ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار و پژوهش های سیاسی و ژئوپلتیکی روز ایران و جهان)
پیامدهای رقابت منطقه ای ایران و ترکیه نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/٩/٢٩

یران و ترکیه علاوه بر بحران سوریه، در مسائلی چون بیداری اسلامی، انرژی، شرایط عراق، ایجاد طرح سپر دفاع موشکی ناتو در خاک ترکیه نیز دچار رقابت و نوعی اختلاف هستند.

به گزارش پایگاه تحلیلی – خبری ایران بالکان (ایربا) ترکیه و ایران با وجود تمامی این حوادث سعی دارند از ورود به بحران های جدی جلوگیری کرده و احتیاط پیشه کنند .

ترکیه و ایران که پس از روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در ترکیه و انتخاب اردوغان به عنوان نخست وزیر، روابط نزدیک تری با هم پیدا کرده بودند، در پی بیداری اسلامی و نیز دگرگونی‌های پدید آمده در خاورمیانه، به ویژه دخالت ناتو در لیبی و حمایت‌های ترکیه از مخالفان دولت سوریه، بار دیگر در قامت رقیبانی منطقه ای ظاهر شده اند . البته روابط ترکیه و ایران فراتر از رابطه معمولی بین دو کشور همسایه است؛ زیرا ایران و ترکیه دارای روابط دیرینه تاریخی و داد وستدهای مدا وم فرهنگی و درهم آمیختگی و امتزاج فرهنگی هستند.


روابط ایران و ترکیه در عمق تاریخ و فرهنگ دو ملت ریشه‌ دارد و دو ملت دارای علائق مشترک فراوانی هستند. از این‌ رو دولت ها نیز ناگزیرند در جهت توسعه روابط دوجانبه گام بردارند . ایران و ترکیه به رغم تفاوت های بسیار در نظام های سیاسی دو کشور، به لحاظ تاریخی، زبانی و قومی، دارای روابط عمیق و گسترده هستند؛ مدیریت هوشمندانه این روابط به تقویت و توسعه منافع ملی دوکشور و نیز منافع جهان اسلام و منطقه منجر خواهد شد.

 بخش عمده ای از روابط فرهنگی دو ملت ایران و ترکیه روابطی است که با انتخاب طبیعی و خارج از اراده سیاسی دولت ها شکل گرفته و ریشه در تاریخ و نزدیکی جغرافیایی مردم دو کشور دارد. البته واقعیات تاریخی نیز مد نظر است. امپراطوری عثمانی- با سوء استفاده از عنوان خلافت اسلامی- درصدد گسترش سلطه خود بر کشورهای اسلامی به ویژه همسایگانش برآمد. دولت های کمالیست ترکیه که ماترک عثمانی را به ارث برده اند با توسل به ایدئولوژی پان ترکیسم و ترویج آن در مناطق ترک زبان به خصوص در آذربایجان در صدد بسط نفوذ خود در بین کشورهای منطقه از جمله ایران بوده اند. با توجه به سابقه مذکور، نوع برخورد ایران با ترکیه نیازمند حداکثر هوشمندی و دوری از بدبینی غیر ضروری و یا خوشبینی ساده لوحانه است.

 رجب طیب اردوغان نخست وزیر حکومت حزب عدالت و توسعه، در اجلاس داووس در مقابل شیمون پرز به جدال لفظی متوسل شد و جلسه را ترک کرد. در واقع یک ژست ظاهری در داووس اعتبار ضد اسراییلی برای او به بار آورد، این در حالی است که دولت ترکیه در ارتباطات پیدا و پنهان خویش در حوزه های گوناگون اعم از نظامی و غیره، بیشترین ثمره اقتصادی و نظامی را نیز از مناسبات با اسراییل می برد. ترکیه شکارچی فرصت‌های طلایی است که در برهه‌ای کوتاه پدید آمده و اثراتی درازمدت داشته باشند. ترکیه طولانی برنامه‌ریزی می‌کند اما به تندی تصمیم می‌گیرد. اگر تمایل اردوغان برای میانجی گری بین ایران و غرب را هم در نظر بگیریم، درمی‌یابیم که او بیش از آنکه به دنبال حل مشکل ایران و غرب باشد، به دنبال به دست آوردن اعتبار بین‌المللی برای ترکیه و حزب متبوعش است، همان گونه که در مسأله غزه چنین کاری را کرد و بعدها آن را از یاد برد.

 از سوی دیگر، این کشور درپی کاهش تنش بین ایران و غرب است تا بتواند موانع روابط پر سود اقتصادی با ایران را برطرف کند، وگرنه بعید است که ترکیه به دنبال برطرف کردن محدودیت‌های بین‌المللی رقیب منطقه ای خودبه صورت فراگیر باشد. طی دو سال اخیر به ویژه بعد از اجلاس داووس، روابط ایران و ترکیه به نحو بی سابقه ای گسترش یافت و البته رویکرد دولتمردان ایران به مناسبات فیمابین توام با نوعی خوشبینی بیش از حد بود. اگر چه هیچ گاه سابقه نداشته روابط دو طرف به آن سطح از تیرگی برسد که مجبور به قطع رابطه گردند. اینک با وقوع وقایعی چون بیداری اسلامی ( بهار عربی) مساله هسته ای ایران، استقرار سپر دفاعی موشکی ناتو در ترکیه، مساله بحرین، وقایع عراق و به ویژه تحولات سوریه، شاهد رویکرد واقع بینانه متکی بر منافع ملی دو کشوردر مواجهه با مسائل مذکور هستیم.

ترکیه، الگوی لیبرال دموکراسی و ایران، الگوی اسلامی

ترکیه در پی نقش آفرینی در تحولات جهان عرب موسوم به بهار عربی بر پایه الگوی دولت عدالت و توسعه است. اردوغان اسلام گرا در ترکیه ی کمالیست بر الگوی دولت خود به عنوان نمونه ای از دولت اسلامی سازگار با مدرنیسم و غرب تاکید می کند. حکومت اردوغان این الگو را مدلی برای اسلام گرایان کشورهای اسلامی که دچار تحولات اخیر جهان عرب شده اند ارائه می دهد. ترکیه دارای جایگاه ویژه در میان کشورهای اسلامی است که ناشی از به ارث بردن میراث امپراتوری عثمانی بعنوان حافظ جهان اسلام و به ویژه جهان اهل تسنن می باشد. امپراتوری عثمانی قرن ها نماد خلافت اسلامی به ویژه در میان اهل سنت بوده است و هنگامی که حکومت رجب طیب اردوغان بر میراث اسلامی ترکیه تاکید می کند در اذهان اهل سنت خلافت اسلامی تداعی می گردد. اگر چه برخی اعراب نه تنها به حکومت عثمانی علاقه ای ندارند، بلکه تنفر شدیدی نیز بروز می دهند . با توجه به همین علائق، ترکیه، الگوی دولت اسلامی عدا لت و توسعه اردوغان را دارای ظرفیت الگو برداری توسط اسلام گرایان کشورهای عربی می داند. علاوه بر این غرب به ویژه امریکا نیز ارائه مدل ترکیه را که بر تعامل با غرب و بر صلح و رفاه تاکید دارد، نسبت به الگوی حکومت اسلامی ایران، که بر تقابل با تجدد گرایی و غرب تاکید دارد، ارجح می داند و الگوی ترکیه را سازگار تر و بی خطر تر نسبت به منافع خود می داند. لازم به ذکر است که الگوی حکومت اسلامی ایران به علت این که توسط کشوری شیعی ارائه می شود زمینه های بروز سوء تفاهم را بین کشورهای سنی دارا می باشد و نوعی جبهه گیری منفی و پیشداوری زود هنگام در خصوص آن وجود دارد. متاسفانه فضای بسیار منفی از جانب رسانه های غربی و عربی موسوم به تشکیل هلال شیعی توسط  ایران دامن زده می شود . بنابراین یکی از محل های اختلاف ایران با ترکیه که به ویژه با شکل گیری تحولات جهان عرب بروز و ظهور بیشتری یافته است همان رقابت دو نظام حکومتی ایران یعنی حکومت اسلامی و نظام حکومتی ترکیه است. نظامی که در آن در عین جدا بودن دین ( اسلام ) از حکومت نسبت به گرایشات اسلامی مردم تاکید می شود. (بیش از 99% مردم ترکیه مسلمان هستند . ) ایران و ترکیه با الگوهای ویژه خود در پی نفوذ هر چه بیشتر بر منطقه خاور میانه هستند و با یکدیگر رقابت میکنند. لازم به ذکر است اعمال فشارهای بین المللی تبلیغی، سیاسی، اقتصادی و فناوری بر ایران، موجبات تقویت نفوذ مدل ترکیه را افزایش می دهد . اوج اختلافات ایران و ترکیه و مسائل ذی ربط با عراق، بحرین، اگرچه بسیار با اهمیت و غیرقابل چشم پوشی هستند ولی آن چه بیش از هر چیز دیگری روابط ایران و ترکیه را تحت تاثیر خود قرار داده است، نزدیکی بسیار زیاد ترکیه به امریکا و اروپا و اتحادیه عرب در خصوص تحولات اخیر سوریه است. با لحاظ رقابت الگوهای دو کشور، بحث استقرار سپر دفاع موشکی ناتو در خاک ترکیه و اعلام کشورهای غربی و ناتو مبنی بر اینکه این سامانه نظامی برای دفاع از کشورهای اروپایی در برابر تهدیدهای دشمنان است، سبب ناراحتی مضاعف ایران گردید .

 بدیهی است ترکیه در سازمانی که دهها سال عضو آن بوده است، می تواند امتیازات متعددی از هم پیمانان خود طلب کرده باشد. اشغال عراق توسط امریکا سبب بروز اختلافات موجود بین دو محور شیعه و سنی در خاورمیانه و به ویژه عراق شد. در این بین ایران با توجه به نزدیکی با مخالفان رژیم صدام اعم از کرد، سنی، عرب و شیعی، و به علت برخورداری از ریشه های مشترک فرهنگی و مذهبی و قومی عمیق با ملت عراق توانست به یکی از بازیگران درجه اول صحنه عراق تبدیل گردد. اما ترکیه که دارای چنین جایگاهی نبود بعنوان بازیگر درجه دوم به ایفای نقش پرداخت و سعی کرد با هر دو محور شیعی و سنی در عراق و منطقه روابط برقرار کند. اما با وقوع تحولات بیداری اسلامی ( بهار عربی ) ، روند مناسبات دگرگون شد. زیرا از سویی مصر در محور سنی و سوریه در محور شیعی دچار وضعیت های بحرانی گردیدند و معادلات پیشین بهم خورد و عراق در حاشیه قرار گرفت. از این به بعد بود که ترکیه نیز به رهبری اردوغان بازی دیگری را در منطقه پیش گرفت و سعی کرد خود را با تحولات سیاسی منطقه همراه کرده و بر امواج بهار عربی سوار شده و حتی بر آن تاثیر گذار باشد. در پی اغتشاشات در سوریه، ترکیه در ابتدا سعی کرد دولت سوریه را به اصلاحات ترغیب کند . سپس ترکیه به همراه امریکا و اروپا در کنار کشورهای عرب با حمایت از مخالفین سوریه و پناه دادن مهاجران سوری وارد فاز براندازی نظام سوریه شد. با این اقدام عملا ترکیه سیاست‌ ایجاد توازن را که در مورد عراق اعمال میکرد در شرایط جدید خاور میانه به کنار نهاد و در پی نقش آفرینی در محور سنی در منطقه در کنار کشورهایی چون عربستان سعودی، قطر، پاکستان، مصر و اردن در منطقه برآمد. بنابراین امریکا، اتحادیه اروپا، اتحادیه عرب و ترکیه همگی تصمیم به مطرح کردن موضوع برخورد با سوریه از مجرای سازمان ملل گرفتند که با وتوی روسیه و چین در شورای امنیت به بن بست خوردند. سپس تصمیم گرفتند از طرق دیگری بر سوریه فشار آورند. در گام های بعدی نشست هایی در تونس و ترکیه تحت عنوان دوستان سوریه برگزار شد که در نشست استانبول که دو هفته قبل از مذاکرات هسته ای ایران و1+5  در استانبول صورت گرفت، نمایندگان 80 کشورمخالف نظام سوریه از سراسر جهان شرکت داشتند و در آن شورای ملی مخالفان سوریه را به رسمیت شناختند.

 به این ترتیب علاوه بر زیر سوال بردن نقش و کارکرد سازمان ملل در مدیریت بحران های بین المللی و خدشه بر مشروعیت آن؛ بر دولت سوریه و متحدین آن و به ویژه ایران فشار زیادی آوردند. در این بین مناسبات ایران و ترکیه که طی دو سال اخیر و به ویژه بعد از موضع گیری اردوغان در نشست داووس سوئیس سیرصعودی داشت همزمان با وقوع اغتشاشات در سوریه دچار واگرایی در نگرش ها و سیاست های دو طرف گردید که با تعمیق هرچه بیشتر بحران بر دامنه آن افزوده شد.

ایران در کنار روسیه و چین به حمایت صریح از نظام سوریه پرداختند و آن را به عنوان یکی از مبانی دیپلماسی خاورمیانه ای خود اعلام کردند . مسلما وضعیت سوریه بر توازن قدرت در منطقه تاثیر پایداری خواهد گذاشت زیرا هم اکنون در منطقه خاورمیانه شاهد حضور دو جبهه شیعی (ایران، عراق، سوریه) و سنی (عربستان سعودی، ترکیه، شیخ نشین های خلیج فارس مثل قطر، لیبی، اردن) هستیم و سقوط نظام فعلی سوریه که متحد استراتژیک ایران نیز می باشد موجب تضعیف محور شیعی خواهد شد. زیرا پیش بینی می گردد در صورت سرنگونی نظام حاکم بر سوریه، نظامی با گرایش سنی بر سر کار بیاید و سوریه نیز که هم اکنون در زمره نزدیکترین متحدین ایران و در محور شیعی جای دارد به جبهه سنی بپیوندد. متقابلا اگر دولت سوریه از این بحران عبور کند و با اصلاح ساختار اجتماعی و سیاسی مدیریت تحول را بر عهده گیرد، ترکیه با چالش جدی روبرو خواهد شد چرا که در جای نامناسب سرمایه گذاری کرده است.

پیامد های تعمیق اختلافات و تشدید تنش بین ایران و ترکیه

در برهه حساس اخیر که به بهانه مساله هسته ای، فشار بر ایران افزایش بی سابقه ای یافته است و امریکا، اتحادیه اروپا، اسراییل و حتی کشورهای عربی رو به اعمال تحریم ها آورده اند از گزینه نظامی علیه ایران در صورت بن بست مسیر دیپلماتیک صحبت میشود . ترکیه سیاست خارجی خود را بر اساس منافع ملی و به ویژه منافع اقتصادی بنا کرده است و بنابراین با هرگونه برخورد قهرآمیز در رابطه با ایران بعنوان همسایه ای که دارای ریشه های مشترک تاریخی، فرهنگی، ژئوپلتیکی و اقتصادی با آن می باشد، مخالف است. در مقابل دولتمردان ایران نیز باید در رابطه با ترکیه جنبه های مختلف را مد نظر داشته باشند. ایران و ترکیه در عین رقابت و حتی اختلاف نظر بر سر برخی از موارد نباید اجازه دهند کشورهای دیگر در روابط فیمابین آنها اخلال کرده و یا آنرا تخریب کنند. قطعا نزدیکی ایران و ترکیه میتواند به توان تاثیر گذاری کشورهای اسلامی در مسائل بین المللی بیانجامد و سدی در برابر تجاوزات و زیاده خواهی های اسراییل محسوب شود و کشورهای مقتدر منطقه مثل ایران، ترکیه، عربستان، سوریه، عراق میتوانند مسایل سیاسی، اقتصادی و امنیتی منطقه را به نحو مستقل و دور از دخالت بیگانگان مدیریت کنند و موج عظیم بیداری اسلامی در منطقه را در جهت منافع منطقه هدایت کنند. همکاری ایران و ترکیه در زمینه های گوناگون مصالح حیاتی منطقه را تامین کرده و سبب ثبات و آرامش در خاور میانه، آسیای مرکزی و فققاز خواهد شد و حتی میتواند پایه گذار سامانه دفاعی فراگیر منطقه ای باشد. به هرحال، تقابل با ترکیه مشکلاتی بشرح زیر را برای ایران بوجود خواهد آورد:

1- اتحاد بیشتر ترکیه بعنوان عضو ناتو با غرب و اسراییل علیه ایران

 ترکیه به علت موقعیت تاریخی، استراتژیک و ژئوپلتیک خود که از سویی همجوار با روسیه (اتحاد جماهیر شوروی سابق) بوده و از سویی در مدخل اروپا (تنگه داردانل - بوسفر) قرار دارد و کشوری با ریشه های عمیق اسلامی نیز محسوب می گردد دارای جایگاه برجسته ای در ژئو پلتیک جهان است و از مهمترین و قدیمی ترین اعضای پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) نیز محسوب میشود. در صورت تعمیق تنش ها میان ایران و ترکیه، امریکا، کشورهای غربی و اسراییل در اقدامات خصمانه علیه ایران جسور تر خواهند شد. زیرا در این صورت شاهد حداکثر همراهی ترکیه به عنوان عضوی از ناتو با آنان خواهیم بود و یا اینکه حداقل ترکیه موضعی بی طرفانه توام با سکوت خواهد گرفت. به همین خاطر است که همواره رژیم غاصب صهیونیستی در صدد نزدیکی با ترکیه می باشد . اسراییل به بهانه نزدیکی ایران به ترکیه، حتی از دادن تجهیزات و تکنولوژی نظامی پیشرفته به ترکیه طفره میرود. البته واضح است که در استراتژی نظامی و امنیتی اسراییل همکاری نظامی با کشورهای اسلامی با احتیاط بسیاری انجام میگردد ولی البته در بُعد اطلاعاتی همکاری های مناسبی بین ترکیه و اسراییل وجود دارد که از جمله انها می توان به دستگیری عبدالله اوجلان در آفریقا اشاره کرد که در این مورد کمک اسراییل به ترکیه تعیین کننده بود.

2- تشکیل مثلث اتحاد اسراییل، ترکیه، جمهوری آذربایجان علیه ایران

 توافق مخفیانه دولت اسرائیل و دولت جمهوری آذربایجان که اخبار آن در مجله فارین پالیسی در مارس 2012 درج گردید ، بیانگر موضع خصمانه آذربایجان در قبال ایران است و بسیار خطرناک ارزیابی می شود. طبق این توافقات، دولت آذربایجان یک پایگاه هوایی نزدیک مرزهای شمالی ایران را در اختیار اسرائیل قرار می‌دهد. این امر خطر حمله نظامی اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران را افزایش می‌دهد. گسترش نفوذ نظامی اسرائیل در آذربایجان، تنش ها میان ایران و اسرائیل را افزایش داده و آن را پیچیده تر خواهد کرد. در صورت تخریب روابط ایران و ترکیه آنگاه با نفوذ بی حد و حصری که ترکیه برجمهوری اذربایجان دارد محوری متخاصم شامل ترکیه، اسراییل و آذربایجان در شمال ایران تشکیل خواهد شد که برای منافع کشور بسیار خطرناک است .

2- ائتلاف ترکیه و اتحادیه عرب علیه ایران و پیوستن ترکیه به محور سنی در منطقه

 بعد از تحولات اخیر جهان عرب، استراتژی ایجاد توازن ترکیه در خصوص تحولات منطقه تغییر کرده و ترکیه بطور فعال در صدد تقویت محور سنی در منطقه و نقش افرینی در قالب آن برامده است و این رویکرد ترکیه به ویژه در مورد بحران سوریه به خوبی قابل مشاهده می باشد. تخریب روابط ایران و ترکیه و شکاف بین این دوکشور منجر به نزدیکی هر چه بیشتر طرف ترک به اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس خواهد شد که نهایتا به تقویت قطب سنی در منطقه خواهد انجامید و کاملا به ضرر ایران و محور شیعی خواهد بود.

3- از دست دادن یک شریک تجاری به ویژه در شرایط تحریم اقتصادی

 حجم مبادلات اقتصادی ایران و ترکیه تا پایان سال 2011 فراتر از 16 میلیارد دلار بوده و طبق برنامه بنا بر آن است که تا سال ۲۰۱۵ این رقم به ۳۰ میلیارد دلار افزایش یابد. سطح مبادلات تجاری ایران و ترکیه بالاست و ایران بازار خوبی برای محصولات صنعتی ترکیه است. ترکیه در بسیاری موارد می‌تواند در ایران سرمایه ‌گذاری کند، زیرا تجربه‌هایی در سرمایه‌گذاری‌های خارجی دارد. هم چنین ایران و ترکیه می توانند به همکاری های دو جانبه اقتصادی در سطح منطقه بپردازند و بطور مثال سازمان اکو و دی – هشت از مواردی است که ظرفیت‌های همکاری های دوجانبه و چند جانبه در آن برای کشورهای منطقه فراهم است. لازم به ذکر است که تجارت بین اعضا در سازمان اکو تنها ۶ درصد مبادلات تجاری با کشورهای منطقه‌ای را در بر می گیرد و همکاری فعال دو کشور بزرگ ایران و ترکیه میتواند حجم داد و ستد را افزایش زیادی بدهد. در صورت نهایی شدن حذف گمرکات مرزی برای کالاهای یکدیگر حجم مبادلات اقتصادی دو طرف افزایش قابل ملاحظه ای خواهد یافت. علاوه بر این ترکیه یکی از وارد کنندگان گاز و نفت ایران است . بنا بر گزارش مرکز آمار ترکیه، حجم واردات نفتی ترکیه از ایران طی سال 2010 به میزان ۷ میلیون و ۴۱۰ هزار تن که معادل 38 درصد کل نفت وارداتی ترکیه بوده را شامل می شده است. البته ترکیه از سال 2010 تا کنون نیز واردات نفت از ایران را بازهم افزایش داده است و آنرا تا حدود 180 تا 200 هزار بشکه در روز رسانده است که نشانگرظرفیت بالای افزایش مبادلات نفتی بین دو کشور است. اما متاسفانه بعد از وضع تحریم های غرب علیه ایران و فشار امریکا به کشورهای جهان برای هم سویی با تحریم ها ، شرکت ملی نفت ترکیه، نیز اعلام کرد خرید نفت از ایران را به میزان ۲۰ درصد کاهش خواهد داد.

حال در شرایطی که حلقه تحریم ها هرروز گسترده تر میشود با افزایش تنش و شکاف بین دو کشور ایران و ترکیه خطر از دست دادن شریک تجاری و یکی از بهترین خریداران گاز و نفت ایران وجود دارد.

4- از دست دادن یک همسایه دوست در نقش عنصری بسیار مهم در مذاکرات هسته ای ایران با غرب به عنوان میانجی

در مورد حل مساله هسته ای ایران تمایل به ورود ترکیه و برزیل به عنوان دو کشور مقتدر و دارای وجهه بین المللی به عنوان وساطت را دارد. ترکیه کشوری مسلمان است که از قدیمی ترین اعضای ناتو نیز میباشد و همچنیین دارای موقعیت جغرافیایی و ژئو پلتیکی خاصی بین قاره آسیا و اروپا است، این کشورمی تواند میانجی خوبی برای مذاکرات هسته ای ایران با غرب باشد. البته ترکیه نیز سعی دارد به عنوان یک میانجی بین‌المللی بین ایران و اتحادیه اروپا و آمریکا عمل کند و به حل مساله به روش دیپلماتیک کمک کند. تا هم به عنوان یک میانجی بین المللی از اعتبار بالای بین المللی و منطقه ای برخوردار شود و هم از وقوع جنگی خانمان سوز در همسایگی خودش جلو گیری کند. جنگی که میتواند پیامدهای ناخواسته ی بسیاری برای آن کشور داشته باشد. لذا تخریب روابط ایران و ترکیه باعث از دست رفتن یکی از میانجی های مذاکرات هسته ای شده و حتی سبب نزدیکی ترکیه به غرب علیه مساله هسته ایران خواهد شد و میتوا ند منجر به همراهی و اتحاد ترکیه از طرح های امریکا و اتحادیه اروپا در شورای امنیت سازمان ملل متحد در خصوص مساله هسته ای ایران و تحریم ها بین المللی علیه ایران بشود .

نحوه عملکرد ایران

 اساسا همسایگی نقش بسیار مهمی در سیاست خارجی دارد. همه دولت های دنیا حتی اگر رژیم هایشان و ادیان و فرهنگ هایشان متفاوت باشد، تلاش می کنند با کشورهای همسایه روابط خوبی داشته باشند. چرا که روابط تیره با همسایگان می تواند به شدت مشکل آفرین باشد. یعنی اگر همسایه قدرتمندی باشد به خودی خود می تواند مشکل ساز باشد و اگر فاقد قدرت ویژه باشد کشورهای قدرتمند می توانند از آن علیه منافع ملی و تمامیت ارضی کشور استفاده کنند. به این دلیل عقل حکم می کند که با همسایگان رابطه خوبی داشته باشیم. مسلما ایران نباید روابط خارجی خود با کشوری ثانی را تابع روابطش با کشوری ثالث قرار دهد، هرچند این کشور ثالث (سوریه) متحد قدیمی و استراتژیک چون سوریه باشد. موضوع اغتشاشات اخیر در سوریه نباید باعث از دست رفتن روابط با کشوری دیگر اعم از ترکیه و غیره باشد. مساله نباید به نحوی مطرح شود که از میان ترکیه و سوریه باید یکی توسط ایران انتخاب گردد زیرا روابط ایران با ترکیه دارای وجوه گوناگون بوده و از ارزش و اهمیت بالای استراتژیک و ژئو پلتیک برای ایران برخوردار است.

 البته روابط با سوریه نیز برای ایران بسیار حیاتی میباشد و در درجه اولویت بسیار بالایی قرار دارد ولی می توان روابط را با هر دو کشور حفظ و تقویت کرد و از ایجاد تنش در منطقه جلوگیری کرد. این سیاست که روابطمان با ترکیه را فدای روابط با سوریه کنیم اشتباه است. هرکشوری در سیاست خارجی جایگاه خاص خود را دارد. اختلاف نظر ایران و ترکیه در مورد بحران سوریه نباید باعث شود که روابط ایران و ترکیه تیره شود. چرا که ترکیه کشوری همسایه و مسلمان است و به لحاظ سیاسی، اقتصادی و بین المللی برای ایران دارای اهمیت است. از این گذشته اگر از لحاظ فرهنگی و عقیدتی به موضوع روابط ایران و ترکیه نگاه کنیم، با توجه به این که در این کشور یک دولت اسلام گرا بر سر کار است، در می یابیم که ایران و ترکیه در حال حاضر از مشابهت های زیادی برخوردار هستند و این مشابهت های فرهنگی می تواند همسویی در سیاست خارجی ایجاد کند. درست است که نوع برداشت آنها از اسلام و نوع اسلام گرایی آنها تفاوت هایی دارد ولی به هر حال حزب عدالت و توسعه یک حزب اسلام گراست.

پس از چند دهه حاکمیت لائیک ها در ترکیه و پس از تلاش های طولانی این حزب اسلام گرا بر سر کار آمده است و به اسلام گرایان آبرو بخشیده است. این حزب اولا باعث شده که اندیشه های اسلامی در ترکیه روز به روز افزایش پیدا کند. بعد از قدرت گرفتن این حزب در ترکیه گرایش به حجاب اسلامی گسترش یافته است. در ثانی مقامات این حزب مشکلات جدی اقتصادی ترکیه که این کشور در سالهای گذشته با آن مواجه بود را برطرف کرده اند. همچنین عدالت و آزادی نسبی را برای مردم خود به ارمغان آورده اند. اسلام گرایان با این کارها تلاش می کنند نشان دهند که اسلام توانایی اداره یک کشور را دارد. هم مشکلات اقتصادی و سیاسی این کشور را می تواند حل کند و هم موقعیت بین المللی به یک کشور مسلمان بدهد. بنابراین با توجه به وضعیتی که ما به لحاظ اقتصادی با آن مواجهیم و تحت تاثیر تحریم های اقتصادی در روابط تجاری خود با جهان دچار مشکل شده ایم، ترکیه به عنوان همسایه ای که روابط اقتصادی و تجاری خود را با ایران حفظ کرده از اهمیت خاصی برخوردار است. در شرایط جاری ترکیه از نظر سیاسی و اقتصادی برای ما مهم است و نباید این روابط تحت تاثیر مسائل دیگر قرار گیرد.

نباید مقاومت در برابر اسرائیل را به بشار اسد و حکومت او محدود کرد . مقاومت در خون مردم کشورهای عربی است و اکثریت مردم جهان عرب ضد اسرائیل و طرفدار فلسطین هستند. منتها در سالهای قبل تعدادی از دولت های عربی اینگونه نبوده اند و در پی مقاومت در مقابل اسرائیل نبوده اند که برخی از آنها در یک سال گذشته و در اثر بهار عربی تغییر کرده اند. با این وجود در دهه های گذشته سوریه کشور عربی بوده که بیش از بقیه رویکرد حمایت از محور مقاومت داشته است. البته باید توجه داشت که سوریه چه در زمان حافظ اسد و چه در دوران بشار اسد، به خودی خود حتی یک گلوله به سمت اسرائیل شلیک نکرده است. به عبارت دیگر سوریه هیچگاه با اسرائیل نجنگیده است.

 از سال 1967 که بلندی های جولان توسط اسرائیل اشغال شد، سوریه حرکت جدی برای آزاد کردن سرزمین های خود نکرده است. با این حال نباید این مسئله را نادیده گرفت که سوریه به حزب الله لبنان کمک کرده است. حزب اللهی که با حمایت ایران با اسرائیل مبارزه کرده است و سرزمین های لبنان را از دست اسرائیل خارج کرد. با این وجود معنای این سخن این نیست که اگر تغییری در سوریه رخ داد این کشور دیگر از حزب الله حمایت نخواهد کرد. چرا که اکثریت مردم سوریه هیچ گرایشی به اسرائیل ندارند و مخالف اشغالگری اسرائیل هستند. اما نکته مهم این است که ما نباید به خاطر حمایت بشار اسد از مقاومت، رفتارهای غیر اسلامی دولت سوریه را نادیده بگیریم.

 با لحاظ توطئه های غرب، اینک به خاطر حمایت از بشار اسد،موقعیت ایران دربرخی کشورهای اسلامی و بویژه عربی زیر سوال رفته است. این حمایت موجب شده که این اتهام را هرچه بیشتر به ایران وارد کنند که ایران به مذهب و طایفه گری دامن می زند. یعنی چون طایفه علوی در سوریه حاکم است ایران از حکومت این کشور بدون چون و چرا حمایت می کند. در حالی که سیاست ایران طایفه گری نیست و مبتنی بر حمایت از مردم بدون توجه به مذهب و طایفه بوده است. در این که ما باید از شیعیان حمایت کنیم شکی نیست ولی نه به عنوان یک اهرم سیاسی علیه دولت ها. یعنی این سیاست که ما از شیعیان علیه دولتهایشان استفاده کنیم قطعا سیاست غلطی است. به این دلیل که شیعه در جهان اسلام اقلیت است- حدود 15 درصد کل مسلمانان جهان شیعه هستند- منافع ایران حکم می کند که بیش از آنکه مذهبی عمل کنیم دینی عمل کنیم. یعنی جهان شمول و اسلامی بیندیشیم. استراتژی امام (ره) هم همین بود و مقام معظم رهبری نیز چنین نظری دارند . به این دلیل انقلاب ایران انقلاب اسلامی نامگذاری شد این انقلاب به خارج از مرزهای خود توجه داشته و درک کرده که باید علاوه بر منافع ایران، منافع کل مسلمانان جهان را نیز هدف بگیرد. روش مقابله درست این است که از مشترکات همه مسلمانان در دنیا استفاده کنیم و تلاش کنیم همه با همدیگر در مقابل اسرائیل بایستیم. بیشترین سود فرقه ای برخورد کردن را اسرائیل و آمریکا و انگلیس و دیگرا نی که به دنبال تفرقه در جهان اسلام هستند می برند. البته این واقعیتی است که به غیر از ترکیه، حتی کشورهای عربی حداقل در سیاست خارجی، خود را رقیب ایران می دانند. اسرائیل هم بدون شک دشمن ایران است. هر دو اینها می دانند که اگر رابطه ایران و غرب عادی شود، ایران موقعیت بین المللی خوبی پیدا خواهد کرد. در این صورت ایران با توجه به پتانسیل ها و امکانات گوناگون و منابع زیرزمینی و نیروی انسانی کارآمد و ... موقعیت بهتری از آنها خواهد داشت. لذا همه در این مسئله فعالند. لابی یهودی ها و صهیونسیت در آمریکا در این راستا فعال است. اینک جو بین المللی بر این اعتقاد است که اوباما هنوز به دنبال جنگ با ایران نیست و این اسرائیل است که به دنبال حمله نظامی به ایران است و در این راستا تلاش می کند که خط مشی اوباما را تغییر دهد. باید بدانیم که کشورهای عربی خود را رقیب ایران می دانند. لذا می توان این رقابت را به رقابت خنثی تبدیل کرد و نگذاریم حالت خصمانه ای به خود بگیرد. ولی رقابت قطعا وجود دارد و اگر کسی این موضوع را متوجه نشود دچار مشکل می شود. دشمنی اسرائیل،هم جدی است و هم همیشگی، باید سعی کرد این دشمن نتواند علیه منافع مسلمانان ضربه بزند .

  نظرات ()
مطالب اخیر ترامپ در روز اول ریاست بر ایالات متحده آمریکا چکار می کند؟ ایران به دنبال نمونه ای مدرن از استراتژی آناکوندا برای شکست عربستان سعودی است عوامل و بازیگران دخیل در افزایش بحران در کشمیر آیا ایران با ذخایر نفتی و گازی خود می‌تواند روسیه را به چالش بکشد؟ آینده روابط عربستان و هند چالشهای کنونی و چشم انداز روابط هند و پاکستان علل تشدید تنش ها و آینده روابط هند و پاکستان ۱۳٩٥/٧/۱٤ بسترهای گسترش حضور چین در در افغانستان نقش گذشته و آینده قزاقستان
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱٦٤) ترکیه (۸٠) سوریه (٧٥) امریکا (٦٤) خاورمیانه (٦٢) عربستان (٥٥) بحران سوریه (٤٧) داعش (٤۳) عراق (٤۱) روسیه (٤٠) سیاست خارجی (۳٥) ژئوپلتیک (٢٩) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٩) یمن (٢٥) سیاست خارجی ایران (٢٥) مصر (٢٢) تحولات یمن (۱٩) چین (۱۸) اوباما (۱٧) اردوغان (۱٧) پاکستان (۱٦) سیاست خارجی ترکیه (۱٦) سیاست خارجی عربستان (۱٥) تحولات سوریه (۱٤) افغانستان (۱٤) کردها (۱٤) کردستان عراق (۱٤) ایران عربستان (۱۳) قطر (۱۳) القاعده (۱۳) صادرات گاز (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) امنیت (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) عربستان سعودی (۱٢) روابط بین الملل (۱٢) توافق هسته ای (۱۱) نفت (۱۱) انرژی (۱۱) رقابت ایران و عربستان (۱۱) دیپلماسی (۱٠) سیاست (۱٠) اتحادیه اروپا (۱٠) حوثی ها (۱٠) عبدالرضا فرجی راد (٩) قدرت نرم (٩) سیاست خارجی امریکا (٩) تحریم (٩) اعراب (٩) روابط ایران ترکیه (٩) چین - امریکا (٩) آسیای مرکزی (۸) جهان عرب (۸) ایران امریکا (۸) تروریسم (۸) ژئوپلیتیک (۸) سلفی گری (۸) اسلام گرایی (۸) جهانی شدن (۸) کردستان (۸) حکومت اقلیم کردستان (۸) سیاست خارجی روسیه (۸) روابط ایران روسیه (٧) جمهوری آذربایجان (٧) گاز (٧) اروپا (٧) لبنان (٧) انتخابات (٧) پرونده هسته ای (٧) بندر چابهار (٧) نظام بین الملل (٦) ایران عراق (٦) بهار عربی (٦) قفقاز جنوبی (٦) انتخابات‌ (٦) استراتژی (٦) آفریقا (٦) اسرائیل (٦) پوتین (٦) آذربایجان (٦) وهابیت (٦) هند (٦) اخوان المسلمین (٦) خلیج فارس (٦) بارزانی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٦) داعش سوریه (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) گاز ایران (٦) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) سیاست خارجی چین (٥) بحران عراق (٥) مقالات ژئوپلیتیک (٥) هیدروپلیتیک آب (٥) روابط روسیه ترکیه (٥) خط لوله صلح (٥) دیپلماسی عمومی (٥) جنگ نرم (٥) بحران آب (٥) انتخابات ایران (٥) حزب الله (٥) حزب الله لبنان (٥) جغرافیای سیاسی (٥) امنیت ملی (٥) ترانزیت (٥) فلسطین (٥) رسانه (٥) جغرافیا (٥) رژیم های بین المللی (٥) تبلیغات انتخابات (٥) ژئوپلتیک ایران (٥) شیعیان یمن (٥) نظم نوین جهانی (٥) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) نوری مالکی (٤) ژئواستراتژیک (٤) افراط گرایی (٤) کردهای سوریه (٤) سیاست خارجی قطر (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) مشاوره انتخاباتی (٤) ایران چین (٤) نظریه های روابط بین الملل (٤) علویان ترکیه (٤) ارمنستان (٤) بحران (٤) اوکراین (٤) اسلام (٤) طالبان (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) اردن (٤) جهان اسلام (٤) انقلاب اسلامی (٤) تحریم های بین المللی (٤) منافع ملی (٤) امارات متحده عربی (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) علویان (٤) هژمونی (٤) حقوق بین الملل (٤) دیپلماسی آبی (٤) نظم جدید جهانی (٤) داعش در عراق (٤) جبهه النصره (٤) ژئوپلتیک گاز (٤) فدرالیزم (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) خاورمیانه جدید (۳) ایران سوریه (۳) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) جنگ آب (۳) حوثی های یمن (۳) ژئوپلیتیک آب (۳) مقالات ژئوپلتیک (۳) روابط افغانستان -پاکستان (۳) ژنوم ژئوپلیتیک (۳) روابط ایران و عمان (۳) رودخانه مرزی (۳) روابط ترکیه عراق (۳) سیاست خارجی هند (۳) رقابت های ژئوپلیتیکی و (۳) رقابت نفتی (۳) کریدور شمال جنوب (۳) شورای همکاری خلیج فارس (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حسن البنا (۳) اقتصاد سیاسی (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) قره باغ (۳) ترکمنستان (۳) عمان (۳) دموکراسی (۳) کلینتون (۳) فرهنگ (۳) ظریف (۳) خزر (۳) بریتانیا (۳) یارانه (۳) روابط خارجی (۳) روابط ایران و عربستان (۳) حافظ نیا (۳) انتخابات ترکیه (۳) مدیریت بحران (۳) انقلاب های عربی (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) راهبرد ترکیه در سوریه (۳) علویان سوریه (۳) همکاری بین المللی (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) انتخابات امریکا (۳) سیاست خارجی پاکستان (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ایران مصر (۳) ایران هراسی (۳) شیعیان عربستان (۳) منطقه آزاد ارس (٢) هارتلند (٢) موقعیت ایران (٢) برخورد تمدنها (٢) مدل مفهومی (٢) اسد (٢) مرزهای ایران (٢) استراتژِی (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) عزت اله عزتی (٢) ترورریسم (٢) انقلاب تونس (٢) مقاومت و حزب الله (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) موازنه قدرت (٢) تئوری های روابط بین الملل (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) مرزهای دریایی ایران (٢) رشد اسلام گرایی (٢) تحدید حدود مرز (٢) ترکیه سوریه (٢) امریکا خاورمیانه (٢) چالش های ترکیه (٢) ایران ترکبه (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط با عراق (٢) بازار انرژی (٢) صادرات نفت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) ژئواکونومیک (٢) امنیت منطقه ای (٢) شیعیان عراق (٢) کردهای ترکیه (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) مقام معظم رهبری (٢) حماس (٢) سنگاپور (٢) روحانی (٢) تبلیغات انتخاباتی (٢) سازمان ملل (٢) فرانسه (٢) ارتباطات (٢) تنش زدائی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) ناتو (٢) جهان سوم (٢) هویت ملی (٢) اوپک (٢) غرب (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) قزاقستان (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) آلمان (٢) هویت فرهنگی (٢) تهدید نرم (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) قیمت نفت (٢) کنفدراسیون (٢) ایران هسته ای (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) تبارشناسی (٢) هانتینگتون (٢) موادمخدر (٢) تحریم اقتصادی (٢) بازدارندگی (٢) واقع گرایی (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) فدرالیسم (٢) کریمه (٢) پسا تحریم (٢) ملت سازی (٢) روابط ایران امریکا (٢) دریای جنوبی چین (٢) جزایر چین جنوبی (٢) دولت سازی (٢) خط لوله تاپی (٢) پسابرجام (٢) القاعده یمن (٢) جغرافیای سیاسی (٢) کد ژئوپلیتیک (٢) برجام (٢) داعش افغانستان (٢) هیدرو پلیتیک (٢) بحران یمن (٢) جریان های افراطی (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) افغانستان ایران (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) منابع گازی (٢) کنکره امریکا (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ترکیه داعش (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) ساختار سیاسی عمان (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) تروریسم سلفی (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) قدرت ملی (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) داود اوغلو (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) ایران اعراب (٢) القاعده آفریقا (٢) گرو های تندرو (٢) کشور عمان (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) رقایت امریکا روسیه (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) تاریخ یارانه (٢) سیاست خارجی روسیه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) جایگاه قطر (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) ترورریسم سوری (٢) تجزیه سوریه (٢) تحریم سیاسی (٢) اقتصاد امارات (٢) امنیت سیاسی (۱) جوک قومیتی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) شورای روابط خارجی اروپا (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) اقتصاد ترکیه (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) غلامحسن حیدری (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) نقش اردن در سوریه (۱) ماهیت اقتصاد سیاسی بین‌الملل (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) اس 300 (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) العراقیه (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) شمال عراق (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) داعش در سوریه (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) داعش آفریقا (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) مدل اندرسون، (۱) الرمادی (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) جنبش گوران (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) محمد ابن عبدالوهاب (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) الگوهای اسلام گرایی (۱) نظریه های روابط بین الملل ریه های (۱) بازدارندگی استراتژیک (۱) ضدژئوپلیتیک (۱) ژئوپلیتیک مقاومت (۱) سایکس-پیکو (۱) کیومرث یزدان پناه (۱) سیاست خارجی فرانسه (۱) اختلاف مصر و عربستان (۱) مصر عربستان (۱) اقلیت های قومی ترکیه (۱) اقلیت های زبانی ترکیه (۱) اقلیت های دینی ترکیه (۱) جریان های وهابی (۱) روسیه آذربایجان (۱) دولت-ملت (۱) دولت -ملت سازی (۱) نوروپلیتیک (۱) بحران خاورمیانه (۱) روابط پاکستان افغانستان (۱) تحولات سیاسی ترکیه (۱) پایگاه هوایی روسیه (۱) شی جین‌پینگ (۱) شهر ملکان (۱) اکولوژی سیاسی (۱) جغرافیای سیاسی شهر (۱) آبراه خزر روسیه (۱) منازعات دریایی (۱) اختلافات دریایی (۱) اقلیم در ژئوپلتیک (۱) ژئوپلیتیک خاورمیانه (۱) قانون مناطق دریایی (۱) ایران هند (۱) گوادر (۱) صلح کردها (۱) پیمان شانگهای (۱) تاثیر خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا (۱) سیاست خارجه ایران و عراق (۱) سیاست خارجی عراق (۱) اقوام عراق (۱) بازارنفت (۱) روابط عربستان امریکا (۱) سیاست خارجی قزاقستان (۱) چین -افغانستان (۱) روسیه اتحادیه اروپا (۱) هند پاکستان (۱) روابط هند و پاکستان (۱) روابط هند وعربستان (۱) روابط عربستان وهند (۱) بحران کشمیر (۱) هند کشمیر (۱) پاکستان کشمیر (۱) استراتژِی آناکوندا (۱) مناطق آزاد ترکیه (۱) ژئوپلتیک مقاومت اسلامی (۱) بنیان‌های ژئواستراتژیک (۱) بازاریابی انتخابات (۱) کمپین انتخاباتی (۱) برنامه‌ریزی تبلیغاتی (۱) اهداف روسیه در سوریه (۱) مدل های دولت-ملت (۱) دولت-ملت سازی (۱) رهیافت اسلامی ایرانی (۱) روابط چین بریتانیا (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عربستان روسیه (۱) کریدورهای ترانزیتی (۱) بندرچابهار (۱) کریدورهای بین المللی (۱) کریدورشرق- غرب (۱) موقعیت ترانزیتی ایران (۱) داعش در پاکستان (۱) کشورهای دو سه دولتی (۱) 13نوامبر پاریس (۱) انفجارهای پاریس (۱) حمله داعش به پاریس (۱) حملات تروریستی پاریس (۱) راهبرد نظامی ژاپن (۱) اهمیت هیدروپلیتیکی ایران (۱) روابط ترکیه عربستان (۱) روابط اعراب ترکیه (۱) روابط ترکیه با اعراب (۱) ژئوپلتیک اروپا (۱) روسیه اوکراین (۱) اندیشه سیاسی اهل سنت (۱) خلافت از دیدگاه اهل سنت (۱) مبانی اندیشه سیاسی (۱) بازارهای منطقه ای گاز (۱) قتصاد سیاسی بین الملل (۱) نو واقع گرایی (۱) رسول حاج احمدی (۱) حسین اژدر (۱) فدراسیون و کنفدراسیون (۱) ژئوپلیتیک فضای مجازی (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) جنگ رسانه (۱) چابهار (۱) سرحد (۱) جهانی سازی (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) جنگ سرد (۱) اقتصاد جهانی (۱) زیباکلام (۱) اسامه بن لادن (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) سیاست داخلی (۱) سازمان های بین المللی (۱) آذری ها (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) نواندیشی دینی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) احسان شریعتی (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) پراگماتیسم (۱) امارات متحده (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) چاوز (۱) فرانسیس بیکن (۱) آلاسکا (۱) کشمیر (۱) ابوموسی (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) رئیس جمهور (۱) پ ک ک (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) بی بی سی فارسی (۱) تاریخ اسلام (۱) فدراسیون (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) علوم سیاسی (۱) احمد بن حنبل (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) ملی گرایی (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) ملکان (۱) آینده پژوهی (۱) مشترک المنافع (۱) ابن تیمیه (۱) هیلاری کلینتون (۱) ارتش (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) دولت (۱) حج (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) توسعه (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) سلام (۱) شریعتی (۱) بوش (۱) شیعیان (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) دبی (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) مشارکت سیاسی (۱) نظریه (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) عبدالله شهبازی (۱) اسلام هراسی (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) جزایر سه گانه (۱) دریای خزر (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) توسعه اقتصادی (۱) تشیع (۱) ژاپن (۱) هویت (۱) توریسم (۱) احزاب (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) حمل و نقل (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) ویلیام جیمز (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) جنگ نفتی (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) جغرافیای ملکان (۱) سیاست ترکیه (۱) نظام بین المللی (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) نظم منطقه ای (۱) سقوط بشار اسد (۱) محورمقاومت (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) شهرستان ملکان (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) اربیل (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) ژئوکالچر (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) جهان تک قطبی (۱) جنبش صهیونیسم (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) ترک ها (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) ساختارگرایی (۱) مورگان شوستر (۱) برساخت گرایی (۱) اویغورها (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) میادین مشترک (۱) ملک سلمان (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) قدرت نظامی ایران (۱) سیدجمال الدین (۱) ایران اروپا (۱) علاوی (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) الوین تافلر (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) جنگ داخلی (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ترامپ (۱)
دوستان من اسلام تایمز العالم الوقت انتخاب انجمن ژئوپلیتیک ایران انجمن علوم سیاسی اندیشکده روابط بین الملل ایراس ایران بالکان بولتن پرس تی وی پژوهشکده مطالعات راهبردی تابناک ترکیه TRT خبر آنلاین خبرگزاری آران نیوز خبرگزاری ایرنا خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ترند خبرگزاری تسنیم خبرگزاری فارس خبرگزاری مشرق دفتر مطالعات سیاسی وزارت امور خارجه دیپلماسی ایرانی روز نو ژئوپلیتیک ایرانی عصرایران فرارو فصلنامه مطالعات راهبردی کرد پرس مرکز بین المللی مطالعات صلح مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات استراتژیک آریا مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات سیاستگذاری عمومی مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مطالعات قفقاز موسسه مطالعات آمریکای شمالی موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی پرتال زیگور طراح قالب