سوریه که دو کشور دو نگاه متفاوت به این مسئله دارند. ترکیه در تقویت راه حل غربی خواهان تغییر رژیم در سوریه است ولی ایران خواهان انجام تغییرات در سوریه است؛ به نحوی که "توازن قوای منطقه ای" حفظ شود. مسئله اصلی ایران "تعادل" بین جریان مقاومت و حزب الله و انجام تغییرات در سوریه است. اساساً، رویکرد ایران در راستای تقویت دیدگاه منطقه ای هم هست که روسیه و چین نیز با کمی تفاوت از این دیدگاه حمایت می کنند.

به عبارت دیگر، مسئله اصلی از منظر این بازیگران این نیست که تغییرات در سوریه رخ ندهد، بلکه مسئله اصلی این است که مرزهای دخالت غرب در بحران های منطقه ای باید مشخص شود و چنین رویه ای ایجاد نشود که غرب تا هرکجا که می خواهد تغییراتی را در درون منطقه ایجاد و ترکیه هم در این چارچوب نقش تسهیل کننده را ایفا کند.

مسئله سوریه همچنان ادامه دارد ولی این مسئله چه تاثیری بر روابط ایران و ترکیه خواهد داشت؟ به نظرم دو طرف به این نتیجه می رسند که اگر در بحران سوریه از همدیگر فاصله بگیرند راه حل منطقه ای برای حل این بحران را تضعیف می کنند و این به ضرر منافع هر دو کشور و صلح و ثبات منطقه ای خواهد بود.

این امر در طی تحولات چندماه گذشته خود را نشان داده است. بنابراین، انقلاب های عربی به خصوص در سوریه، ایران و ترکیه را به سوی نوعی از "همکاری واقع گرایانه" که مبتنی است بر "امنیت منطقه ای"، سوق داده است. واقع بینی از این منظر که ترکیه متوجه شده است حساسیت ها و مرزهای منافع ایران در منطقه کجاست؟ واقع بینی برای ایران نیز از این نظراست که ایران متوجه شده که ترکیه هم در محدوده نهادهای غربی و مسائل سیاسی-امنیتی غرب محدودیت ها و ظرفیت های خاص خود را دارد.

ایران از بابت استقرار سپر دفاع موشکی در ترکیه نگران و ناراحت است ولی باید دانست که ترکیه کشوری است که در چارچوب نهادهای غربی تعریف مشخصی دارد و نمی تواند از آن مرزها خارج شود. بنابراین به نظر می رسد که انقلاب های عربی موجب ایجاد نوعی واقع بینی در روابط ایران و ترکیه شده است. این واقع بینی مفید است و می تواند دو کشور را به سوی همکاری های جدید به عنوان مثال برای حل بحران سوریه سوق دهد.

کلام آخر

نتیجه اینکه، انقلاب های عربی باعث شدند که روابط ترکیه و غرب بازتعریف شود و غرب علاقه مند است که نقش ترکیه را بیشتر در قالب مدل منطقه ای و پر کردن خلاء قدرت تقویت کند. ورود ترکیه به این مسئله هم فرصت و هم چالش برای این کشور ایجاد خواهد کرد. فرصت از این لحاظ که ترکیه بازیگری بیشتری درمعادلات منطقه خواهد داشت و چالش از این جهت که روابط ترکیه در چارچوب منطقه گرایی، نگاه به شرق و روابط با همسایگان تضعیف می شود.

اساساً، انقلاب های عربی نقطه عطفی در شناسایی ظرفیت ها و محدودیت های سیاست منطقه ای ترکیه به حساب آمده و به خصوص حاکمان فعلی ترکیه را در ایجاد تعادل بین ظرفیت های سیاست داخلی و ایفای نقش منطقه ای دچار چالش کرده است.

در نهایت این که انقلاب های عربی نوعی واقع گرایی جدید مبتنی بر تقویت "امنیت همگانی" و "امنیت منطقه ای" در روابط ایران و ترکیه ایجاد کرده است که خود احتمالا منجر به تقویت راه حل های منطقه ای برای بحران های منطقه در آینده خواهد شد.

  نظرات ()
مطالب اخیر چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد ده نکته درباره اهمیت روابط ایران و روسیه پس از توافق
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳٢) عربستان (٢۸) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) کردهای سوریه (٤) سیاست خارجی قطر (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) علویان ترکیه (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) تبلیغات انتخابات (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) فدرالیزم (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) حافظ نیا (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) مدیریت بحران (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) همکاری بین المللی (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) انتخابات ترکیه (٢) موازنه قدرت (٢) روابط با عراق (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) مقاومت و حزب الله (٢) ترورریسم سوری (٢) تحریم سیاسی (٢) اقتصاد امارات (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) کنکره امریکا (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) رودخانه مرزی (٢) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب