ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار و پژوهش های سیاسی و ژئوپلتیکی روز ایران و جهان)
رژیم های بین المللی نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/٩/٢٧

چکیده :

نهادگران لیبرال و رئالیستها بحث عمده ای درباره نقش رژیمها - حوزه ترسیم شده از فعالیت قانو ن مند در نظام بین الملل به عمل آورد ه اند . هر د ومکتب اذعان می کنند به رغم آنکه نظام بین الملل از لحاظ ساختار ، هرج و مرج ( بدون حاکم ) است اما هیچگاه آنومیک ( بدون قانون ) نبوده است . تمایل به رژیمها در دهه 1970 نمایان شد یعنی پس از آنکه ایالات متحده توانسته بود رژیمهای اقتصادی که پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفته بودند را حفظ کند.

ویژگیهای اصلی رژیمها چیست ؟ پاسخ روشن و صریحی به این پرسش وجود ندارد و این فصل از تعریف ، طبقه بندی و ذکر نمونه ها استفاده می کند تا ویژگی های پیچیده رژیمها را بیان کند. رژیمها در چه شرایطی به وجود می آیند؟ این پرسش مضمون اصلی این فصل را تشکیل می دهد. اگرچه نهادگرایان لیبرال و رئالیستها از ابراز مشابهی اقتصاد خرد و نظریه بازی برای تجزیه و تحلیل استفاده می کنند اما به نتایج متفاوتی می رسند . آیا نتایج به دست آمده با یکدیکر سازگار و هماهنگ هستند ؟ این مسئله همچنان مورد بحث است .

مقدمه :

یکی از ابعاد مهم جهانی شدن ایجاد رژیمهای جهان گستری بوده است که برای توسعه فعالیتهای قانونمند در نظام بین الملل بوجود آمده اند. اگر چه فعالیتهای قانونمند بین المللی به قبل از ظهور دولت مدرن بر می گردد، ولی فقظ در قرن بیستم است که رژیمها را می توان به عنوان پدیده ای جهانی در نظر گرفت . روابط بین الملل را در عمل رژیمهای پیچیده ای تنظیم می کنند که خود با مذاکره دولتها و سیاستگذاری آنها را به وجود آمده اند. نظریه پردازان حوزه روابط بین الملل در باره چگونگی و علت شکل گیری و تقویت رژیمها نظرات متفاوتی دارند.


مفهوم رژیم نسبتاٌ جدید است و دهه 1970 به اصطلاح مشترکی تبدیل شد. تمرکز اخیر بر رژیمها باید به عنوان مرحله جدیدی که حداقل به دوران حقوقدان هلندی هوگر گروسیوس (1645-1583) که اغلب به عنوان پدر حقوق بین الملل شناخته شده است بر می گردد. این عقیده مطرح شده است که نظام بین الملل اساساً آنومیک ( ANOMIC) – بدون قوانین و هنجارهای مورد توافق است و این عقیده را ارتباط کلی هرج و مرج ( ANARCHY) با فروپاشی نظم تقویت می کندو و نبود ساختار مرکزی حکومت در نظام بین الملل در آن تاثیر ندارد.

وقتی که حقوق بین الملل در دهه 1930 به طور فاحش نقض شد ، این امید از بین رفت . در دهه 1970 مجموعه ای ازتحولات جهانی نظریه پردازان روابط بین الملل که عموماً آمریکایی بودند در پی توسعه روابط بین الملل به عنوان علوم اجتماعی بودند. در این فصل استدلال براین است که نظریه پردازان رژیمها در دو مکتب گسترده فکری قرار دارند : لیبرالیسم و رئالیسم. اگر چه هاسنکور ، مایر و ریتبرگر این تقسیم بندی را ساده سازی بیش از حد می دانند.

رئالیسم در گذشته نسبت به حقوق بین الملل شکاک یا بی علاقه بود، در حالیکه نظریه پردازان رژیمها در اردوگاه لیبرالها که با عنوان لیبرالهای نهادگرا شناخته شده اند فرضیه اصلی نئورئالیستها را پذیرفته اند . نهادگرایان لیبرال معتقدند رژیمها به دولتها اجازه می دهند تا بر موانع موجود بر سر راه همکاری فائق آیند، موانعی که ساختار هرج و مرج آمیز نظام بین الملل آنها را ایجاد می کند. در مقابل رئالیستها معتقدند دولتها در شرایطی که نیاز به هماهنگی وجود دارد توانمندی و قدرت خود را به کار می گیرند تا بر ماهییت رژیمها و شیو ه ای که هزینه و منافع منتج از رژیمها تقسیم می گردد ، تاثیر بگذارند .

چرا نظریه پردازان روابط الملل شکل گیری رژیمها را در دهه 1970 مورد توجه قرار دادند ؟ یک عامل ، آگاهی فزآینده نسبت به این مسئله بود که آمریکا ، حداقل در غرب نقش هژمون را طی و بعد از جنگ دوم جهانی بازی کرده بود. ریشه این کلمه یونانی و به معنی رهبر است و استدلال این بود که ایالات متحده قادر بوده به علت برتری قدرت خود در نظام بین الملل این نقش را ایفا کند. اگر چه ، در دهه 1970 تا حدودی به خاطر موفقیت اقتصادی ژاپن و اروپا و تا اندازه ای به دلیل سیاست ناموفق در ویتنام ، توانایی ایالات متحده برای حفظ جایگاه هژمونیک خود مورد تردید قرار گرفت .

نکات اصلی

رژیمها ویژگی مهمی از جهانی شدن را بیان می کند

تعداد روزافزونی از رژیمهای جهانی در حال شکل گیری است

اصطلاح رژیم و رویکردهای علوم اجتماعی به آن جدید است اما در سنت دیرپای تفکر در باره حقوق بین الملل جا دارد

آغاز سیاستهای تشنج زدایی ، از دست رفتن جایگاه هژمونیک ایالات متحده و آگاهی روزافزون درباره مسائل زیست محیطی ، توجه دانشمندان علوم اجتماعی را به ضرورت نظریه رژیمها جلب کرده است .

نهادگرایان لیبرال و رئالیستها رویکردهای متفاوتی را برای تحلیل رژیمها تدوین کرده اند .

 

رویکردهای نهادگرایان لیبرال و رئالیستها در باره تحلیل رژیمها

فرضیه های مشترک

1- کشورها در یک نظام بین الملل هرج و مرج آمیز عمل می کنند.

2- کشورها بازیگرانی منطقی و بسیط هستند

3- کشورها واحدهایی هستند که مسئول شکل گیری رژیمها می باشند

4- رژیمها بر پایه همکاری در نظام بین الملل ایجاد می شوند

5- رژیمها نظم بین المللی را تقویت می کنند

دیدگاه متفاوت

نهادگرایان لیبرال

1- رژیمها کشورها را قادر به همکاری می کند.

2- رژیمها مصلحت عمومی را تقویت می کند

3- رژیمها وقتی بهتر توسعه می یابند که یک هژمون مهربان و آرام آنها را تقویت و حمایت کند

4- رژیمها ، جهانی شدن و نظم جهانی لیبرالی را به پیش می برند

رئالیست ها

1- رژیمها ، امکان هماهنگی را برای کشورها فراهم می کنند

2- رژیمها منافع متفاوتی را برای کشورها به وجود می آورند

3- قدرت ، مشخصه اصلی شکل گیری و بقای رژیم است

4- ماهیت نظم جهانی به قواعد اصلی و هنجارهای رژیمها بستگی دارد

 

تعریف رژیمها :

در اوایل دهه 1980 به وسیله استفان کراسنر تعریفی ازرژیم ارائه شد " مجموعه قواعد ، اصول ، هنجارها ، قوانین و فرآیندهای تصمیم گیری ضمنی و صریحی هستند که بر مبنای آن توافقات بازیگران در حوزه معینی از روابط بین الملل به یکدیکر نزدیک می شود و همگرایی پیدا می کند " چنین مشخص می شود که رژیم چیزی بیش از مجموعه قوانین است و سطح بالایی از نهادسازی را به عنوان پیش فرض در نظر می گیرد . مثال رژیم با کمک گرفتن از موافقت نامه عمومی در باره تعرفه و تجارت ( گات ) وبه منظور آشکار ساختن جوانب مختلف این بحث انجام داد.

چهار مولفه اصلی یک رژیم :

1- اصول : مجموعه بیانات و اظهارات منسجم و تئوریک در باره چگونگی عملکرد جهان

2- هنجارها : معیارهای کلی رفتار را مشخص می سازند و حقوق و تعهدات دولتها را شناسایی می کنند

3- قواعد در مقایسه با اصول و هنجارها در سطح پایین تری از کلیت قرار دارند و اغلب به این طرح می شوند تا تعارضاتی که بین اصول و هنجارها وجود دارد را بر طرف کنند . فرآیند تصمیم گیری به معنی دستورالعملهایی برای رفتار

4- فرآیندهای تصمیم گیری به معنی دستورالعملهایی برای رفتار به عنوان مثال سیستم رای گیری است وقتی که یک رژیم به تدریج استوار می شود و توسعه می یابد. این فرآیندها نیز به طور منظم تغییر می یابند

رژیمهای امنیتی

اگر چه رژیمهای امنیتی عمدتاً پدیده ای قرن بیستمی است که به دولتها اجازه می دهند تا از مشکلات و تنگناهای امنیتی بگریزند اما می توان نمونه های پیشین به عنوان مثال کنسرت اروپا رژیمی را تشکیل می دادند که بعد از جنگهای ناپلئونی ، دولتهای محافظه کار اروپا ایجاد کردند اشاره نمود. در قرن بیستم با شروع جنگ سرد رو به گسترش گذاشت .

رژیمهای محیط زیست

با آگاه شدن روزافزون دانشمندان از خسارتی که به محیط زیست جهانی وارد می شود، ضرورت ایجاد رژیمهای محیط زیست نیزبه تدریج افزایش می یابد، آلودگی نفتی، گرم شدن زمین و آسیب ازون همه از موضوعاتی هستند که توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده اند و رژیمهایی در طیف وسیعی از حوزه ها وبه منظور حمایت از محیط زیست جهانی ایجاد شده اند.

رژیمهای ارتباطی و مخابراتی

با پیشرفتهای بیشتر در فناوری ، ضرورت وجود رژیمها به تنظیم بین المللی و ارتباطات راه دور نیز گسترش شدا کرد. نیاز به وجود رژیمی که بر کشتیرانی حاکم باشد به پیشرفت فناوری کشتی سازی در قرن شانزدهم بر می گردد که در قرنهای بعدی گسترش چشمگیر تجارت بین الملل را ممکن ساخت.

در قرن نوزدهم و بیستم مجموعه ای از سازمانها به وجود آمدند تا رژیمهای را در باره امنیت ارتباطات ایجاد و تقویت کنند. در سال 1863 کشورهای عمده صنعتی گرد هم آمدند تا نظام هماهنگی را برای ارتباطات پستی به وجود آورند و این نظام با ایجاد اتحادیه جهانی پست در سال 1874 شکل رسمی به خود گرفت.

رژیمهای اقتصادی

اقتصاد بین الملل نمی توانست در نبود زیر ساختهایی عمل کند که از سوی رژیمهای ارتباطی به وجود آمده بودند. این دو گروه رژیم به طور جدایی ناپذیری به یکدیگرمرتبط هستند . قواعد لیبرالی اصلی حاکم بر این رژیمها نیز بر رژیمهای ارتباطی تاثیر گذاشته اند. رژیمهای پیچیده اقتصادی که در دوره بعد از جنگ جهانی دوم ایجاد شده اند تلاشهای مجدانه ایالات متحده امریکا است که سعی داشت مجموعه ای از رژیمهای مبتنی بر قواعد لیبرال را تثبیت کند و در این راه صندوق بین المللی پول ، بانک بین المللی توسعه و بازسازی بعد از سال 1954 ایجاد شدند تا محیط را برای شکوفایی تجارت تقویت سازند.

نکات اصلی :

نظریه رژیمها تلاشی است که در دهه 1970 دانشمندان علوم اجتماعی انجام دادند تا دلیل وجود رفتار مبتنی بر قواعد دولت ها در نظام هرج و مرج آمیز بین الملل را تشریح و تبیین کنند.

رژیمها به وسیله اصول ، هنجارها ، قواعد و فرآیندهای تصمیم گیری تعریف می شوند

رژیمها می توانند بر مبنای رسمی بودن توافقات اولیه و میزان توقعاتی که جهت رعایت آنها وجود دارد طبقه بندی شوند. رژیمهای تمام عیار ، ضمنی و بی اعتبار را در این خصوص می توان ذکر نمود

رژیمها امروزه کمک می کنند تا روابط بین الملل دربسیاری از حوزه ها ی فعالیت ، تنظیم شود

 

نظریه های مختلف در باره شکل گیری رژیِمها:

رویکرد نهادگرایی لیبرال :

نهادگرایان از این فرضیه آغاز می کنند که رژیمها باید بر مشکلاتی فائق آیند که ساختار هرج و مرج آمیز نظام بین الملل بوجود آورده است

موانع شکل گیری رژیم:

نهادگرایان برای فهم نظری اینکه چرا ساختار هرج و مرج نظام بین الملل مانع شکل گیری رژیمهاست ، از اقتصاد خرد و نظریه بازی ( شاخه ای از علم ریاضیات است ) کمک گرفته اند . هرج و مرج در نظام بین الملل مانع همکاری نمی شود بلکه تنها رسیدن به آن را دشوار می سازد . تعامل استراتژیک به وسیله تاثیر متقابل تصمیم هایی که از سوی بازیگران مستقل اتخاذ شده ، تعیین می شود. تعامل بین دو عامل است که هر یک فقط دو استراتژی احتمالی دارند یکی همکاری و دیگری رقابت .

تعامل استراتژیک چهار نتیجه احتمالی خواهد داشت . استراتژی ها بر اساس محاسبات عقلانی انتخاب شده اند. براساس دیدگاه های نظریه پردازان بازی ، بازیگران خردگرا: 1) نتایج را ارزیابی می کنند ، 2) مراتب ترجیحی را در نظر می گیرند، 3) بهترین گزینه موجود را انتخاب می کنند. این موارد اصلی عقلانیت است . بر اساس نظریه بازی که به تنگنای زندانیان معروف شده ، مدلسازی شود.

نهادگرایان لیبرال معتقدند: منطق موجود در تنگنای زندانیان توضیح دهنده این نکته است که چرا نتایج و دست آوردها در عرصه بین المللی به صورت عقلانی قابل توضیح اند و اینکه چرا در کشورها با ناکامی و شکست قواعد بازار روبرو می شوند زیر کشورها به جای روی آوردن به استراتژی مبتنی بر همکاری ، استراتژی رقابتی را انتخاب کردند. بازی تنگنای زندانیان این وضعیت را تشریح می کند که چرا محیط هرج و مرج آمیز مانع همکاری می شود ، بیانگر این نکته هم هست که کشورها به مزایای همکاری نیز اذعان دارند. تنگنای زندانیان بیانگر اهمیت شناسایی راهکاری است که بتواند همه بازیگران را قانع کند خطر سرپیچی و مخالفت وجود ندارد.

تسهیل کردن شکل گیری رژیم ها :

نهادگرایان دو راه مختلف را در پیش گرفته اند: نخست آنان به اندیشه ها و دیدگاه های اقتصاددانان خرد توجه کرده اند . این اقتصاددانان معتقدند، دخالت دولت تنها راهکار دست یابی به نتایج مثبت نیست. اگر بازیگر مسلط و هژمونیک در بازار فعالیت کند ، آنگاه بازیگر مورد نظر بهای تولید نفع عمومی را خواهد پرداخت ، نهادگرایان لیبرال این استدلال را در عرصه بین المللی پذیرفته و آن را درست می داند. نهادگرایان لیبرال معتقدند حتی در صورت فقدان هژمون ، رژیم های پایدار ، ادامه خواهند یافت . راه دومی که نهادگرایان مطرح کردند که تنگنای زندانیان ، در باره دشواری ایجاد همکاری در نظام هرج و مرج آمیز بین المللی اغراق شده است . چنین معتقد بود که بازی بارها و بارها انجام می شود. سایه آینده بر روی بازیگران وجود خواهد داشت و بر محاسبات استراتژیک آن ها تاثیر می گذارد. اگر کشوری رویگردانی کند، طبق اصل تلافی بقیه دولتها نیز از آن تبعیت می کنند . پس با پذیرفتن این استدلالها سازو کار عمده برای ایجاد و حمایت از یک رژیم وجود هژمون نیست بلکه اصل عمل متقابل است. بنابراین به طور روزافزونی بر عواملی متمرکز شده اند که عمل متقابل را در درون سیستم تقویت کند.

رویکرد رئالیستی :

از منظر نهادگرایان لیبرال ، رئالیسم نقش زیادی در فهم رژیمها ندارند. در واقع به نظر میرسد که گسترش رژیمها موید این امر است که دیدگاه رئالیستی به طور روز افزونی قدیمی و منسوخ می شود جای تعجب نیست که رئالیستها با چنین دیدگاهی مخالفت می کنند. رئالیستها استدلال می کنند که رژیمها در شرایطی شکل می گیرند که استراتژیهای ناهماهنگ بتوانند جهت ایجاد نتایج و دستاوردهای نسبی و متوسط تعامل کنند.

قدرت و رژیمها :

رئالیستها همانند نهادگرایان به خوبی آگاه بودند که جایگاه هژمونیک آمریکا در دهه های 1970 و 80 مورد تردید قرار گرفته است . اما آنها نتیجه نگرفتند که این تحول ممکن است به جهانی هرج و مرج منتهی گردد. آنها در عوض بر نیازهای جهان سوم مبنی بر ایجاد مجموعه جدیدی از قواعد و هنجارهای تشکیل دهنده رژیمهای مرتبط با اقتصاد جهانی متمرکز شدند. از دیدگاه رئالیست ها، ایالات متحده تلاش کرد تا رژیمها بر اساس مجموعه ای از اصول و هنجارها تشکیل شوند اما فهم کامل دیدگاه رئالیسم مستلزم اذعان به این نکته است که یک هژمون می تواند به گونه ای موثر شکل گیری یک رژیم را وتو کند.

رژیمها و هماهنگ سازی :

همانطور که مشخص است دیدگاه رئالیست ها در باره رژیمها کامل نیست زیر نمی تواند توضیح دهد که چرا دولتها به اصول و هنجارهای شکل دهنده رژیمهایی که با آنها مخالف هستند ، پایبند می ماند. رئالیستها همانند نهادگرایان لیبرال برای توجیه این مشکل از نظریه بازی استفاده می کنند. در اینجا مشکل اصلی خطر رویگردانی و در پیش گرفتن استراتژی رقابت آمیز نیست بلکه این امکان وجود دارد که استراتژیهای هماهنگ با شکست روبرو شود و هدفی که مطلوب همگان است به صورت ناخواسته از دست برود. این درس اصلی است که باید از بازی تعارض جنسیتها آموخت ، یعنی بیش از یک نتیجه میتواند وجود داشته باشد که بیانگر مطلوبیت پارتو است. تعارض جنسیتها و مرزپارتو ( منازعه جنسیتها) نشان دهنده نتیجه تعادلی و بهترین استراتژی پارتو است.

رئالیست ها معتقدند این تجزیه و تحلیل به ما کمک می کند تا دریابیم که چرا دولتها در حالیکه به دنبال تغییر قواعد تشکیل دهنده یک رژیم هستند خود را با آن رژیم هماهنگ می سازند. دلیل ارائه شده این است که دولتها در مرز پارتو فعالیت می کنند. آنها از این جهت به رژیم پایبند می مانند که در شرایط هماهنگی عمل می کنند و ناکامی در هماهنگی ، آنها را به شرایطی با منفعت کمتر سوق می دهد.

نکات اصلی :

نهادگرایان لیبرال از بازار به عنوان قیاسی برای نظام هرج و مرج آمیز بین الملل استفاده می کنند .

در شرایط بازار / نظام بین الملل خیر و مصلحت عمومی چندانی تولید نمی شود و تولید شر عمومی بسیار زیاد است.

نهادگرایان لیبرال از بازی تنگنای زندانیان استفاده می کنند تا موانع ساختاری شکل گیری رژیمها را توجیه کنند.

یک هژمون " سایه آینده " و محیطی که از لحاظ اطلاعاتی غنی است همکاری را تقویت می کند و راه فراری را از تنگنای زندانیان به وجود می آورد.

رئالیست ها معتقدند نهادگرایان لیبرال اهمیت قدرت سیاسی را در بررسی رژیمها نادیده می گیرند

رئالیست ها از " تعارض جنسیتها " استفاده می کنند تا ماهیت هماهنگ سازی و ارتباط با قدرت در مجموعه ای هرج و مرج آمیز نشان دهند.

نتیجه گیری :

اگرچه نهادگرایان و رئالیستها اذعان می کنند که رژیمها یک ویژگیهای مهم نظام بین الملل هستند و از ابزار مشابهی برای تجزیه و تحلیل می کنند اما به نتایج بسیار مختلفی در باره چگونگی رژیمها می رسنداز نظر نهادگرایان لیبرال ضرورت ایجاد رژیمها از این جهت به وجود می آید که همواره خطری در نظام بین الملل وجود دارد که استراتژیهای رقابتی مبتنی بر همکاری را بی اثر خواهد ساخت . رئالیستها پیدایش رژیمها را منوط به شرایطی می داندکه در آن تمایل متقابل جهت همکاری وجود دارد اما در عین حال هرج و مرج مشکلی برای هماهنگ سازی به وجود می آورد.

از نظر نهادگرایان لیبرال قدرت را می تواند یک هژمون به کار گیرد تا بقیه دولتها را وادار به همکاری و پذیرش رژیمها کند. اما اذعان شده است که دولتها می توانند در نبود قدرت هژمونیک به ایجاد و تقویت رژیمها بپردازند . به عقیده رئالیستها قدرت نقش مهمی در روند چانه زنی بازی می کند. این چانه زنی جهت تعیین شکل یک رژیم صورت می گیرد که دولتها باید بر اساس آن اقدامات خود را هماهنگ سازند. اشتاین که تمایز بین بازیهای همکاری جویانه و هماهنگ سازنده را در ادبیات رژیمها معرفی کرده بود، هیچگاه فرض نمی کرد که آنها رویکردهایی نسبت به شکل گیری رژیمها باشند که به طور متقابل در تضاد با هم قرار بگیرند.بنابراین می توان گفت بحث بین نهادگرایان لیبرال و رئالیستها با کمک بررسی تجربی قابل حل است . آیا تصمیم گیرندگانی که مسئول ایجاد رژیمها هستند خود را در " تنگنای زندانیان " درگیر می دانند یا " تعارض جنسیتها " نهادگرایان لیبرال تاکید می کنند که مورد اول بیانگر شرایط شکل گیری رژیمها است، در حالی که رئالیستها بر مورد دوم تمرکز دارند .

 

 

مفاهیم اصلی :

هرج و مرج(anarchy) : نظامی که در نبود دولت مرکزی عمل می کند

آنومی (anomie) : نظامی که در نبود هنجارها و قواعد عمل می کند

تعارض جنسیتها ( battle of sexes) : طرحی در نظریه بازی که نشان دهنده نیاز به استراتژی هماهنگ سازی است

همکاری ( collaboration) : نوعی از تشریک مساعی که بر اساس آن طرفها نباید از استراتژی که مطلوب همه است به خاطر استراتژی که از لحاط فردی مطلوب است ، کنار بکشند.

تشریک مساعی (cooperation) : عامل مورد نیاز در هر شرایطی که طرفها باید با یکدیکر فعالیت کنند تا به نتایج متقابلاً مطولب دست یابند

هماهنگی (CO-Ordination) : نوعی از تشریک مساعی که طرفها باید به دنبال یک استراتژی مشترک باشند تا از نتایج متقابلاً نامطلوب ناشی از استراتژیهای پراکنده ، پرهیز کنند

رشد تصاعدی (exponential grow) : شرایطی که رشد یکنواخت یا خطی نیست اما در طول زمان افزایش می یابد

نظریه بازی (game theory) : شاخه ای از علم ریاضی که تعاملات استراتژیک را مورد بررسی قرار می دهد

هژمونی ( hegemony) : نظامی که رهبری مسلط آن را مدیریت می کند

اقتصاد خرد (microeconomics) : شاخه ای از علم اقتصاد که به مطالعه رفتار شرکتها در شرایط بازار می پردازد

ناکامی بازار( market failure) : از ناتوانی بازار جهت تولید کالاهایی ناشی می شود که تولید آنها نیاز به استراتژیهای همکاری جویانه دارد

تنگنای زندانیان (prisoners dilemma ) : طرحی در نطریه بازی ها که نشان دهند نیاز به استراتژی همکاری جویانه است

خیر مصلحت عمومی ( public goods ) : کالاهایی که تنها از طریق تصمیم جمعی می تواند تولید گردد و بنابراین نمی تواند در بازار تولید شود

شر عمومی ( public bads ): پیامدهای منفی است و وقتی به وجود می آید که بازیگران در همکاری ناکام بمانند

عقلانیت(rationality) : در توانایی افراد رای مشخص کردن اولویت های خود و انتخاب در دسترس ترین آنها منعکس می شود

عمل متقابل (reciprocity) : نشان دهنده استراتژی " تلافی جویانه " است و تنها زمانی موثر است که بقیه نیز اینگونه عمل کنند

رژیمها ( regimes) : مجموعه ای از قواعد ، هنجارها ، قوانین و فرآیندهای تصمیم گیری ضمنی یا صریح که در ان توقعات بازیگران در حوزمشخصی ار روابط بین الملل همگرایی پیدا می کند

سایه آینده (shadow of future ) : استعاره ای که نشان می دهد تصمیم گیرندگان تصمیم گیری به آینده توجه دارند

تعامل استراتژیک (strategic interaction ) : وقتی رخ می دهد که یک نتیجه محصول تصمیماتی باشد که به طور مستقل به عمل آمده باشد.

  نظرات ()
مطالب اخیر گردشگران ایرانی ترکیه را ساختند، اما... مناقشه در دریای چین جنوبی انحصار مذاکرات به برجام اشتباه بود به حاشیه راندن ایران از تحولات سوریه آیا "چین" رهبر آینده جهان است؟! سیری در انتخابات مجلس و تقسیمات سیاسی شهرستان ملکان از مشروطه تا کنون 5 تهدید راهبردی ژئوپلیتیک انرژی ایران اردوغان به این 3 دلیل این روزها به شدت ضدایران شده است 5 دلیل سفر ناگهانی و اعلام نشده وزیر خارجه عربستان به عراق بررسی اهمیت ژئواکونومیک و ژئوپلیتیک طرح اتصال دریای کاسپین به آب های جنوب
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱٧٢) ترکیه (۸۳) سوریه (٧٥) امریکا (٦٥) خاورمیانه (٦۳) عربستان (٥٧) بحران سوریه (٤٧) داعش (٤٤) روسیه (٤٢) عراق (٤٢) سیاست خارجی (۳٦) ژئوپلتیک (۳٠) سیاست خارجی ایران (٢٩) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٩) یمن (٢٥) مصر (٢٢) چین (٢٠) تحولات یمن (۱٩) اردوغان (۱۸) اوباما (۱٧) سیاست خارجی عربستان (۱٧) پاکستان (۱٦) سیاست خارجی ترکیه (۱٦) تحولات سوریه (۱٤) افغانستان (۱٤) کردها (۱٤) ایران عربستان (۱٤) کردستان عراق (۱٤) روابط بین الملل (۱۳) امنیت (۱۳) قطر (۱۳) القاعده (۱۳) صادرات گاز (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) رقابت ایران و عربستان (۱٢) نفت (۱٢) عربستان سعودی (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) توافق هسته ای (۱۱) اتحادیه اروپا (۱۱) دیپلماسی (۱۱) ژئوپلیتیک (۱۱) انرژی (۱۱) سیاست (۱٠) تحریم (۱٠) سیاست خارجی امریکا (۱٠) روابط ایران ترکیه (۱٠) حوثی ها (۱٠) عبدالرضا فرجی راد (۱٠) ایران امریکا (٩) چین - امریکا (٩) قدرت نرم (٩) اعراب (٩) تروریسم (۸) سلفی گری (۸) هند (۸) جهانی شدن (۸) جمهوری آذربایجان (۸) کردستان (۸) اسلام گرایی (۸) آسیای مرکزی (۸) جهان عرب (۸) حکومت اقلیم کردستان (۸) هیدروپلیتیک آب (۸) سیاست خارجی روسیه (۸) روابط ایران روسیه (٧) بندر چابهار (٧) خلیج فارس (٧) آذربایجان (٧) گاز (٧) اروپا (٧) لبنان (٧) انتخابات (٧) پرونده هسته ای (٧) استراتژی (٦) آفریقا (٦) اسرائیل (٦) پوتین (٦) وهابیت (٦) جغرافیای سیاسی (٦) اخوان المسلمین (٦) بارزانی (٦) بحران آب (٦) نظام بین الملل (٦) ایران عراق (٦) بهار عربی (٦) قفقاز جنوبی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٦) داعش سوریه (٦) سیاست خارجی چین (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) گاز ایران (٦) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) بحران عراق (٥) مقالات ژئوپلیتیک (٥) روابط روسیه ترکیه (٥) سیاست خارجی هند (٥) رژیم های بین المللی (٥) تبلیغات انتخابات (٥) ژئوپلتیک ایران (٥) نظم نوین جهانی (٥) شیعیان یمن (٥) انتخابات ایران (٥) جنگ نرم (٥) دیپلماسی عمومی (٥) خط لوله صلح (٥) امنیت ملی (٥) ترانزیت (٥) حزب الله لبنان (٥) حزب الله (٥) فلسطین (٥) رسانه (٥) جغرافیا (٥) بلوچستان (٤) روابط خارجی (٤) اوکراین (٤) ارمنستان (٤) اسلام (٤) امارات (٤) طالبان (٤) انقلاب اسلامی (٤) تحریم های بین المللی (٤) منافع ملی (٤) امارات متحده عربی (٤) مرز (٤) اردن (٤) جهان اسلام (٤) بحران (٤) اقتصاد سیاسی (٤) بشار اسد (٤) حقوق بین الملل (٤) هژمونی (٤) مذاکرات هسته ای (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) نوری مالکی (٤) ژئواستراتژیک (٤) ایران مصر (٤) کردهای سوریه (٤) حافظ نیا (٤) سیاست خارجی قطر (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) نظریه های روابط بین الملل (٤) مشاوره انتخاباتی (٤) ایران چین (٤) علویان ترکیه (٤) افراط گرایی (٤) ژئوپلیتیک آب (٤) دیپلماسی آبی (٤) نظم جدید جهانی (٤) جنگ آب (٤) داعش در عراق (٤) ایران سوریه (٤) جبهه النصره (٤) ژئوپلتیک گاز (٤) فدرالیزم (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) خاورمیانه جدید (۳) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) حوثی های یمن (۳) مقالات ژئوپلتیک (۳) روابط افغانستان -پاکستان (۳) ژنوم ژئوپلیتیک (۳) رودخانه مرزی (۳) روابط ترکیه عراق (۳) رقابت های ژئوپلیتیکی و (۳) رقابت نفتی (۳) روابط ایران و عمان (۳) برجام (۳) کریدور شمال جنوب (۳) دریای جنوبی چین (۳) ایران هند (۳) مدیریت بحران (۳) انتخابات ترکیه (۳) انقلاب های عربی (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) روابط ایران و عربستان (۳) ژئواکونومیک (۳) شهرستان ملکان (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) انتخابات امریکا (۳) سیاست خارجی پاکستان (۳) همکاری بین المللی (۳) راهبرد ترکیه در سوریه (۳) علویان سوریه (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ایران هراسی (۳) شیعیان عربستان (۳) حسن البنا (۳) ترامپ (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) شورای همکاری خلیج فارس (۳) بریتانیا (۳) ملکان (۳) ترکمنستان (۳) عمان (۳) قره باغ (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) دموکراسی (۳) کلینتون (۳) فرهنگ (۳) یارانه (۳) ظریف (۳) موسویان (۳) خزر (۳) ژاپن (۳) توریسم (٢) روحانی (٢) سنگاپور (٢) تبلیغات انتخاباتی (٢) سازمان ملل (٢) فرانسه (٢) ارتباطات (٢) قومیت (٢) هویت ملی (٢) ناتو (٢) مقام معظم رهبری (٢) حماس (٢) جهان سوم (٢) اوپک (٢) غرب (٢) آذری (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) قزاقستان (٢) آلمان (٢) گردشگری (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) اسلام سیاسی (٢) گرجستان (٢) احمدی نژاد (٢) ایران هسته ای (٢) قیمت نفت (٢) تهدید نرم (٢) تنش زدائی (٢) دریای خزر (٢) هویت فرهنگی (٢) واقع گرایی (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) کنفدراسیون (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) کریمه (٢) نفت وگاز (٢) بازدارندگی (٢) تحریم اقتصادی (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) موادمخدر (٢) فدرالیسم (٢) تبارشناسی (٢) هانتینگتون (٢) اسد (٢) مدل مفهومی (٢) منطقه آزاد ارس (٢) برخورد تمدنها (٢) عزت اله عزتی (٢) رژزیم حقوقی (٢) هارتلند (٢) موقعیت ایران (٢) استراتژِی (٢) انر}ى هسته ای (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ترورریسم (٢) ملک سلمان (٢) مقاومت و حزب الله (٢) موازنه قدرت (٢) رشد اسلام گرایی (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) ایران ترکبه (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) ترکیه سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) امریکا خاورمیانه (٢) چالش های ترکیه (٢) تئوری های روابط بین الملل (٢) صادرات نفت (٢) سیاست بین الملل (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) مرزهای دریایی ایران (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) محمد مرسی (٢) امنیت منطقه ای (٢) شیعیان عراق (٢) جغرافیای ملکان (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) کردهای ترکیه (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط با عراق (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) جزایر چین جنوبی (٢) روابط هند و پاکستان (٢) سدسازی ترکیه (٢) خط لوله تاپی (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) پسا تحریم (٢) کد ژئوپلیتیک (٢) داعش افغانستان (٢) روابط ایران امریکا (٢) دولت سازی (٢) ملت سازی (٢) القاعده یمن (٢) پسابرجام (٢) جغرافیای سیاسی (٢) افغانستان ایران (٢) هیدرو پلیتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ترکیه داعش (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) منابع گازی (٢) بحران یمن (٢) جریان های افراطی (٢) کنکره امریکا (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) ساختار سیاسی عمان (٢) تروریسم سلفی (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) رقایت امریکا روسیه (٢) تاریخ یارانه (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) بازیگران تحولات سوریه (٢) تحدید حدود مرز (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) داود اوغلو (٢) سیاست خارجی روسیه (٢) کشور عمان (٢) قدرت ملی (٢) ایران اعراب (٢) القاعده آفریقا (٢) گرو های تندرو (٢) عبدربه منصور هادی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) اقتصاد امارات (٢) ترورریسم سوری (٢) تجزیه سوریه (٢) تحریم سیاسی (٢) جایگاه قطر (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) اس 300 (۱) امنیت ایران (۱) نقش اردن در سوریه (۱) ماهیت اقتصاد سیاسی بین‌الملل (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) امنیت سیاسی (۱) جوک قومیتی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) شورای روابط خارجی اروپا (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) اقتصاد ترکیه (۱) العراقیه (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) غلامحسن حیدری (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) مخالفان آل سعود (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) شمال عراق (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) داعش در سوریه (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) داعش آفریقا (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) ترانزیت گاز (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) ایران ژاپن (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) الرمادی (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) محمد ابن عبدالوهاب (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) ضدژئوپلیتیک (۱) ژئوپلیتیک مقاومت (۱) سایکس-پیکو (۱) کیومرث یزدان پناه (۱) نوروپلیتیک (۱) بحران خاورمیانه (۱) روابط پاکستان افغانستان (۱) تحولات سیاسی ترکیه (۱) پایگاه هوایی روسیه (۱) شی جین‌پینگ (۱) سیاست خارجی فرانسه (۱) اختلاف مصر و عربستان (۱) مصر عربستان (۱) اقلیت های قومی ترکیه (۱) اقلیت های زبانی ترکیه (۱) اقلیت های دینی ترکیه (۱) جریان های وهابی (۱) الگوهای اسلام گرایی (۱) نظریه های روابط بین الملل ریه های (۱) بازدارندگی استراتژیک (۱) مدل های دولت-ملت (۱) دولت-ملت سازی (۱) رهیافت اسلامی ایرانی (۱) روابط چین بریتانیا (۱) دولت-ملت (۱) دولت -ملت سازی (۱) عربستان روسیه (۱) بازاریابی انتخابات (۱) کمپین انتخاباتی (۱) برنامه‌ریزی تبلیغاتی (۱) اهداف روسیه در سوریه (۱) مناطق آزاد ترکیه (۱) ژئوپلتیک مقاومت اسلامی (۱) بنیان‌های ژئواستراتژیک (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) جنبش گوران (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران -اروپا (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) کریدورهای ترانزیتی (۱) بندرچابهار (۱) کریدورهای بین المللی (۱) کریدورشرق- غرب (۱) موقعیت ترانزیتی ایران (۱) داعش در پاکستان (۱) کشورهای دو سه دولتی (۱) انتخابات مجلس (۱) 13نوامبر پاریس (۱) انفجارهای پاریس (۱) حمله داعش به پاریس (۱) حملات تروریستی پاریس (۱) راهبرد نظامی ژاپن (۱) اهمیت هیدروپلیتیکی ایران (۱) روابط ترکیه عربستان (۱) روابط اعراب ترکیه (۱) روابط ترکیه با اعراب (۱) ژئوپلتیک اروپا (۱) روسیه اوکراین (۱) اندیشه سیاسی اهل سنت (۱) خلافت از دیدگاه اهل سنت (۱) مبانی اندیشه سیاسی (۱) بازارهای منطقه ای گاز (۱) قتصاد سیاسی بین الملل (۱) نو واقع گرایی (۱) رسول حاج احمدی (۱) حسین اژدر (۱) فدراسیون و کنفدراسیون (۱) ژئوپلیتیک فضای مجازی (۱) روسیه آذربایجان (۱) راهبرد ژئوپلتیک (۱) ژئوپلیتیک انرژی (۱) تقسیملت سیاسی ملکان (۱) هژمونی چین (۱) جایگاه جهانی چین (۱) جایگاه منطقه ای ایران (۱) دریای چین جنوبی (۱) روابط هند وعربستان (۱) روابط عربستان وهند (۱) بحران کشمیر (۱) هند کشمیر (۱) پاکستان کشمیر (۱) جنگ ترکیبی (۱) استراتژِی آناکوندا (۱) جنگ هیبریدی (۱) ایران پاکستان (۱) سیاست خارجی مصر (۱) روابط ایران و هند (۱) طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه (۱) تونل انتقال آب به دریاچه ارومیه (۱) سیاست خارجی ژاپن (۱) تاریخ ملکان (۱) دجله و فرات (۱) حق آبه (۱) شهر ملکان (۱) اکولوژی سیاسی (۱) جغرافیای سیاسی شهر (۱) آبراه خزر روسیه (۱) منازعات دریایی (۱) اختلافات دریایی (۱) اقلیم در ژئوپلتیک (۱) ژئوپلیتیک خاورمیانه (۱) قانون مناطق دریایی (۱) گوادر (۱) صلح کردها (۱) پیمان شانگهای (۱) تاثیر خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا (۱) سیاست خارجه ایران و عراق (۱) سیاست خارجی عراق (۱) اقوام عراق (۱) بازارنفت (۱) روابط عربستان امریکا (۱) سیاست خارجی قزاقستان (۱) چین -افغانستان (۱) روسیه اتحادیه اروپا (۱) هند پاکستان (۱) جهان تک قطبی (۱) جنبش صهیونیسم (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) انقلاب سوریه (۱) جنگ اطلاعاتی (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) انتقال آب (۱) جنگ نفتی (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) سیاست ترکیه (۱) گردشگری ترکیه (۱) نظام بین المللی (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) نظم منطقه ای (۱) سقوط بشار اسد (۱) محورمقاومت (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) ژئوکالچر (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) ریزگردها (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) ترک ها (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) ساختارگرایی (۱) مورگان شوستر (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) میادین مشترک (۱) برساخت گرایی (۱) اویغورها (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) سیدجمال الدین (۱) ایران اروپا (۱) علاوی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) قدرت نظامی ایران (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) الوین تافلر (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) جنگ داخلی (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) پراگماتیسم (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) سازمان های بین المللی (۱) جنگ رسانه (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) سیاست داخلی (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) آذری ها (۱) بیابان زایی (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) نواندیشی دینی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) رود ارس (۱) احسان شریعتی (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) چابهار (۱) سرحد (۱) جهانی سازی (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) جنگ سرد (۱) فرانسیس بیکن (۱) آلاسکا (۱) کشمیر (۱) ابوموسی (۱) اسامه بن لادن (۱) زیباکلام (۱) اقتصاد جهانی (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) ملی گرایی (۱) آینده پژوهی (۱) مشترک المنافع (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) فدراسیون (۱) علوم سیاسی (۱) احمد بن حنبل (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) چاوز (۱) ایران گردی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) پ ک ک (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) تاریخ اسلام (۱) هرمنوتیک (۱) هاشمی رفسنجانی (۱) رئیس جمهور (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) جان مک کین (۱) ابن تیمیه (۱) دریاچه ارومیه (۱) رهبری (۱) هیلاری کلینتون (۱) ارتش (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) دولت (۱) حج (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) توسعه (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) دبی (۱) شریعتی (۱) بوش (۱) سلام (۱) انتفاضه (۱) شیعیان (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) مشارکت سیاسی (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) عبدالله شهبازی (۱) اسلام هراسی (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) جزایر سه گانه (۱) منازعه (۱) نظریه (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) حمل و نقل (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) ویلیام جیمز (۱) تنگه هرمز (۱) توسعه اقتصادی (۱) تشیع (۱) احزاب (۱) هویت (۱)
دوستان من اسلام تایمز العالم الوقت انتخاب انجمن ژئوپلیتیک ایران انجمن علوم سیاسی اندیشکده روابط بین الملل ایراس ایران بالکان بولتن پرس تی وی پژوهشکده مطالعات راهبردی تابناک ترکیه TRT خبر آنلاین خبرگزاری آران نیوز خبرگزاری ایرنا خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ترند خبرگزاری تسنیم خبرگزاری فارس خبرگزاری مشرق دفتر مطالعات سیاسی وزارت امور خارجه دیپلماسی ایرانی روز نو ژئوپلیتیک ایرانی عصرایران فرارو فصلنامه مطالعات راهبردی کرد پرس مرکز بین المللی مطالعات صلح مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات استراتژیک آریا مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات سیاستگذاری عمومی مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مطالعات قفقاز موسسه مطالعات آمریکای شمالی موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی پرتال زیگور طراح قالب