ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
تاثیر بحران سوریه در لبنان نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/٩/۱٥

رخدادهای ماه‌های گذشته‌ی لبنان از طرابلس در شمال لبنان تا ترور شیخ احمد عبدالواحد در ماه مه گذشته و اخیراً نیز ترور جنجال برانگیز وسام الحسن، رئیس اداره‌ی اطلاعات امنیت داخلی لبنان، همه و همه بیانگر افزایش تنش‌های سیاسی و تأثیر رو به فزونی درگیری‌های سوریه در لبنان است. در این راستا، برای درک بهتر پیامدهای رخدادهای سوریه در لبنان نخست به متغیرهای مهم در این زمینه اشاره می‌کنیم و سپس به پیامدهای مهم آن در لبنان خواهیم پرداخت.

متغیرهای دخیل در افزایش ارتباط تحولات سوریه با تحولات لبنان:


متغیرهای دخیل در افزایش ارتباط تحولات سوریه با تحولات لبنان:

الف) پیوستگی‌های ژئوپلیتیک و جغرافیایی و قومی مذهبی 2 کشور

سوریه تنها کشور عرب همسایه‌ی لبنان و جدا از اسرائیل تنها همسایه‌ و تنها راه زمینی لبنان است و از طرفی این کشور بیشترین مرز خاکی را نیز با سوریه دارد. سوریه از ابعاد گوناگونی در بحران‌های داخلی لبنان نقش داشته و بر اوضاع سیاسی‌ـ‌اجتماعی حاکم بر آن متأثر بوده است. حضور تعداد زیادی از پناهندگان فلسطینی در هر 2 کشور و همچنین تعاملات فرهنگی، مذهبی و قومی اقلیت‌های دروزی، مسیحی، سنی، علوی و... در این 2 کشور از دهه‌های پیش ادامه داشته است.

ب) نقش مهم سوریه در لبنان

سوریه از دیرباز تأثیر ژرفی در تحولات لبنان داشته است. این کشور با اوج‌گیری درگیری‌های داخلی لبنان در سال 1975 اقدام به مداخله‌ی نظامی در لبنان کرد و در سال‌های بعد، نیروهای نظامی خود را به بیش از 30 هزار نفر افزایش داد و به منظور پیشبرد اهداف و منافع استراتژیک خود از راه‌های مستقیم و غیرمستقیم در امور جاری لبنان دخالت کرد. این نقش حتی پس از خروج نیروهای سوریه از لبنان ادامه داشته است؛ چنان که در واقع یکی از علل اصلی اختلاف بین 2 جریان اصلی سیاسی در لبنان، یعنی جریان 14 مارس و 8 مارس، نگاه متفاوت آن‌ها به نقش سوریه در ترور حریری بوده است.

در این راستا، با توجه به سابقه‌ی حضور چند ده ساله‌ی سوریه در لبنان، از سال‌های جنگ داخلی لبنان به این سو و حتی پیش از آن، این امر سبب شده که سوریه، هم دوستان استراتژیک و هم دشمنان قسم‌خورده‌ای در لبنان داشته باشد؛ چنان که اکنون نیز در بین طیف‌های مختلف طایفه‌ای، فکری، مذهبی و نژادی لبنان، عملاً این دوستان و دشمنان می‌توانند در شرایطی ویژه دوستی و دشمنی خود را در مقابل رویکردهای دمشق بروز دهند. به عنوان مثال، در مقابل اتهام مشارکت سوریه در ترور وسام الحسن از سوی برخی از احزاب 14 مارس، عملاً این امر با مخالفت جریان 8 مارس روبه‌رو شده است.

ج) نقش بازیگران خارجی در رخدادهای سوریه

هرچند عوامل و زمینه‌های مشترک داخلی بر تحولات لبنان نقش داشته است، اما تحولات منطقه‌ای و نیز رقابت قدرت‌های خارجی نیز نقش مهمی در استمرار و تشدید رخدادها در لبنان داشته است. از سویی، یکی از عوامل اصلی تشدید درگیری‌های داخلی سوریه در ماه‌های اخیر، قاچاق سلاح از طریق مرزهای لبنان با هدف کمک به توان تسلیحاتی مخالفان دولت سوریه در جریان نبرد با نیروهای امنیتی و نظامی این کشور بوده است و از سویی دیگر، در شرایطی که برخی کشورهای مخالف دولت سوریه از جمله قطر و عربستان بارها از ضرورت مسلح کردن مخالفان دولت سوریه سخن گفته‌اند و بسیاری از دولت‌های عربی و غربی، جدا از روابط مخاصمه‌آمیز با دولت سوریه، آشکارا از مخالفان دولت این کشور دفاع می‌کنند، مرزهای لبنان با سوریه، به ویژه در شمال، یکی از مسیرهای اصلی قاچاق تسلیحات و جنگجویان خارجی به داخل سوریه شده است.

اکنون ماه‌هاست که راهبرد اصلی مخالفان سوریه، سرنگونی دولت دمشق و خارج کردن کنترل امنیت برخی مناطق مرزی این کشور از دست نیروهای دولتی، تشکیل دولت موقت در آن مناطق و ایجاد منطقه‌ی حائل مرزی شده است؛ طرحی که دولت‌های غربی و عربی پنهان و پیدا از آن حمایت می‌کنند. در گذشته نیز «جان مک کین»، سناتور آمریکایی، در جریان سفر به لبنان، خواستار ایجاد منطقه‌ی حائل در مرزهای لبنان با سوریه برای کمک به مخالفان دولت سوریه شد.

در مقابل، هرچند دولت لبنان تا کنون تمایلی به چنین طرحی نشان نداده و ارتش این کشور نیز بارها اقدام به دستگیری افراد مسلح و نیز قاچاقچیان سلاح در مرزهای خود کرده است، اما حجم بالای این تحرکات و همکاری گروه‌های داخلی و خارجی در این مسئله، مانع از انجام این امر شده است؛ روندی که به نوعی باعث اعتراض‌هایی از سوی جریان 8 مارس و دولت سوریه شده است. در گذشته نیز «ولید المعلم»، وزیر خارجه‌ی سوریه، گفته بود ما از لبنان توقع داریم که به ما کمک کند تا تروریست‌ها نتوانند به راحتی و به طور غیرقانونی وارد سوریه شوند.(1)

با طرح اتهام دخالت سوریه در ترور الحسن، بسترهای درگیری موافقان و مخالفان دولت سوریه در مناطق شمالی لبنان به نحو نگران‌کننده‌ای اوج گرفته است و با دستیابی معترضان به سلاح از یک سو و افزایش ابعاد درگیری از سوی دیگر، می‌تواند شکل متفاوتی یابد و عملاً دامنه‌ی آن به سایر مناطق لبنان کشیده شود.

د) نگاه بازیگران داخلی لبنان و 14 مارس به سوریه

هم‌زمان با ترور «رفیق حریری» و تشکیل جریان 14 مارس به رهبری «سعد حریری»، این ترور به سوریه منتسب گردید. این امر آغازگر دوره‌ای جدید از نگاه‌های ضدسوری در لبنان شد. اینک در بحران کنونی سوریه نیز جریان 14 مارس مخالف دولت فعلی سوریه و تقریباً همسو با کشورهای مخالف اسد است. در تحولات پس از ترور الحسن این 14 مارس است که انگشت اتهام ترور را به سوریه نشانه رفته و حتی خواهان استعفای دولت شده است. باید توجه داشت که محور اساسی جریان 14 مارس در واقع جریانی سنی به رهبری سعد حریری است و این جریان، جدا از اهداف داخلی خود در مورد حزب‌الله و دولت لبنان، بی‌شک در اندیشه‌ی تقویت مخالفان سوری و ارتش آزاد سوریه است. در این راستا، رویکرد اعمالی و تا حدی اعلانی این جریان با سیاست‌های قطر و عربستان و غرب در قبال سوریه هماهنگ است و تا جایی که فرصتی فراهم گردد و ارتش و دولت لبنان اجازه دهند، از مخالفان سوری حمایت سیاسی و حتی مالی و نظامی می‌کند.

پیامدهای کنونی بحران سوریه بر شرایط لبنان:

الف) افزایش تشنج در شمال لبنان و طرابلس

شهر طرابلس در شمال لبنان بزرگ‌ترین شهر این کشور پس از بیروت به شمار می‌رود و جمعیت آن بیشتر از هواداران سعد حریری (از رهبران 14مارس) و سپس علویان طرفدار سوریه (جبل محسن) و سایر گروه‌های مذهبی است. در این حال، پایگاه اصلی اهل تسنن و سلفی‌ها در لبنان نیز در طرابلس قرار دارد. بخش عمده‌ای از سلفی‌ها و گروه‌های سیاسی اهل تسنن سوریه از مخالفان اسد پشتیبانی می‌کنند و می‌کوشند تا از مرز اصلی لبنان و سوریه(در شمال لبنان) بهره‌برداری مناسبی برای تردد مخالفان به داخل خاک سوریه داشته باشند. این امر با توجه به نفوذ 14 مارس و جریان‌های سلفی در شمال لبنان مهیاست و به وسیله‌ی مرز مشترک کمک‌هایی به مخالفان سوریه‌ای انجام می‌گیرد؛ یعنی عملاً نقش طرابلس در تحولات سوریه بنیادین گشته است.

در مقابل این رویکرد، با توجه به عدم توان حداکثری دولت سوریه و لبنان در کنترل مرز و همچنین ناتوانی ارتش لبنان در قطع راه‌های ارتباطی مرزی بین مخالفان سوری و شمال لبنان، هواداران دمشق در لبنان نسبت به این امر معترض هستند و گروه‌هایی همچون علوی‌های ساکن در طرابلس، در جهت کاهش این زنجیره و فشار بر مخالفان اسد، دست به اقداماتی نظامی زده‌اند؛ چنان که قبلاً نیز با توجه به تهدید برخی از سلفی‌ها در مورد علویان و شیعیان منطقه‌ی جبل محسن (مبنی بر اینکه آنان را به سوریه خواهند فرستاد) و همچنین گروگان‌گیری‌های شیعیان و علویان توسط مخالفان دولت اسد، عملاً زمینه‌های شکاف بیشتر و بالا رفتن درگیری‌ها در شمال لبنان بیش از پیش فراهم شده است.

در این شرایط، اکنون نیز با طرح اتهام دخالت سوریه در ترور الحسن، بسترهای درگیری موافقان و مخالفان دولت سوریه در مناطق شمالی لبنان به نحو نگران‌کننده‌ای اوج گرفته است و با دستیابی معترضان به سلاح از یک سو و افزایش ابعاد درگیری از سوی دیگر، می‌تواند شکل متفاوتی یابد و عملاً دامنه‌ی آن به سایر مناطق لبنان کشیده شود.

ب) افزایش فشار بر دولت لبنان

هرچند دولت لبنان اکنون در دست ائتلاف 8 مارس است، اما دولت می‌کوشد تا اسیر بحران سوریه نشود و با خویشتن‌داری، موضع بی‌طرفانه‌ای را در قبال بحران در سوریه اتخاذ کند. در این راستا، به نظر می‌رسد دولت لبنان با فشار دولت سوریه و هواداران دمشق برای ایفای نقش مهم‌تر و جلوگیری از تحرک مخالفان دولت سوریه در لبنان روبه‌روست؛ چنان که سفیر سوریه در بیروت تأکید کرد که اوضاع در مرز لبنان و سوریه با سیاست بی‌طرفی لبنان کاملاً در تناقض است. (2)

از سویی دیگر، دولت لبنان با فشار گسترده‌ی ائتلاف غربی‌ـ‌عربی و همچنین ائتلاف 14 مارس در مورد رویکرد بیروت به سوریه مواجه است، چرا که مواضع دولت لبنان چندان خوشایند مخالفان آن، یعنی جریان 14 مارس، نیست و مخالفان تلاش می‌کنند دولت لبنان را وارد بحران سوریه کنند تا به اهداف سیاسی منطقه‌ای و بین‌المللی خود دست یابند. اخیراً نیز این تلاش‌ها با ترور الحسن دامنه‌ی بیشتری یافته و به طرح استعفای دولت میقاتی کشیده شده است.

با توجه به اینکه در بخش‌های مختلف لبنان گروه‌های شبه‌نظامی‌ای وجود دارند14 مارس می‌کوشد تا از شرایط موجود برای به روی میز آوردن گزینه‌ی خلع سلاح حزب‌الله بهره ببرد. اکنون نیز طرح ناتوانی دولت در ترور الحسن و همچنین فشار بر دولت لبنان و طرح استعفای آن حداقل می‌تواند امتیازاتی برای 14 مارس داشته باشد و تا حدی دست گروه‌های مسلح در شمال لبنان را بازتر بگذارد.

در این بین، باید گفت هرچند وزیر امور خارجه‌ی لبنان چندی پیش بار دیگر بر بی‌طرفی کشورش در قبال اوضاع سوریه تأکید کرد، اما جریان 14 مارس در واقع موضع کنونی دولت لبنان را کافی نمی‌داند و بر این نظر است که این کشور باید از مخالفان سوریه پشتیبانی کند. اکنون جریان 14 مارس و ائتلاف غربی‌ـ‌عربی در صددند یا دولت میقاتی را تضعیف و وادار به همکاری کنند و یا با اتخاذ مواضعی، دولت را سرنگون کنند و دولتی به دلخواه خود روی کار آورند. در این میان، باید توجه داشت که افزایش فشار بر دولت می‌تواند حتی منجر به افزایش اختلاف میان احزاب مسیحی، شیعی و... در ائتلاف 8 مارس و جدایی برخی از گروه‌های تشکیل‌دهنده‌ی دولت مانند «جنبلاط» گردد و دولت میقاتی را با شکست روبه‌رو کند.

ج) افزایش قاچاق سلاح به لبنان

در ماه‌های اخیر گزارش‌های متعددی مبنی بر ارسال سلاح از راه مرزهای لبنان به داخل خاک سوریه و کمک به مخالفان مسلح دولت این کشور منتشر شده است. در این حال، ضعف نظارت و کنترل در 2 سوی مرز 375 کیلومتری میان 2 کشور شرایط ویژه‌ای را در لبنان ایجاد کرده است و قاچاق سلاح به مخالفان مسلح سوریه در شمال لبنان و ورود عناصر زیادی از القاعده یا گروه‌های افراطی و تروریستی دیگر روندی افزایشی داشته است. گذشته از توقف کشتی لیبیایی حامل سلاح برای مخالفان مسلح سوریه، عملاً گروه‌ها و دسته‌های مسلح در لبنان رو به فزونی گرفته است و هم‌زمان نیز عملیات آدم‌ربایی متقابل و ایجاد هرج‌ومرج انجام گرفته است.

در این میان، افزایش ورود سلاح در بین گروه‌های لبنانی حتی موجب تعجب برخی از مقامات آن کشور نیز شده است؛ چنان که «نبیه بری» هم اشاره کرده بود که از شنیدن برخی اخبار غافل‌گیر شده است، از جمله اینکه تعدادی از جوانان تفنگ‌های پیشرفته‌ی مجهز به عینک‌های دید در شب در اختیار دارند، در حالی که نیروهای ارتش فاقد سلاح‌های مشابه آن هستند. (3)

‌به نظر می‌رسد، با توجه به اینکه در بخش‌های مختلف لبنان گروه‌های شبه‌نظامی‌ای وجود دارند که همچنان مسلح هستند و دولت نیز از توانایی لازم برای تثبیت سلطه‌ی خود بر کل کشور برخوردار نیست، 14 مارس می‌کوشد تا از شرایط موجود برای به روی میز آوردن گزینه‌ی خلع سلاح حزب‌الله بهره ببرد. اکنون نیز طرح ناتوانی دولت در ترور الحسن و همچنین فشار بر دولت لبنان و طرح استعفای آن حداقل می‌تواند امتیازاتی برای 14 مارس داشته باشد و تا حدی دست گروه‌های مسلح در شمال لبنان را بازتر بگذارد.

د) افزایش واگرایی میان قومیت‌ها و مذاهب لبنانی

فرآیند ملت‌سازی در لبنان بسیار ضعیف است و واگرایی‌هایی در این کشور وجود داشته و دارد. با توجه به دهه‌های گذشته و جنگ داخلی این کشور، نوع همبستگی‌های موجود در لبنان همسبتگی‌های مذهبی طایفه‌ای است، نه ملی. لذا با توجه به بحران سوریه و نوع دخالت بازیگران خارجی و تأثیرگذاری بحران سوریه، می‌توان گفت شکاف‌های نهفته و خفته‌ی مذهبی و قومی بیشتر بازتولید شده‌اند و اکنون جناح‌های لبنانی، استعداد و آمادگی کامل برای واگرایی و تقابل بیشتر را دارند؛ چنان که رخدادهای پس از ترور الحسن به خوبی نمایانگر این امر بود.

هـ) تأثیر منفی بر اقتصاد

اقتصاد لبنان بر پایه‌ی گردشگری و جذب جهانگرد استوار است. در این میان، حوادث اخیر و افزایش ناامنی‌ها و گروگان‌گیرهای متقابل عملاً بیش از هر چیزی در صحنه‌ی اقتصادی و بر بخش گردشگری تأثیر گذاشته است؛ چنان که اخیراً رئیس مجلس لبنان، با اشاره به ربوده شدن تنها یک شهروند کویتی در شرق لبنان، گفته بود که در سال‌های گذشته همواره در این ایام حدود 50 هزار کویتی به لبنان می‌آمدند، اما در سال جاری وقوع درگیری‌ها و بروز تنش در برخی مناطق لبنان سبب انصراف آن‌ها از سفر به لبنان شده است.(4)(*)

 

منابع:

http//www.irna.ir/News/80253539/%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88 .1

http://wwwhamshahrionlineir/details/182084 .2

http://wwwfarsnewscom/newstextphp?nn=13910605000818.3

4. همان

  نظرات ()
مطالب اخیر مقتدی صدر در عربستان به دنبال چیست؟ چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳۳) عربستان (٢٩) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) سیاست خارجی قطر (٤) علویان ترکیه (٤) کردهای سوریه (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) تبلیغات انتخابات (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) فدرالیزم (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) مدیریت بحران (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) حافظ نیا (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) همکاری بین المللی (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) انتخابات ترکیه (٢) روابط با عراق (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) موازنه قدرت (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) مقاومت و حزب الله (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) تحریم سیاسی (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) ترورریسم سوری (٢) اقتصاد امارات (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) کنکره امریکا (٢) رودخانه مرزی (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) تحولات عراق (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) مقتدا صدر (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب