ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
عوامل قدرت یابی ترکیه در منطقه خاورمیانه نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/٩/٢۸

ترکیه از زمان تأسیس خود در سال ۱۹۲۳ در اثر فروپاشی امپراطوری عثمانی هیچ گاه به اندازه امروز قدرتمند و تأثیرگذار نبوده است. تا همین اواخر و تا پایان جنگ سرد، ترکیه در چشم اعراب منطقه به عنوان آلت دست و عروسک خیمه شب بازی غرب و آمریکا دیده می شد. اما جایگاه امروزین ترکیه در این منطقه طوری است که حتی گاهی اوقات این اعراب، آنرا به عنوان الگویی برای خود می بینند. در پی وقوع انقلابات اخیر در منطقه، ترکیه همراه با ایران بار دیگر در صدر توجه ها به عنوان الگویی برای این کشورها قرار گرفته اند. در این مجال در پی آن هستیم که به بررسی دلایل این تحول چشم گیر و قدرت یابی منطقه ای ترکیه بپردازیم که توانسته است بر اساس آن شأن یک بازیگر بین المللی تأثیرگذار را پیدا کند.


تحلیل رخداد:

ترکیه کشوری است اوراسیایی که هر چند قسمت اعظم آن در آسیا قرار دارد اما همیشه در پی این بوده است که به اروپا بپوندد و جزئی از آن باشد. این کشور هر چند در مجموعه ی منطقه ای خاورمیانه قرار می گرفت اما توجهی به این منطقه استراتژیک نداشت. چرا که آن را عمدتاً منطقه بحران خیزی می دانست و تمام تلاشش این بود که خود را وارد گرداب این منازعات نکند. البته اگر قصد بازیگری در منطقه را هم داشت توان این کار را نداشت چرا که اعراب عمدتاً دید خوبی نسبت به ترکیه نداشتند و آن را دست نشانده غرب و آمریکا در منطقه می دانستند. اما اکنون ترکیه کشوری شده است که ریاست سازمان کنفرانس اسلامی در اختیار آن است، رئیس جمهور آن، عبدا… گل، یکی از کاندیداهای محتمل برای جانشینی کوفی عنان بود، درپارلمان اروپا نقش مهمی به عهده گرفته است، عضو غیردائم شورای امنیت سازمان ملل است، عضو گروه G20 است، نقش میانجیگری در منازعاتی که غربیها در آن مانده اند را پیدا کرده است، در اغلب مسائل منطقه ای مورد مشورت قرار می گیرد،‌ و عامل مهم دیگر اینکه به شریک تجاری مهمی برای کشورهای منطقه تبدیل شده است. انقلاب های اخیر در منطقه باعث شده است خیلی از تحلیل گران بر این اعتقاد باشند که این تحولات به قدرت یابی هر چه بیشتر ترکیه در منطقه و نظام بین الملل منجر خواهد شد و حتی برخی ها از آن به عنوان ابرقدرت در حال ظهور یاد می کنند[i]. به سبب اهمیت موضوع و با درنظر گرفتن منافع ایران در منطقه، بررسی عوامل قدرت یابی منطقه ای ترکیه اجتناب ناپذیر می گردد. بنابراین در این مطالعه قصد داریم هر چند مختصر، به دلایل و چرایی قدرت یابی ترکیه در منطقه خاورمیانه بپردازیم. برای تحلیل بهتر، این فاکتورها ذیل ۳ عنوان مورد بررسی قرار می گیرند.۱- عوامل سیستمیک؛ ۲- عوامل منطقه ای و ۳- عوامل داخلی.

1- عوامل سیستمیک:

از منظر هر چارچوب نظری و یا تحلیلی که بخواهیم بررسی کنیم، نقش و شکل نظام بین الملل و قدرتهای بزرگ آن نظام بر رفتار و سیاست خارجی بازیگران نظام تأثیر قابل توجهی دارد. این امر مورد قبول اکثر نظریه پردازان حوزه روابط بین الملل از نحله های فکری رئالیستی، لیبرالیستی یا جریانهای بازاندیشگرا است. بر اساس نظریه رئالیسم نئوکلاسیک، که در تلاش است پیوندی بین سطوح تحلیلی خرد و کلان ایجاد کند،‌ عوامل سیستمیک همراه با عوامل منطقه ای و داخلی بر سیاست خارجی کشورها تأثیرگذار هستند. از این منظر، ساختار نظام بین الملل شرایط محدود کننده رفتار را با خود به همراه دارد و بازیگرانی قادرند در این چارچوب نقش آفرینی کنند که دارای منابع ملی زیادی باشند.

1-1 سیاست خارجی آمریکا در منطقه:

چگونگی ساختار نظام بین الملل پس از دوران دو قطبی و جنگ سرد مورد نزاع و اختلاف نظر اندیشمندان این حوزه است اما ورای این اختلاف نظرها در خصوص صورت بندی قدرت در آن، قابل انکار نیست که آمریکا نه هژمون ولی قدرت برتر و مسلط آن بوده است. عمده منافع آمریکا در منطقه، امنیت جریان صدور انرژی و تأمین امنیت اسرائیل است. این کشور بعد از ۱۱ سپتامبر به دلایل و عناوین مختلف به منطقه لشکرکشی کرد و در باتلاق افغانستان و عراق خود را گرفتار دید. سپس سیاست ارتقای دموکراسی(Democracy Promotion) را خواست اجرا کند. طرح خاورمیانه بزرگ و … هم جواب ندارد و در نتیجه این سیاستها، در انتخابات دموکراتیک فلسطین و عراق، گروه هایی به قدرت رسیدند که مطلوب آمریکا نبود. این سیاستها دو نتیجه برای آمریکا در پی داشت: اول اینکه گرفتاری در جنگ های فرسایشی عراق و افغانستان آن را از فکر مداخلات بیشتر در کشورهای منطقه بازداشت و ثانیاً طرح تحمیل دموکراسی از بالا و به وسیله زور چندان جواب نداد. نتیجه این امر برای سیاست خارجی ترکیه از این قرار بود:

الف) به تناسب ضعف و درماندگی آمریکا در منطقه،‌ فضای بیشتری برای بازیگری ترکیه باز شد. ترکیه هنوز هم از متحدان عمده آمریکا در منطقه است و آمریکا این فرصت را برای ترکیه بوجود آورد که

: ب) بتواند الگوی نظام دموکراتیک خود (به تعبیر آمریکا) را برای کشورهای منطقه ارائه بکند. با توجه به نتایج نامطلوب انتخابات دموکراتیک در منطقه، آمریکا متوجه شد که با نظام هایی نظیر نظام سکولار حاکم در ترکیه بهتر می تواند کنار آید تا حکومت های اسلامی مثل حکومت ایران .در این اثتا، موج تبلیغات ضد ایرانی و به اصطلاح، ایران هراسی هم به نوبه خود تأثیرگذار بوده و عامل موثر دیگری در بازیگری منطقه ای ترکیه به شمار می رود.

2-1: بحران اقتصادی بحران کم سابقه در اقتصاد جهانی باعث شد که کشورها در پی کاستن از بودجه نظامی و تعهدات برون مرزی خود باشند که نظیر آن را در برنامه برخی از کشورها برای خروج نیروهای خود از افغانستان و عراق می بینیم. خود آمریکا هم با یکی از بدترین بحرانها روبروست و بنابراین قدرت مانور خود را در منطقه بیش از پیش از دست داده است. بدین ترتیب در فضای ضعف و عدم تمایل دیگر بازیگران برای نقش آفرینی در منطقه، سیاستگذاران ترک به خوبی توانستند از این فرصت به بهترین نحو استفاده کرده و خود را به کشورهای منطقه نزدیک کنند. این عوامل در کنار عوامل دیگری که در ادامه به آنها پرداخته خواهد شد باعث شد ترکیه جایگاه مناسبی در بین کشورهای منطقه پیدا کند.

۲- عوامل منطقه ای:

مناطق به عنوان زیر سیستم های نظام بین الملل بسته به قدرت و منابع یک کشور،‌ وجود و تعداد قدرت های بزرگ و ذی نفع در آن منطقه، دوری و نزدیکی به قدرتهای بزرگ، جایگاه ژئوپلیتیکی کشور، دسترسی به آبهای آزاد و …. محدودیت ها و فرصت هایی را برای کشورها برای دنبال کردن سیاست خارجی خود به وجود می آورد. هر چه کشوری دارای قدرت و منابع بیشتری باشد بالتبع دارای محدودیت های کمتر و فرصت های بیشتر خواهد بود و بالعکس.

به لحاظ ژئوپلیتیکی ترکیه دارای جایگاه بسیار مهمی است و قاره ها و تمدن های مختلف را به هم مرتبط می سازد، از چند طرف به آبهای مهم بین المللی اشراف دارد، مسیر ترانزیتی بسیار مناسبی را در اختیار دارد ، در نزدیکی منابع عظیم نفت و گاز در منطقه قرار دارد و ….. .

اما عامل مهمی که قبلاً برای بازیگری ترکیه در منطقه بسیار محدودیت آفرین بود وجود قدرتهای بزرگ عربی نظیر مصر و عربستان سعودی بود. هر کدام از این کشورها که داعیه رهبری جهان عرب را هم یدک می کشیدند ترکیه را به چشم یک بازیگر خارج از گود می دیدند و اجازه خود نمایی به آن نمی دادند. شعله ور شدن ناسیونالیسم عربی مخصوصاً از دوره جمال عبدالناصر در مصر به این دیدگاه دامن می زد و ترکیه را به عنوان پادگفتمانی برای خود تعریف و آن را به حاشیه رانده بود. اما از بین رفتن قدرت رهبری مصر در جهان عرب بعد از سازش با رژیم صهیونیستی از شدت و حدت این تنازع کاست. عربستان سعودی هم که در این سالها با انواع مختلفی از مشکلات سیاسی داخلی و خارجی روبرو بوده است قادر به بسیج منابع برای رهبری و ایجاد جبهه متحد اعراب برای ممانعت از ظهور بازیگران جدید منطقه ای نبوده است. بخصوص اینکه بعد از انقلاب اسلامی ایران عمده توجه این کشور به سوی خصومت و مقابله با قدرت یابی ایران در منطقه متمرکز بوده است. بنابراین، با ایجاد جبهه دیگری به نام ایران در منطقه،‌ فضا برای تنفس ترکیه فراهم شد و این کشور با درایت سیاستمداران خود توانسته است به طرز مناسبی از فرصت های بوجود آمده بیشترین بهره برداری را انجام دهند و خود را از حاشیه به مرکز سیاست در خاورمیانه برساند. طوری که امروزه گفتمان ترکیه در منطقه نه تنها در حاشیه نیست بلکه از چنان استقبالی نیز بهره مند شده است که حتی برخی از تسلط این گفتمان بر منطقه سخن رانده اند.

3- عوامل داخلی:

در بحث های پیش گفته اشاره شد که عوامل ساختاری نظام بین المللی و منطقه بر روند موفقیت و یا ناکامی سیاستهای یک کشور در نظام بین الملل تأثیر بسزایی دارند اما اگر عوامل داخلی به طرز مناسبی بسیج و رهبری نشود،‌ حتی در صورت وجود شرایط بین المللی و منطقه ای مناسب، دستاوردی نخواهد داشت. بنابراین در بررسی عوامل قدرت یابی ترکیه در منطقه باید با حساسیت زیاد به عوامل داخلی این کشور هم دقت کرد. ساختار داخلی ترکیه در دهه های اخیر روندی در حال تغییر به خود گرفته است و شاهد دگردیسی های مهمی در این کشور بوده ایم. به دلیل تعدد این عوامل، در اینجا صرفاً به صورت گزیده به برخی از عوامل مهم می پردازیم. بدیهی است که بررسی دقیق تر این عوامل در حوصله این بررسی محدود نمی گنجد و مستلزم تحقیقی مجزا و مبسوط تر است.

۱-۳: قدرت یابی حزب اسلام گرا در ترکیه:

بعد از تشکیل ترکیه امروزین در سال ۱۹۲۳، ‌سیستم سیاسی سکولاریسم و لائیسیته بر ترکیه حاکم بوده است و طرفداران ایده های کمال آتاتورک در مرکز گفتمان قرار داشتند و گفتمان اسلام گرایی محلی از اعراب نداشت. به تدریج از دهه های ۶۰، تحت رهبری افرادی چون سیاستمدار فقید نجم الدین اربکان، احزاب اسلام گرا به دنبال تشکل گروهی بودند که هر بار توسط ارتش متلاشی می شد. اما حزب عدالت و توسعه به رهبری کسانی چون اردوغان و گل که برخاسته از مکتب اسلام گرایی اربکان بودند توانست در ۲۰۰۳ میلادی در ترکیه با اتخاذ سیاستی هوشمندانه و برای حساس نکردن ارتش با پذیرش سکولاریسم به قدرت برسد و بعد از آن در حرکت های تاکتیکی خود بتواند از نفوذ ارتش در سیاست بکاهد که نمونه آن را در همه پرسی شهریور گذشته ملاحظه کردیم.

2-3: سازش پذیری اسلام و دموکراسی:

ایجاد اصلاحات سیاسی در ترکیه، قوت گرفتن جامعه مدنی، ارتقاء آزادی های مدنی، افزایش آزادی مطبوعات، تغییر در روابط ارتش و دولت و ….. موجب شد که این ایده در اذهان شکل بگیرد که اسلام گرایی و دموکراسی خواهی لزوماً در مقابل یکدیگر قرار ندارند و امکان جمع آنها با کمی جرح و تعدیل وجود دارد.

3-3: افزایش قدرت نرم ترکیه:

قدرت نرم را جوزف نای متشکل از جاذبه های فرهنگی، ارزشهای حاکم بر آن جامعه و سیاست خارجی آن کشور تعریف میکند. ترکیه به لحاظ جاذبه های فرهنگی مخصوصاً جاذبه های توریستی بسیار موفق عمل کرده است و گفته می شود این کشور به اندازه یک کشور نفت خیز، از توریسم کسب درآمد می کند. احترام به آزادی های فردی، آزادی عقیده و انجام اصلاحات مدنی و در حوزه سیاست خارجی و دنبال کردن سیاست عدم تنش با همسایگان از جاذبه هایی بوده است که بر قدرت نرم ترکیه در منطقه افزوده است.در این زمینه شاهد آن هستیم ترکیه گام های مهمی برای حل اختلافات دیرینه خود با همسایگان خود نظیر ارمنستان و یونان برداشته است.

۴-۳: مخالفت شدید با سیاستهای اسرائیل و حمایت از مردم فلسطین:

اعتراض شدید اردوغان به رئیس جمهور اسرائیل در اجلاس جهانی اقتصاد در داووس سوئیس و ترک جلسه توسط وی خاطره ای است که کمتر به فراموشی سپرده خواهد شد. این حرکت اردوغان او را تبدیل به قهرمان ملی ترکیه کرد و در بازگشت او به کشورش استقبال بی سابقه ای از وی به عمل آمد. این موضوع محدود به داخل ترکیه نبود و اعراب نیز این حرکت را تحسین کردند و وی به زودی به یکی از محبوبترین سیاستمداران در بین اعراب تبدیل شد. پیش از این تصور می شد ترکیه مهره آمریکا در منطقه است و استقلال سیاسی ندارد اما این اقدام فرضیه فوق را باطل کرد. به دنبال آن، حمایت های ترکیه از فلسطینیان، ارسال کاروان آزادی به غزه در تلاش برای رفع محاصره آن، کشته شدن ۹ تبعه ترکیه در حمله کماندوهای رژیم صهیونیستی و درگیری های لفظی دو طرف و کاهش روابط سیاسی، اعلام آمادگی اردوغان برای راهی شدن به غزه و تهدید وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به غرق کردن کشتی وی از دلایل دیگر افزایش قدرت نرم و محبوبیت ترکیه در منطقه است.

۵-۳ سیاست میانجیگرانه:

احمد داووداوغلو وزیر خارجه ترکیه اعلام داشته است ترکیه باید به مرکز بین المللی برای میانجیگری و حل و فصل اختلافات تبدیل شود. این سیاست هوشمندانه باعث افزایش وزن بازیگری ترکیه در معادلات بین المللی شده است. نمونه این سیاست در خصوص پرونده هسته ای ایران،‌ منازعه اعراب – اسرائیل، میانجیگری برای مذاکرات غیر مستقیم سوریه و اسرائیل، مذاکرات سوریه و مصر، ‌مسأله افغانستان، عراق، ‌بحران های آسیای مرکزی و قفقاز …. قابل مشاهده است.

۶-۳ اقتصاد محوری سیاست خارجی این کشور:

ترکیه نشان داده است در منطقه بیشتر دنبال اهداف اقتصادی و تجاری است و از دنبال کردن سیاستهای حساسیت برانگیز سیاسی و امنیتی پرهیز می کند. همین امر باعث شده است اعتماد دیگر کشورها را بتواند به خوبی جلب کند. این کشور در سال اخیر شانزدهمین اقتصاد جهان بوده است و عضو گروه G20 می باشد. داشتن اقتصاد نسبتاًّ پیشرفته در مقایسه با دیگر کشورها در منطقه باعث شده است این کشور به شریک تجاری مهمی برای آنها تبدیل شود. انعقاد ۴۸ و ۴۰ موافقتنامه تجاری با سوریه و عراق در یک هفته نشان دهنده اهمیت اقتصاد سیاسی سیاست خارجی روسیه است. ۷-۳ نقش وزیر خارجه احمد داود اغلو که در برخی محافل از وی به عنوان کیسینجر ترکیه یاد می شود نقش غیر قابل انکاری در سیاست های فعالانه این کشور در منطقه دارد. وی که استاد رشته علوم سیاسی می باشد در کتاب خود با عنوان “عمق استراتژیک” بر لزوم توجه و تمرکز ترکیه بر منطقه خاورمیانه به عنوان عمق استراتژیک این کشور تأکید کرده است. خیلی از کارشناسان حوزه سیاست خارجی ترکیه معتقدند که وی معمار اصلی سیاست خارجی این کشور و حضور پررنگ آن در منطقه بوده است. نتیجه گیری: در بررسی عوامل نقش آفرین در قدرت یابی ترکیه در منطقه ضروری است که عوامل موثر در هر سه سطح ساختاری، منطقه ای و داخلی را با هم و در کنار هم مد نظر قرار دهیم چرا که هیچ یک از آنها بدون وجود دیگری نمی تواند کارایی چندانی داشته باشد. هر چند که عوامل داخلی و اصلاحات صورت گرفته در این کشور توانسته است عوامل بین المللی و منطقه ای را هم تحت تأثیر خود قرار دهد. با وقوع انقلابات اخیر در کشورهای منطقه خیلی از صاحبنظران بر این اعتقادند که الگوی ترکیه می تواند آینده سیاسی منطقه را به نفع این کشور رقم زند اما باید گفت علیرغم نکات پیش گفته، این کشور همچنان دارای مشکلاتی نظیر مسأله کردها و رابطه قوه مجریه با ارتش و با قوه قضائیه است و همچنین برداشتهای مختلفی چون برداشتهای سکولار، مذهبی و ناسیونالیستی از الگوی ترکیه وجود دارد و نمی تواند برای همه این کشورها الگوی مناسبی باشد. بنابراین باید منتظر ماند و دید که این تحولات راه به کدامین سوی می برند.

سعید شکوهی

  نظرات ()
مطالب اخیر مقتدی صدر در عربستان به دنبال چیست؟ چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳۳) عربستان (٢٩) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) سیاست خارجی قطر (٤) علویان ترکیه (٤) کردهای سوریه (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) تبلیغات انتخابات (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) فدرالیزم (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) مدیریت بحران (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) حافظ نیا (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) همکاری بین المللی (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) انتخابات ترکیه (٢) روابط با عراق (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) موازنه قدرت (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) مقاومت و حزب الله (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) تحریم سیاسی (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) ترورریسم سوری (٢) اقتصاد امارات (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) کنکره امریکا (٢) رودخانه مرزی (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) تحولات عراق (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) مقتدا صدر (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب