ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
ایران و حوزه خلیج فارس نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/٩/٢٠

روابط ایران و همسایگان خلیج [فارسی]اش در قرن گذشته هیچگاه خالی از تنش نبوده است. فارغ از اینکه حکومت ایران پادشاهی یا جمهوری اسلامی باشد برای کشورهای عرب خلیج، ایران همواره یکی از این دو بوده است: چالش یا تهدید.

در حالی که بحث درباره تعریف هر یک از این دو وضعیت به پایان نرسیده، تحلیل وقایع و بحران هایی که پیشتر به این روابط شکل داده اند همچنان ادامه دارد. نکته مهم در این زمینه، تفاوت قائل شدن میان مسایل دیرین و موضوعاتی است که اکنون با توجه به تغییرات منطقه ای و بین المللی، روابط ایران و کشورهای خلیجی راتنظیم می کند.


 

روابط ایران و همسایگان خلیج [فارسی]اش در قرن گذشته هیچگاه خالی از تنش نبوده است. فارغ از اینکه حکومت ایران پادشاهی یا جمهوری اسلامی باشد برای کشورهای عرب خلیج، ایران همواره یکی از این دو بوده است: چالش یا تهدید.

در حالی که بحث درباره تعریف هر یک از این دو وضعیت به پایان نرسیده، تحلیل وقایع و بحران هایی که پیشتر به این روابط شکل داده اند همچنان ادامه دارد. نکته مهم در این زمینه، تفاوت قائل شدن میان مسایل دیرین و موضوعاتی است که اکنون با توجه به تغییرات منطقه ای و بین المللی، روابط ایران و کشورهای خلیجی راتنظیم می کند.

همچنین موضوعات و تحولاتی که رابطه دو طرف را تعریف می کنند به شکلی با مسایل تاریخی، دینی، سیاسی و اقتصادی آمیخته شده که تفکیک آنها دشوار است. بر همین مبنا، هدف این مقاله بررسی و تحلیل روابط ایران و کشورهای خلیج [فارس] پس از وقوع انقلاب اسلامی و تاسیس «شورای همکاری خلیج» در سال ۱۹۸۱ است. ناگفته پیداست که تغییرات سریع جاری در جهان عرب می تواند بر آینده روابط ایران و کشورهای خلیج تاثیرگذار باشد.

انقلاب و واکنش کشورهای خلیج [فارس]

انقلاب اسلامی در ایران صرفا یک واقعه داخلی نبود که منجر به تغییر نظام سیاسی در آن کشور شد. این رویداد در حقیقت زلزله ای سیاسی بود که در عرصه های سیاسی و اقتصادی و اجتماعی منطقه خاورمیانه و حتی فراتر از آن در کل جهان تاثیر گذاشت.

شاید بیراه نباشد اگر بگوییم انقلاب اسلامی که بنا به اعلام خودش آغازگر فصل تازه ای در روابط ایران با غرب و شرق بود رابطه ایران با همسایگانش در خلیج [فارس] را هم دگرگون ساخت.

بعد از انقلاب اسلامی، پیش از آنکه پیام های سیاسی ایران این کشور را به عنوان نیروی انقلابی ضد غرب و اسراییل معرفی کند آن را مظهر مقاومت علیه استبداد و دیکتاتوری می دانست. پیروزی بر حکومت پهلوی در ایران که به عنوان بازوی آمریکا و اسراییل محسوب می شد دستاوردی بی همتا برای ایرانیانی بود که مدتی طولانی تصور می کردند نظام شاه و دستگاه های سرکوب سیاسی اش زوال ناپذیرند.

تغییر عمیقی که انقلاب ایران انجام داد سرنگونی نظام ستمگری بود که ادعا می شد هزاران سال حاکم است و در عین نزدیکی با غرب می خواست ایرانی مدرن و بی همتا در تاریخ بسازد.

در شرایطی که بیانیه های سیاسی انقلابی - که بخش مهمی از آنها ایجاد وحدت در داخل ایران بود - نقش مهمی در آگاه سازی عمومی درباره تاثیر این انقلاب بر جهان خارج از ایران داشت، نزدیک ترین هدف خارجی مناطق نزدیک به ایران بود.

از اینجا بود که صحبت درباره مستضعفین آغاز شد و اینکه ایران به عنوان «ام القرای جهان اسلام» می خواهد به رفع ظلم و کمک به ضعیفان بپردازد.

از آنجا که این بیانیه های سیاسی انقلابی کاراکتری مذهبی داشتند به سرعت اسباب نگرانی همسایه های ایران در منطقه خلیج شدند، نگرانی هایی که روابط دو طرف را برای همیشه تغییر داد و از آن زمان تاکنون جز در زمان هایی محدود فروکش نکرده اند. ایران از آن هنگام به مثابه چالشی تازه برای کشورهای خلیج ظهور کرد کشورهایی که درگیر مسایل زیربنایی در جوامع خود بودند.

با آغاز جنگ بین عراق و ایران، و آنچه تحولات نظامی و اقتصادی مرتبط با آن در پی آورد کشورهای خلیج به شکل مستقیم از این جنگ آسیب دیدند. در این سالها به ویژه کشورهایی که ایران آنها را هدف صدور انقلابش قرار داده بود و یا روابط کشتیرانی و تجارت نفت با ایران داشتند وارد مرحله تازه ای شدند که ایران را به خاطر برهم زدن امنیت منطقه، تهدیدی غیرمستقیم برای کشورهای خلیجی می دانستند.

مجموعه این تحولات کشورهای خلیج را به مدلی برای همکاری در برابر چالش ایران سوق داد و در سال ۱۹۸۱ «شورای همکاری خلیج» ]فارس ]متولد شد.

این اقدام، واکنش مستقیمی بود به لزوم ایجاد هماهنگی در برابر چالش ایران و یا تهدیدی احتمالی که ممکن بود از آن کشور نصیب کشورهای خلیج شود. واکنش گروهی کشورهای خلیج [فارس] در خلال سال های ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ در یک موضوع به انسجام رسید: کمک به عراق در جنگ علیه ایران.

با این حال ایران کشورهای خلیج [فارس] را در یک قالب نمی دید و از همان هنگام تلاش کرد که روابطش را با هر یک به شکل جداگانه تنظیم کند، نظیر رابطه دیپلماتیکش با عمان که حتی در روزهای داغ جنگ عراق و ایران حفظ شد. و یا در شرایطی که جمهوری اسلامی تغییری در موضعش در قبال جزایر مورد اختلاف با امارات متحده عربی نداد این عمان بود که موضعی متفاوت با دیگر اعضای شورای همکاری گرفت.

با بالاگرفتن آتش جنگ تهران و بغداد، ایالات متحده - که در زمان شاه به عنوان بازیگری در عرصه روابط ایران و همسایگانش حضور داشت - برای مقام های ایران نقشی مهمتر در تنظیم روابطشان با کشورهای عربی خلیج یافت.

ایران رابطه قوی کشورهای خلیج با آمریکا را با هدف مقابله با جمهوری اسلامی می دید، همان نظامی که پیشتر خصومتش را با واشینگتن بیان کرده و وعده «نابودی اسراییل» را داده بود.

این موضوع به تدریج به موضوعی دشوار در تنظیم روابط ایران با همسایگان خلیج [فارسی]اش تبدیل شد به ویژه در مواقعی که روابط دوجانبه آنها بحرانی بود.

در سال ۱۹۹۱ که ایران پذیرفت به نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا کمک کند تا عراق از کویت خارج شود توجیه تهران حمایت از یک تصمیم بین المللی و جلوگیری از تغییر نقشه سیاسی منطقه بود، یعنی همان توجیهی که اکنون براساس آن ایران منتقد اتحاد عربستان سعودی و بحرین است.

در حالی که بیانیه های انقلابی صادره از ایران عامل نگرانی کشورهای عربی و غیر عربی اطراف ایران بود و آنها را به پرهیز از تعامل با طهران سوق می داد حتی تلاش ایران برای ایفای نقش مهم در سازمان کنفرانس اسلامی که از نشست سال ۱۹۹۱ در سنگال آغاز شد نتوانست به کاهش ترس و نگرانی کشورهای عرب از حکومت ایران منجر شود.

با این حال از سال ۱۹۹۷ نگرانی کشورهای عرب خلیج از مواضع انقلابی ایران به سطحی متفاوت رسید؛ هنگامی که محمد خاتمی چهره دیگری از حکومت ایران را عرضه کرد.

این چهره تازه از ایران به استراتژی «پایین کشیدن فتیله بحران» به ویژه با همسایگان عرب و مسلمان انجامید. این استراتژی نویدبخش دوره تازه ای از روابط دوجانبه بود اما درگیری داخلی ایران بر سر اصلاحات (و اتهاماتی که درباره عبور از مقدسات انقلاب اسلامی متوجه اصلاحات بود) باعث شد که این دوره دستاوردهای بزرگی باقی نگذارد.

اما پایان این دوره مانع از آن نمی شود که نتوانیم اهمیت آن را ارزیابی کنیم. دوره ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۵ بهاری تقریبی در روابط ایران و همسایگان خلیجی اش بود، بهاری زودگذر که در پی آن پاییز آمد و همان اندک تفاهم های دوجانبه میراث آن دوره را به فراموشی سپرد. باردیگر سطح روابط ایران و همسایگانش در خلیج [فارس ] به حدود سطحی رسید که پیش از ۱۹۹۷ بود، با این تفاوت که این بار توافقنامه هایی وجود دارد که بنا به آنها روابط دو جانبه در کمترین سطح باقیمی مانند.

اختلاف سیاسی با ایران

همزمان با تلاش کشورهای خلیج برای رسیدن به هماهنگی در چارچوب شورای همکاری، ایران تلاش کرد که روابطش را با هر عضو این شورا متفاوت تنظیم کند.

با بکارگیری این استراتژی، ایران ظاهرا تلاش کرد تا از تاثیر سیاست های مشترک و هماهنگ شورا در قبال خود بکاهد. از اینجا بود که ایران رابطه اش با یک کشور را بهبود می بخشید و با دیگری تضعیف می کرد. به همین نسبت، مواضع کشورهای خلیج [فارس ] در قبال تحولاتی که ایران هم در آنها نقشی داشت متفاوت از یکدیگر بود.

در درگیری سال ۲۰۰۸ لبنان شاهد اختلاف مواضع عربستان سعودی و قطر بر سر نقش حزب الله بودیم: ریاض به عنوان منتقد سرسخت حزب الله - متحد ایران در لبنان - این گروه را به ماجراجویی در لبنان متهم می کرد حال آنکه موضع سرسخت قطر در قبال اسراییل، این کشور را به ایران و حزب الله نزدیک می ساخت.

ایران در پی این اختلاف مواضع کشورهای خلیج نوعی دستاورد استراتژیک برای خود تعریف می کرد.

تهران از کمترین توافق میان این کشورها ناراضی بود - به خصوص در زمینه موضع منتقدانه و یکپارچه آنها در قبال جزایر مورد اختلاف و یا سیاست خارجی ایران در منطقه - و از سوی دیگر کشورهای خلیج با هویت مشترکی که با دیگر کشورهای عرب منطقه داشتند نگران سیاست های جمهوری اسلامی در نقاط مختلف منطقه بودند.

اختلاف دو طرف بر سر عراق شاید بهترین نمونه در این باره باشد. با توجه به اختلاف های سیاسی که عربستان سعودی با ایران دارد ریاض واشینگتن را متهم کرد که با قراردادن عراق در سینی طلایی، این کشور عربی را به ایران تقدیم کرده است.

همچنین از زمان وقوع انقلاب ایران، موضوع مذهب یکی از عرصه های رویارویی میان ایران و حوزه خلیج ]فارس ]بوده است. از نظر ریاض سیاست خارجی ایران تا جایی که به منطقه خلیج ]فارس ]و جهان عرب مربوط می شود ماهیتی مذهبی دارد و این از نظر بسیاری از کشورهای منطقه از جمله سعودی غیرقابل قبول است.

نفوذ سیاسی ایران در عراق - که به نظر ریاض تهدیدکننده هویت عربی عراق است - باعث شده که روابط سعودی و عراق به پایین ترین حد برسد و حتی واشینگتن تا آوریل ۲۰۱۲ نتوانست ریاض را به معرفی سفیر برای عراق ترغیب کند.

آنچه که به روابط دو سویه ایران و کشورهای خلیج [فارس] مربوط می شد از یکسال قبل بعدی تازه نیز پیدا کرده است: «بهار عرب» و مسایلی که در پی این تحولات بر روابط ایران و کشورهای خلیج ]فارس ] تاثیر می گذارد. میزان هماهنگی اندکی که پیشتر ایران در سیاست کشورهای خلیج می دید از اواخر سال ۲۰۱۰ تغییر یافت. تغییراتی که از آن به بعد در جهان عرب رخ داده و غیبت چهار رهبر در مصر، لیبی، تونس و یمن باعث شده که سطح رویارویی سیاسی ایران و کشورهای خلیج [فارس] وارد مرحله تازه ای شود.

ایران آنچه در این مدت در برخی کشورهای عرب روی داده را امتداد انقلاب خود می داند اما به اعتقاد کشورهای خلیج [فارس] هیچ ارتباطی بین ایران با آنچه در جهان عرب می گذرد نیست، همانطور که نیروهای انقلابی در جهان عرب معتقدان به ایدئولوژی سیاسی یا دینی نیستند.

از زمان آغاز بهار عرب، نگرانی برخی کشورهای خلیج [فارس ] این است که اتفاقی مشابه آنچه در ایران روی داد - صدور انقلاب - باردیگر روی ندهد.

همزمان با پافشاری کشورهای خلیج بر اینکه انقلاب های بهار عرب بی ارتباط با تجربه ایران است مواضع متفاوتی که ایران در قبال تحولات سوریه و بحرین گرفته، بر شدت رویارویی سیاسی میان تهران و حوزه خلیج [فارس ]افزوده است. مهمترین نکته در این زمینه، رسیدن به موضعی هماهنگ و یکپارچه در کشورهای خلیج [فارس] است که شاید یادآور موضع مشترک آنها در قبال حمله عراق به کویت در سال ۱۹۹۰ باشد.

این موضع مشترک کشورهای خلیج ماهیتی چند بعدی دارد: ایران ورود نیروهای «سپر الجزیره» به بحرین را دخالتی غیرقابل قبول می داند و در عوض آنچه در سوریه می گذرد را ناشی از یک طرح آمریکایی برای تضعیف سوریه (متحد خود) که در کنار حماس و حزب الله محور مقاومت علیه اسراییل را شکل داده بود محسوب می کند.

از همین رو، پافشاری ایران بر حمایتش از حکومت سوریه انتقاد فزاینده کشورهای خلیج [فارس] را در پی داشته است. ایران نیز که می داند مواضعش در قبال سوریه باعث شده روابطش با کشورهای خلیج [فارس] تغییر یابد بر میزان انتقادهایش از این کشورها افزوده و آنها را بخشی از مشکل سوریه می داند. ضمن آنکه همزمان منتقد سرسخت مواضع حکومت بحرین باقی مانده است.

موضع کشورهای خلیج [فارس] در قبال ایران و متحدان سیاسی اش در عراق وجه دیگری از رابطه میان طرفین را نشان می دهد. کاهش سطح نمایندگی سعودی و قطر در نشست اتحادیه عرب که مارس ۲۰۱۲ در بغداد برگزار شد پیام واضحی بود که نشان می داد کشورهای خلیج [فارس ]تغییر کرده اند و این تغییر باید از سوی ایران جدی گرفته شود.

همانطور که واکنش ایران در مخالفت با ورود نیروهای سپر الجزیره به بحرین و یا روند تحولات سوریه سریع بود در قبال این تصمیم کشورهای خلیج [فارس] نیز تهران به سرعت واکنش نشان داد. یک ماه بعد از نشست اتحادیه عرب در بغداد، محمود احمدی نژاد در آوریل ۲۰۱۲ به جزیره ابوموسی رفت.

همه این تحولات نشانگر تنزل سطح رابطه ایران و کشورهای خلیج [فارس] است و این کشورها را بر آن داشت تا برای تبدیل «شورای همکاری خلیج [فارس]» به «اتحادیه» تلاش کنند. همزمان با بحث درباره شیوه اجرای نخستین مرحله این طرح یعنی اتحاد عربستان سعودی و بحرین، کشورهای عضو شورا در آوریل ۲۰۱۲ مجموعه مانورهای نظامی را با نام «جزایر وفا» آغاز کردند تا پیام صریحی درباره ایجاد هماهنگی تازه میان آنها منتشر شود.

همچنین یکی دیگر از موارد اختلاف سیاسی میان طرفین، پس از خروج حماس از سوریه علنی شد؛ هنگامی که ایران نتوانست حماس را به ماندن در کنار حکومت سوریه متقاعد کند و در خلال سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲ حماس از ایران فاصله گرفت و به کشورهای خلیج [فارس] نزدیک شد. یکی از نشانه های این امر افزایش سفر رهبران حماس به کشورهای خلیج [فارس] است که به وضوح تغییر تدریجی نقشه ائتلاف های منطقه ای را ترسیم می کند.

تنش هایی که بر روابط ایران و همسایگانش در خلیج [فارس] سایه انداخته، پرونده فعالیت های اتمی ایران را نیز در بر می گیرد. پرونده ای که «شورای همکاری [خلیج] فارس» را به سبب نگرانی اش از توانایی تکنولوژیک ایران، ایمنی تاسیسات اتمی و امکان درگیری غرب با ایران بر سر این فعالیت ها مضطرب کرده است.

این عوامل باعث شده که کشورهای خلیج [فارس]بارها از ایران بخواهند که بر سر برنامه اتمی اش با جامعه جهانی شفافیت داشته باشد و همچنین به حفظ محیط زیست منطقه متعهد باشد.

برداشت های متفاوت ایران و اعضای «شورای همکاری خلیج [فارس]» از مسایل مختلف، عامل مهمی در افزایش یا کاهش تنش سیاسی میان دو طرف محسوب می شود.

ایران از زاویه ای که به مسایل می نگرد امیدوار به ایجاد اختلاف در میان کشورهای خلیج بر سر طرح «اتحادیه» است و اختلاف ها در این باره را باعث برزمین ماندن طرح می بیند. از سوی دیگر، از دیدگاه کشورهای خلیج [فارس]، ایران نظرش نسبت به همسایگانش را بر این اساس تغییر داده که در امور داخلی دیگران دخالت کند.

کشورهای خلیج [فارس] همچنین بر این باورند که واقعیت تازه ای در منطقه در حال شکل گیری است، واقعیت تغییر ائتلاف ها که ظاهرا نه با مواضع سیاسی ایران همخوان است و نه با مسیری که سیاست خارجی اش پیموده است.

  نظرات ()
مطالب اخیر چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد ده نکته درباره اهمیت روابط ایران و روسیه پس از توافق
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳٢) عربستان (٢۸) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) کردهای سوریه (٤) سیاست خارجی قطر (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) علویان ترکیه (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) تبلیغات انتخابات (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) فدرالیزم (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) حافظ نیا (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) مدیریت بحران (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) همکاری بین المللی (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) انتخابات ترکیه (٢) موازنه قدرت (٢) روابط با عراق (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) مقاومت و حزب الله (٢) ترورریسم سوری (٢) تحریم سیاسی (٢) اقتصاد امارات (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) کنکره امریکا (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) رودخانه مرزی (٢) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب