ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار ومقالات سیاسی ،فرهنگی روز ایران و جهان)
تاثیر جهانی شدن در نظم نوین جهانی نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩۱/٩/۱٤

تاثیر جهانی شدن در نظم نوین جهانی

 نویسنده: علی راثی

مقدمه:

امروزه جهانی شدن یا به تعبیرکاملاً رایج در رسانه ها،تجارت،اقتصاد،سیاست و مجامع روشنفکری تبدیل شده است. استفاده گسترده از این واژه در رشته های مختلف علوم اجتماعی، تعاریف وتعابیر متفاوتی را از آن ایجادنموده است. دراین رابطه تعریفی که بتواند جامعیت لازم را دراین زمینه داشته باشد، بسیار دشوار و شاید غیرممکن باشد. چراکه به اندازه طیفهای گسترده فکری تعاریف متعدد و گاه متضادی از این روند شتابزده وجود دارد. جهانی شدن (GLOBALIZATION) پدیده‌ای متکثر و پرابعاد  است که ممکن است با تکیه بر بعد اقتصادی آغاز شده باشد. برخی از صاحبنظران حتی جهانی شدن را کاملا اقتصادی می‌دانند. "جهانی شدن در مفهوم عام آن عبارت است از "در هم ادغام شدن" بازارهای جهان در زمینه‌های تجارت و سرمایه‌گذاری مستقیم و[1] ..



[1] -خلیل فخری، جهانی شدن و گفتمان فرهنگ ها، کابل: انتشارات سعید، 1385ه.خ، ص 26   


پیدایش جهانی شدن

جهانی شدن یا جهان سازی، پدیده ای انکار ناپذیر در عالم امروز است و با پیشرفت های روز افزون بشری به ویژه در عرصه علوم، فناوری، ارتباطات و اطلاعات، حمل و نقل و... درارتباط است. جهان هر روز بیش از پیش به سوی تحقق تدریجی این امر گام بر می دارد[1].

اصطلاح «جهانی شدن» در گذشته به عنوان یک اصطلاح جدی و جا افتاده علمی، کمتر مورد توجه و کاربرد بود و به طور عمده از اواسط دهه 1980 به عنوان یک اصطلاح علمی مورد استفاده قرار گرفت.به نظر رابرتسون مفاهیم جهانی شدن، بیشتر پس از انتشار کتاب مارشال مک لوهان تحت عنوان «اکتشافاتی در ارتباطات» در سال 1960 مورد توجه واقع شد،(نظریه دهکده جهانی). جهانی شدن در حقیقت یکی از مراحل پیدایش و گسترش تجدد و سرمایه داری جهانی است که سابقه آن، به قرن پانزدهم باز می گردد[2].

«جهان گستری» قدمت طولانی در تاریخ دارد و اشخاص، دولت ها و مکاتب بسیاری (چون کورش، اسکندر، رومیان، مارکسیسم، سرمایه داری و...) درصدد جهانی کردن حکومت یا اندیشه خود بودند. ادیان الهی نیز همواره ادعای جهان شمولی داشتند و خود را محدود به یک زمان و مکان خاص نمی کردند.[3]

«جهانی شدن» با این که در ابتدا از اقتصاد شروع شد و مهم ترین مشخصه آن نیز اقتصادی بود و باراکلو استدلال می کند که این تحول را باید اقتصادی دانست؛ نه سیاسی و یا فرهنگی؛ اما بعدها به سمت فرهنگ و سیاست نیز کشیده شد و چشم اندازه های مختلفی را در این زمینه ایجاد کرد. از نظر رابرتسون- پر نفوذترین نظریه پرداز در زمینه جهانی شدن فرهنگی- در روند تحول و تکامل پیدایش نظام جهانگیر، چند مرحله (جنینی، آغاز، خیز، تعارض و عدم قطعیت) وجود دارد. وی درباره مرحله «خیز» می نویسد: «در این مرحله از 1870 تا 1925، مفهوم جامعه ملی، به درستی جا می افتد و مفاهیم جهانی و جهانگیر، مطرح می شود... » تحولات این دوره عبارت است از: پذیرش جوامع اروپایی در جامعه بین الملل؛ پردازش و تنظیم اندیشه های بشریت (رسمیت یافتن مفهوم بشریت)؛ افزایش شکل های جهانی ارتباطات، ظهور جنبش های دینی گسترده؛ رقابت های جهانی (نوبل، المپیک و..)؛ پذیرش جهانی تقویم واحد؛ ازدیاد شکل های ارتباطات جهانی؛ پیدایش نخستین رمان های جهانی، ایجاد جامعه ملل؛ جهانی شدن محدودیت های مهاجرت [4]و...

 

برداشت های مختلف از جهانی شدن

«از منظر برخی صاحب نظران، در رهیافت های مختلف، سه نوع جهانی شدن ملحوظ است: یکی جهان گرایی راستین کامل که هم مادی و هم معنوی است و علاوه بر توسعه اقتصادی، تعادل سیاسی و اجتماعی و تعالی فرهنگی و انسانی را در بردارد. دیگری جهانی گرایی ناقص و نارسا که صرفاً اقتصادی و تک ساحتی است و سوم جهانی گرایی کاذب و سلطه جویانه و تنازعی که همان جهانی سازی آمریکایی با ماهیتی سیاسی و سلطه جویانه و انحصار طلبانه است که با لحاظ آمریکا در رأس قدرت جهانی، یک تازانه به دنبال افزایش قدرت این کشور و افزایش وابستگی جهانی به آمریکاست.[5]

-  مارشال مک لوهان با نظریه ی دهکده ی جهانی

پدیده ی انقلاب و انفجار اطلاعات پایه ی اساسی این دیدگاه به شمار می رود. در نگاه مک لوهان جهان به سوی یکسانی و یکنواختی فرهنگی به پیش می رود. فرهنگ ها به تدریج ساختار و محتوای واحدی پیدا می کنند و زمینه ساز حکومت جهانی می گردند.

اولین اشتباه بزرگ مک لوهان این است که انقلاب و انفجار اطلاعات و دسترسی افراد و جوامع به یکدیگر  را تنها عامل اساسی شکل پذیری سامان نوین اجتماعی و تحقق حکومت جهانی دانسته است و در نتیجه نسبت به سایر عوامل مهم فرهنگی و اجتماعی غافل مانده است. دومین اشتیاه وی این است که غلبه و پیروزی نهایی را در عصر ارتباطات و اطلاعات از أن غرب و فرهنگ لیبرال- دموکراسی آن برشمرده است و از عناصر قدرتمند آشکار و نهان سایر فرهنگ ها غفلت ورزیده است.

 

-  آلوین تافلر با تئوری برترین ها

به عقیده تافلر برخورداری از بالاترین سطح قدرت در مقیاس جهانی معیار اساسی حق حاکمبت بر جهان را تضمین می کند. سرچشمه ی قدرت را در عصر حاضر که عصر ارتباطات و اطلاعات است باید قدرت علمی و اطلاعاتی و اطلاع رسانی دانست. معیار قدرت در دو قرن19 و20 نخست بر محورهای نظامی و سیاسی و سپس اقتصادی و پس از آن بر هر سه محور استوار بوده است. امروزه بیش از همه، جنبش های علمی، اطلاعاتی و اطلاع رسانی را باید قدرت برتر دانست که حرف نخست را در عالم همین قدرت می زند. تافلر صاحب این برترین قدرت را شایسته ی سروری وسرآمدی در جهان می شناسد و بر این نکته تأکید می ورزد که غرب به ویژه آمریکا در سده­ی اخیر از این برترین قدرت برخوردار بوده است. طبعاً حق غرب خواهد بود که مقام حاکمیت جهانی را تصاحب کند. [6]

نظر به اینکه در حال حاضر الگوی حکومتی غرب لیبرال- دموکراسی است، تافلر چنین فرهنگ و سیاستی را بهترین راه و رسم زندگی سیاسی- اجتماعی در چارچوب حکومت جهانی واحد بر می شمرد.

-  ساموئل هانتیگتون و نظریه ی برخورد تمدن ها

        به نظر هانتینگتون، در برتری بر جهان و فرهنگ ها و جوامع، هیچ عاملی به اندزه ی فرهنگ و تمدن کارآمد و تعیین کننده نمی باشد. از آنجا که در اندیشه ی هانتینگتون، فرهنگ غربی از نوع لیبرال – دموکراسی در مقایسه با سایر فرهنگ ها در اوج قدرت و تعالی خود قرار گرفته است، ارزش های برگرفته از این فرهنگ باید به عنوان ارزش های سرآمد و فراتر به کل جهان سرایت یابد تا نظام غربی برتری خود را در رویارویی با سایر نظام ها حفظ و تثبیت کند[7]

در این میان تمام تلاش هانتینگتون بر آن است که اسلام و فرهنگ اسلامی را تهدید جدی در برابر قدرت جهانی غرب معرفی کند و در نتیجه غرب را برای حفظ و ثبات حیثیتش به رویارویی با جهان اسلام فراخواند. هانتینگتون به غلط می پندارد که عامل تنش موجود میان اسلام و غرب به فرهنگ و دیانت و تمدن اسلامی بر می گردد، در حالی که چنین تنش هایی را باید در درون اردوگاه غرب و سیاست گذاری های غلط و ظالمانه ی دولت آمریکا و سایر دولت های غربی همسو با آمریکا جستجو کرد و نه در اسلام و فرهنگ و ارزش های حیات بخش آن.

در کل‌ می‌توان‌ گفت‌ که‌ کثرت‌ تعاریف‌ موجود درباره‌ جهانی‌ شدن، دال‌ بر ابهام‌ و عدم‌ تعین‌ حدود و جوانب‌ آن‌ است‌[8] و البته‌ چنین‌ امری‌ جای‌ تعجب‌ ندارد، زیرا اصطلاح‌ جهانی‌شدن، بیانگر منظومه‌ای‌ از پدیده‌ها و حوادث‌ گستردة‌ جهانی‌ است، که‌ هنوز در حال‌ شکل‌گیری‌ و تکوین‌ است‌ و تاکنون‌ به‌ سطح‌ نهایی‌ خود نرسیده‌ و حتی‌ تصور کاملی‌ از حالتِ‌ نهایی‌ آن‌ پدید نیامده‌ است.[9] «سرانجامِ‌ قدرت‌ اینترنت‌ به‌ این‌ معناست‌ که‌ باعث‌ می‌شود جهان‌ به‌ طور کامل‌ مثل‌ امریکاییان‌ فکر کند و بنویسید.»

با این‌ مقدمه‌ ارائه‌ تعاریف‌ و توصیفاتی‌ از جهانی‌ شدن، قابل‌ توجیه‌ می‌شود و زمینه‌ ورود به‌ بحث‌ درباره‌ آن‌ فراهم‌ می‌آید. لاش‌(Lash)  و یوری‌(Urry)  معتقدند که: «جهانی‌ شدن‌ در واقع، جهانی‌ شدنِ‌ سرمایه‌داری‌ غرب‌ است.»[10] لایبز(Libes)  و کاتز(Kats)  نیز جهانی‌ شدن‌ را به‌ مثابه‌ سلطه‌ بی‌چون‌ و چرای‌ تمدن‌ و فرهنگ‌ غرب‌ دانسته‌اند

از طرفی جهانی‌ شدن‌ به‌ این‌ معناست‌ که‌ ما به‌ طور فزاینده‌ای‌ در زمینه‌های‌ سیاسی، اقتصادی‌ و غیره‌ به‌ یکدیگر متکی‌ و وابسته‌ هستیم، و این وابستگی دائما در حال افزایش است.اگر کمی واقع بینانه به قضایایی که هر روز در جهان رخ می دهند، کمی دقیق تر شویم، متوجه خواهیم شد که «جهانی‌ شدن» خطراتی را برای ما به دنبال دارد و آن خطر می تواند به‌ معنای‌‌ «غربی‌ شدن» باشد. حتی‌ در اروپا بسیاری‌ از اروپاییان‌ این‌ تهدید را در خطر غربی‌شدن‌ نمی‌دانند، بلکه‌ آن‌ را خطر امریکایی‌ شدن‌ تلقی‌ می‌کنند. مثل گذراندن زندگی روزمره با موزیک‌ امریکایی، فیلم‌ امریکایی، ارتباطات‌ امریکایی‌ و محصولات‌ امریکایی‌ و....

تاثیرات جهانی شدن در وسایل ارتباط جمعی :

همچنین در فرآیند جهانی شدن از طریق ارتباطات و رسانه‌ها، کتب و مطبوعات و نظام آموزش و پرورش باعث تحول در فرهنگ و به دنبال آن تغییر در فرهنگ سیاسی گردیده است. افزایش ارتباطات از طریق پیشرفت و گسترش ابزارهای ارتباطی مدرن مانند تلفن، اینترنت، ماهواره و فیلم‌منجر به عام گرایی در فرهنگ شده و فرهنگ‌های تمام نقاط جهان را به یکدیگر نزدیک ساخته است. نمودهای آن را می‌توان در تغییراتی که در فرهنگ سنتی ایران به وجود آمده است ملاحظه نمود. تحولات صورت پذیرفته باعث افزایش آگاهی و اطلاعات شده و به دنبال آن بر سطح انتظارات مردم از دولت افزوده است و از طرف دیگر تحولات فرهنگی به وجود آمده باعث تضعیف و تغییر ارزش‌های جامعه گردیده و با توجه به زمینه اسلامی بودن جامعه ایران، نارضایتی‌هایی را به دنبال داشته است که نشان دهنده تغییر در فرهنگ سیاسی ایران است. فرآیند جهانی شدن از طریق کتب، نشریات و مطبوعات باعث تغییر در فرهنگ کشورها شده است. آمار افزایش صادرات و واردات کتب و همچنین افزایش ناشران شرکت کننده در نمایشگاه کتاب و مطبوعات و افزایش انتشار مطبوعات و نشریات تأیید کننده این مطلب است. تغییرات صورت پذیرفته باعث افزایش آگاهی‌های سیاسی شده و این تحولات منجر به درخواست‌های جدید مردم از دولت شده است، که نشان از تحولات صورت پذیرفته در فرهنگ سیاسی می‌باشد که نمونه آن را می‌توان در بحران قومیت‌ها ملاحظه نمود. فرایند جهانی شدن از طریق نظام آموزش و پرورش نیز باعث عام گرایی فرهنگی شده است. چگونگی تأثیر این فرآیند را از طریق تغییر در اهداف آموزش و پرورش، تغییر عوامل آموزشی و تغییر مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی در ایران می‌توان ملاحظه نمود. تغییرات آموزشی و پرورشی منجر به افزایش سطح سواد و تحصیل شده که یکی از مهمترین متغیرهای تأثیرگذاری بر فرهنگ سیاسی ایران بوده است. پس فرآیند جهانی شدن باعث تغییر در فرهنگ و به دنبال آن در فرهنگ سیاسی شده است .

 

ابعاد جهانی شدن

به رغم آن‌که در نظر بسیاری از مردم، آن‌ گاه که نام جهانی شدن آورده می‌شود، مسایل اقتصادی جهانی به ذهن خطور می‌کند، ولی باید توجه داشت که جهانی شدن چه به عنوان یک پروسه حتمی الوقوع و یا یک پروسه غربی، از ابعاد مختلفی قابل بررسی است.

1ـ جهانی شدن اقتصاد

جهانی شدن اقتصاد که به اعتقاد متفکران مسایل جهانی وجه غالب جهانی شدن را تشکلی می‌دهد، با عالم‌گیر شدن نظام سرمایه داری و الگوی اقتصادی لیبرال تعریف می‌شود و البته خاستگاه اصل آن نیز تجارت است.

"آن کراگیر" در توضیح بعد اقتصادی جهانی شدن چنین ابراز می‌دارد:"همگرایی عمیقی ناشی از جهانی شدن اقتصاد، تنش‌ها و چالش‌هایی را برای سیاست و اقتصاد ملی ایجاد می‌کند، استقلال ملی کاهش می‌یابد و حاکمیت ملی به چالش کشیده می‌شود[11]".

بی‌تردید جهانی شدن اقتصاد که چند سالی است اثرات آن به تدریج در حال نمود است تأثیرات جدی بر اقتصاد ملی کشورها می‌گذارد. بنگاه‌های کوچک اقتصادی در درون کارتل‌ها و تراست‌های غول‌آسای اقتصادی ذوب می‌شوند و به تدریج بازارهای کلان کالاها شکل می‌گیرد. هر چند به اذعان عده‌ای از اقتصاد دانان، جهانی شدن دارای آثار مثبت فراوانی برای اقتصادهای ملی است، لیکن نباید از نظر دور داشت که ادغام در بازارهای جهانی و افزایش رقابت نابرابر اقتصاد ملی با اقتصاد جهانی از چالش‌های مهم این فرآیند محسوب می‌گردد. از سویی دیگر عوامل چندی چون رشد بازارهای مالی جهانی،‌ فروپاشی نظام سوسیالیسیتی، انقلاب در تکنولوژی اطلاعات، ارتباطات و حمل و نقل و نیز تقسیم کار بین المللی و … بر تقویت جهانی شدن اقتصاد و تسریع در این خصوص تأثیر بسیاری داشته است و تشکیل سازمان‌هایی چون سازمان تجارت جهانی (WTO) و انواع و اقسام شرکت‌های چند ملیتی در همین راستا بوده است.

2ـ جهانی شدن فرهنگ

 

به اعتقاد برخی، فرهنگ قلب جهانی شدن است و فرهنگ آمریکایی و غربی در قلب آن قرار دارد.

فرهنگ آمریکایی به دلیل برخورداری از قدرت رسانه‌ای و تبلیغاتی در جهان توانسته است خود را به عنوان فرهنگ غالب در بسیاری از نقاط جهان جای دهد. جهان غرب و بالاخص ایالات متحده آمریکا با ترسیم یک نظام فرهنگی و ایدئولوژیکی مبتنی بر سه عنصر مکتب‌های غربی یعنی اومانیسم، لیبرالیسم و سکولاریسم به دنبال آن است که ارزش‌هایی همانند با خواست آمریکایی‌ها در سطح جهان تولید کند و در این فرآیند فرهنگ‌های بومی و مذهبی ملت‌ها در درون ساختار فرهنگ سرمایه سالار غرب هضم شده و به تدریج به عناصر منفعل و مسخ شده مبدل می‌گردند.

3ـ جهانی شدن سیاست

 

هر چند جهانی شدن در بعد سیاست به‌اندازه بعد اقتصاد روشن و ملموس نیست، لیکن وابستگی متقابل کشورها در عرصه‌های سیاسی را کم‌تر کسی است که نپذیرد. مراد از جهانی شدن سیاست، کم رنگ شدن مرزهای ملی و اقتدار ملی کشورها در عرصه تصمیم گیری‌های سیاسی و فرو ریختن تدریجی باورها و حاکمیت ملی و منافع ملی و … است. اصولاً جهانی شدن ممکن است از اهمیت دولت‌های ملی و حاکمیت‌های داخلی بکاهد و این امر نتیجه مستقیمی در قدرتمندتر شدن حاکمیت بین‌المللی و به تبع آن حاکمیت قدرت‌های برتر دارد. دیویدهلد از نظریه پردازان علوم سیاسی در این باره به نکته خوبی اشاره می‌کند. وی چنین می‌گوید: "افزایش روابط اقتصادی و فرهنگی موجب کاهش قدرت و کارایی حکومت‌ها در سطح دولت ـ ملت می‌شود و حکومت‌ها دیگر کنترل بر ورود و خروج اقلام اقتصادی از ورای مرزهای ملی ندارد."

به‌ عقیده‌ بارکر(Barker)جهانی‌ شدن‌ با توجه‌ به‌ گسترش‌ سلطه‌ سرمایه‌داری‌ امریکا، امری‌ طبیعی‌ و تحقق‌ آن‌ به‌ سود همه‌ مردم‌ جهان‌ است:«سرمایه‌داری‌ امریکایی‌ می‌بایست‌ مردم‌ تحت‌ سلطه‌ خود را قانع‌ کند که‌ راه‌ و رسم‌ امریکایی‌ همان‌ پدیده‌ای‌ است‌ که‌ آنان‌ مطالبه‌ می‌کنند و در این‌ گیرودار البته‌ هژمونی‌ امریکا، امری‌ طبیعی‌ و به‌ سود همه‌ مردم‌ جهان‌ است.»[12]

نلسون‌ کال، جانشین‌ مک‌ لوهان‌ در دانشگاه‌ تورنتو مد‌عی‌ است:«سرانجامِ‌ قدرت‌ اینترنت‌ به‌ این‌ معناست‌ که‌ باعث‌ می‌شود جهان‌ به‌ طور کامل‌ مثل‌ امریکاییان‌ فکر کند و بنویسید.»[13]

بدین‌ ترتیب‌ می‌توان‌ استنتاج‌ کرد که‌ مساله‌ جهانی‌ شدن‌ صرفاً‌ به‌ یکی‌ از وسایل‌ تحول‌ سرمایه‌داری‌ جدید متعلق‌ نیست. بلکه‌ علاوه‌ بر این‌ به‌ دعوت‌ برای‌ بکارگیری‌ الگویی‌ مشخص‌ مربوط‌ می‌شود و به‌ تبع‌ این‌ امر جهانی‌ شدن‌ در کنار این‌ که‌ یک‌ نظام‌ اقتصادی‌ است،‌ یک‌ ایدئولوژی‌ هم‌ می‌باشد که‌ این‌ نظام‌ اقتصادی‌ را نشان‌ می‌دهد و به‌ آن‌ خدمت‌ می‌کند[14]

امروزه فرایندهای جهانی‌ شدن‌ که‌ معتقد به‌ از میان‌ برداشتن‌ مرزها و قوانین‌ گمرکی‌ است،‌ می‌کوشد تا به‌ نوعی،‌ منطق‌ کلاسیک‌ و قدیمی‌ حاکم‌ بر تجارت‌ و بازرگانی‌ را از میان‌ بردارد و منطق‌ خاص‌ خود را بر آن‌ تحمیل‌ نماید و البته‌ اگر چنین‌ امری‌ را بپذیریم، باید بدانیم‌ که‌ جهانی‌ شدن‌ یک‌ «فعل» است‌، نه‌ یک‌ «حالت» و البته‌ این‌ فعل، مستمر و ممتد‌ است.[15] از سوی‌ دیگر، تاثیر این‌ فعل‌ مستمر، یکی‌ کردن‌ روابط‌ موجود در جهان‌ است. که‌ با عباراتی‌ نظیر دهکده‌ جهانی‌ و جامعه‌ جهانی‌ و از آن‌ نام‌ می‌برند.[16]

آنچه‌ که‌ زمینه‌ چنین‌ مسائلی‌ را بسیار هموار می‌کند، سرمایه، قدرت، و سیاست‌ است‌ که‌ البته‌ همیشه‌ در یک‌ جلوه‌ واحد متجلی‌ نمی‌شوند و به‌ فراخور زمان‌ و بستر، تفاوت‌ می‌کنند. در مورد مساله‌ جهانی‌شدن‌ دست‌های‌ آلوده‌ این‌ سه‌ ضلع‌ از آستین‌ تکنولوژی‌ و نظام‌ ارتباطات‌ بیرون‌ می‌آید. زیرا آنچه‌ که‌ پیوندهای‌ مرموز سه‌ ضلع‌ مذکور را در زمانی‌ کمتر از یک‌ چشم‌ برهم‌زدن‌ فراهم‌ می‌آورد، شبکه‌های‌ ارتباطی‌ و وسایل‌ آن‌ است.

جهانی شدن و نظم  دنیای کنونی:

 

جهان امروز، جهانی با تحولات شگرف در ابعاد مختلف است. به نحوی که سیاست خارجی و دیپلماسی کشورها نیز متأثر از این دگرگونیهاست. میخائیل گورباچف با اعلام این مطلب که «عصر ابرقدرتها به پایان رسیده است» نخستین کسی بود که از جایگزینی همکاری به جای رویارویی میان شرق و غرب سخن گفت.

الف) زمینه تاریخی نظم نوین:

ویژگی مهم نظام بین المللی سالهای پس از جنگ جهانی دوم، جنگ سرد و مبارزه ایدئولوژیک بین شرق و غرب است.

1-      نظام دوقطبی سازش ناپذیر:

پس از پایان جنگ جهانی دوم، ایالات متحده آمریکا به عنوان تنها برنده واقعی جنگ وارد صحنه بین‌المللی شد و نقش حافظ و نگهبان نظام سرمایه‌ داری را بر عهده گرفت و جماهیر شوروی رقابت سختی بر سر تقسیم مناطق نفوذ با آمریکا و اروپای غربی شروع کرده و دو قدرت می‌کوشیدند موجودیت خود را حفظ کرده و کشورهای جهان سوم را به نفع خود زیر سلطه بگیرند و طرف مقابل را از تغییر یک جانبه موقعیت جهانی بازدارند.

 

2-      دوران دوقطبی تحمل‌پذیر:

 

مبارزه طلبی اتحاد جماهیر شوروی در بحران موشکی کوبا، باعث شروع دوره جدیدی در روابط بین‌الملل به نام دوران تنش‌زدایی شده که ابتدا زمینه تحکیم روابط بین‌ ابرقدرتها را بر اصول همزیستی فراهم آورد. در سالهای 1945 تا 1962 آمریکا به خاطر محدودبودن برد موشک‌هایش به پایگاهی در مناطق پیرامون شوروی نیاز مبرم داشت، اما طرح تولید موشکهای دوربرد و پذیرش دکترین تنش‌زدایی از نیاز آمریکا به این پایگاه‌ها کاست. پیمانهای نظامی اهمیت خود را به عنوان تأمین امنیت ابرقدرتها و هم پیمانانشان از دست دادند.

 

نظم نوین جهانی 

نظم نوین جهانی تنها بر اساس منافع مشترک مردم سراسر جهان قابل تعریف و دفاع است. این جبر تاریخ و ضرورت ناشی از رشد فناوری و انفجار اطلاعات است. وابستگی و ارتباط روز افزون ملتها بگونه ای حیرت آور مردم جهان را به یکدیگر نزدیک و حکومتها را در مقابل منافع عمومی مردم جهان به چالش کشیده است. این وظیفه ی حکومتهاست که جهان را برای زندگی مردم امن و آرام کنند

نظم نوین جهانی یعنی مبارزه ی جهانی با فقر و تبعیض. نظم نوین جهانی یعنی بازنگری در سنت خشن تاریخ و چایگزین کردن آن با رئوفت انسانی و نوع دوستی. زمانی جهان دارای نظمی نوین خواهد شد که رفتار و منش گذشته تغییر کند. در گذشته منافع حکومتها و ابر قدرتها معیار سنجش عدل و دموکراسی و پیشرفت بود. چه دولتهای مردمی و منتخب مردم که بر اثر دسیسه و کودتا سرنگون نشدند و چه دیکتاتورهایی که مورد حمایت قرار نگرفتند. نظم نوین جهانی هنگامی بر قرار خواهد شد که این خط مشی تغییر کند. زمانی جهانیان شاهد نظمی نوین خواهند بود که حکومتها، تنها زمینه ساز رقابت منطقی بین ملتها و مدافع آسایش و آرامش مردم باشند.

انسان امروزی بیش از همه ی نسلهای پیشین نیازمند اندیشیدن و کار فکری است. لازمه ی آن نیز جهانی امن و با حداقل نگرانی هاست تا در جهت زدودن جهل و فقر از سیمای جامعه ی بشریت بکوشد. و این تنها زمانی امکان پذیر است که نمایندگان ملتها در هر گروه و صنفی، مانند ورزشکاران المپیک و دانش پژوهان المپیاد های جهانی، منظم و بدون تبعیض به تعامل و رقابت بپردازند. در چنین جهانی پیشرفت برق آسای انسان را شاهد خواهیم بود و نوع دوستی و دهکده ی جهانی واقعیت عینی خواهد یافت.

 

تعبیر مدیریت کلان جهانی از قدرت و منافع ملی، منشاء اکثریت مشکلات موجود و پایمال شدن حقوق مردم در اقصا نقاط جهان است. این تعبیر از قدرت و منافع ملی به دو نتیجه ی مستقیم در سطح جهان منتهی می شود. تطبیق منافع ملی همه ی کشورها با تعبیر مدیریت کلان جهان که با منافع مردمی هماهنگ نیست. دوم پایمال کردن حقوق مردم و سرکوب معترضین برای هماهنگی بیشتر با تعبیر مدیریت کلان جهانی. تمام سرکوبهای داخلی حکومتهای خودکامه با توسل به این تعبیر انجام شده و می شود.

این تعبیر و نگرش نیز به نوبه خود ریشه در سنت تاریخ تمدن سیاسی و نظامی دارد که قتل و غارت را در سطح کلان مباح دانسته و با غرور به آن مباهات می کند. چگونه می توان به اندیشه های انسانی نوین دست یافت در حالیکه با نگرشی انسانی تاریخ را نقد نکنیم؟ اگر ما از قتل عام ایرانیان به دست سپاه مغول اظهار انزجار می کنیم، باید نسبت به رفتار مشابه ایرانیان (در صورت وجود)، همین گونه برخورد کنیم.

اگر این منش تاریخی در زمان دیرین کاربرد داشته و موجب پیشرفت جوامع می شده امروزه دیگر دست و پا گیر است. علاوه بر تجاوز مستقیم به حقوق انسان، موجب هدر رفتن سرمایه ها و امکانات و مهمتر از همه انحراف استعداد ها است .زیربنای نظم نوین جهانی اندیشه های نوین است، نه قدرت نظامی. قدرت نظامی در طول تاریخ بویژه در قرن اخیر بجز فلاکت و بدبختی برای مردم جهان، حتی کشورهای مقتدر نتیجه ای نداشته است.

امروزه روح نظم نوین جهانی در چارچوب منافع غرب پایه‌ریزی شده است و با منافع کشورهای جهان سوم منافات دارد. نظم نوین مورد نظر آمریکاچیزی جز اصطلاح فریب‌دهنده‌ی افکار عموم و چپاول منافع و ثروت‌کشورها را به دنبال ندارد. سرویس‌ها و سازمان‌های جاسوسی و اطلاعاتی جهان استکبار، فعالیتها و عملیات خود را در سراسر جهان گسترش داده و با توجه به افول ایدئولوژی کمونیسم، چرخش اهداف خود را به سوی اسلام دنبال خواهند کرد و سعی دارند که افکار عمومی کشورهای اسلامی را از اصول و قوانین شریعت الهی منحرف نمایند. ابزارهای اطلاعاتی هم در دوران جدید شکل تازه‌ای گرفته، استفاده از سیستم‌های فنی و الکترونیکی بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. با شروع جنگ خلیج فارس و حضور برتر آمریکا، جرج بوش اعلام کرد: جنگ خلیج فارس نخسین آزمون برای پدیدارشدن یک نظم نوین بود، جهانی که در آن یک نظام حاکم است.

 

عبدالرحمان مونیف روزنامه‌نگار غرب چنین اظهار می‌کند:نظم نوین جهانی، سپر سلطه‌گری آمریکاست، نفت در صدر فهرست‌ منافع آمریکا قرار دارد. نفت برای آمریکا تلاش برای کنترل آینده مردم است.گروهی اعتقاد دارند که آمریکا تلاش خواهد کردکه به حالت قدرت مسلط درآید و همانند انگلیس قرن 19 به عمده‌ترین کانون تعیین کننده‌ی مناسبات بین‌المللی تبدیل گردد.

 

نکاتی را که نظم نوین باید در خود داشته باشد.

1- فقر را به عنوان مهمترن عامل بحران: در روابط اقتصادی میان کشورها مورد توجه قرار داده در امحاء آن کوشش کند.

2- امکان رقابت سالم میان گروه‌بندی‌های اقتصادی موجود از جمله کشورهای اسلامی را فراهم آورد.

3- جریان سرمایه‌ها و منابع مادی و انسانی کشورهای در حال توسعه به سوی کشورهای پیشرفته را متوقف نماید.

4- شرایط لازم برای آغاز مذاکرات کشورهای پیشرفته با کشورهای در حال توسعه را در جهت بهبود وضعیت اقتصادی کشورهای فقیر مهیا کند.

5- جامعه بین‌المللی جهت تضمین توازن بین رشد قیمت واردات مواد اولیه از کشورهای جهان سوم با قیمت صادرات محصولات صنعتی به این کشورها تلاش نماید.

6- شرایط لازم برای انتقال تکنولوژی مناسب از کشورهای پیشرفته به کشورهای در حال توسعه تدارک گردد.‌‌‌‌[17]

 

تحت تاثیر جهانی شدن امروزه دولتها برای انجام اموری که گفته می شد بیشتر در آن زمینه ها خوب عمل کرده اند تحت فشار قرارگرفته اند.بسیاری از کشورهای صنعتی در چنگال دولت های رفاهی گرفتارند که به گونه ای مهار نشدنی گسترش یافته اند.از این رو چاره یی برای خدمات و منافعی که مردم از دولت ها می خواهند بسیار مشکل شده است . بازارها (داخلی و جهانی ) و شهروندانی که از ناتوانی های دولت به تنگ آمده اند اغلب از طریق اجتماع های محلی و یگر سازمان های غیر دولتی بر شفاف شدن فعالیت های دولت و وقوع دگرگونی های دیگر ، به منظور تقویت دولت در انجام وظایف محوله پا فشاری می کنند.[18]

 در بسیاری از کشورهای جهان غوغای دستیابی به دولتی کارآمدتر به مرحله خطرناکی رسیده است . این کشورها در دور باطل گرفتار آمده اند . یعنی مردم و بنگاه ها در واکنش به کیفیت پائین خدمات عمومی از پرداخت مالیات سرباز می زنند و این عمل به کاهش بیشتر کیفیت خدمات می انجامد

 

 

نتیجه گیری

بدون شک جایگاه و نقش دولتهای ملی در اقتصاد جهانی دستخوش تغییرات مهمی شده است و در بسیاری از عرصه ها از قدرت آنها کاسته شده است.  با اینهمه دولتهای ملی همچنان نقش مهمی در شکل گیری و تکامل اقتصاد جهانی ایفا میکنند.  تحولات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی پدیده هایی تکاملی و وابسته به سیر گذشته خود میباشند، به این معنا که درهر برهه عملکرد آنها وابسته به عملکرد گذشته آنها میباشد.  پایداری و تداوم تفاوتهای فرهنگی و اجتماعی سبب شده است تا پیدایش و تکامل سرمایه داری در مناطق مختلف مسیرهای متفاوتی را طی کند که موجب پیدایش صور مختلف سرمایه داری گردیده است، مانند سرمایه داری نئو-لیبرال (آمریکا و بریتانیا)، سرمایه داری اجتماعی (آلمان و کشورهای اسکاندیناوی) و سرمایه داری توسعه ساز (ژاپن، کره جنوبی، تایوان،  سنگاپور، و اکثر کشورهای آسیای شرقی).  به همین ترتیب روند جهانی سازی در مناطق مختلف مسیرها و سرنوشت های متفاوتی را تجربه خواهد کرد.  دولت نماد سیاسی ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی کشورهاست که از طریق آن مختصات فرهنگی و اجتماعی گذشته بر سیر تکامل اقتصادی و سیاسی آتی کشور تاثیر میگذارند.  ثانیا دولت تنظیم کننده فعالیت های اقتصادی است.  سیاست دولتها در زمینه های مختلف مانند قوانین تجاری، مالی، ارزی، بانکی، سرمایه گذاری خارجی، بیمه، کار، تنظیم  رقابت، مدیریت شرکت ها، توسعه صنایع داخلی،  بسط تکنولوژی، آموزش، بهداشت، خدمات اجتماعی  و غیره دارای تاثیر قابل ملاحظه ای برعملکرد کشورها دراقتصاد جهانی میباشد و بدین وسیله بر سیر تکاملی جهانی شدن تاثیر میگذارند.  همچنین دولتها برای نفوذ در بازار جهانی و جلب سرمایه گذاری خارجی با یکدیگر به رقابت میپردازند.  سیر تکامل جهانی شدن وابسته به حاصل این رقابتها است.  از سوی دیگر دولتها برای پیشبرد برنامه های مشترک و تقسیم بازار جهانی اقدام به تشکیل پیمانها، اتحادیه ها و مناطق اقتصادی میکنند که غالبا مکانیزم بسط روند جهانی شدن میباشند و بلاواسطه بر سیر تکاملی و سرنوشت نهایی آن تاثیر میگذارند.[19]

 بازیکنان دیگر جهانی سازی عبارتند از نهادها و موسسات بین المللی نظیر سازمان ملل، بانک جهانی، صندوق بین المللی پول (IMF)  سازمان تجارت جهانی (WTO)  و موسسات غیر انتفاعی غیر دولتی که عملکرد آنها به نوبه خود متاثر ازعملکرد و توازن قدرت سیاسی و اقتصادی دولت های ملی میباشد.  پروسه جهانی سازی، سیر تکاملی و سرنوشت نهایی آن نتیجه کنش و واکنش متقابل مجموعه همه  نیروهای بالا است، به ویژه  سیرتحولات تکنولوژی، نیروهای گلوبال (مانند شرکت های فرا مرزی  و سرمایه) و دولتهای ملی.

منابع

 طه‌ عبدالرحمن: روح‌ العولمة‌ اخلاق‌ المستقبل، مجله‌ اسلامیة‌ المعرفة‌ ص‌ 151، سال‌ هفتم، شماره‌ 26، پاییز 2001، امریکا.

حمود علیمات: الثقافة‌ الاسلامیة‌ و تحدی‌ العولمة، همان، سال‌ ششم، شماره‌ 24 بهار 2001، ص‌ 99.

روزنامه کیهان ، مورخ 1/3/70 ، به نقل از گاردین

مجله انتظار16، سال پنجم، تابستان 1384.

 پل سوئزی و...، مبانی جهانی شدن با کدام هدف؛ نشر آگه، ص7.

  ماکلوم و اترز، جهانی شدن، ترجمه مردانی و مرندی، نشر سازمان مدیریت صنعتی، ص31.

 رحیم کارگر، جهانی شدن و حکومت مبانی حضرت مهدی (عج)، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود، بخش پیدایش جهانی شدن.

آلومین تافلر، تغییر ماهیت قدرت، دانش، ثروت و خشونت در آستانه قرن21، ترجمه حسن نورانی شاهرخ بهار بیدخت، ، با مقدمه ای از دکتر جواد لاریجانی (تهران: مرکز ترجمه و نشر کتاب ، 1370،)، ص64.

محمد جواد لاریجانی، کاوش هاس نظری درسیاست خارجی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1374، صص275 و 276.

  - قراگوزلو، محمد: جهانی‌ شدن، مجله‌ اطلاعات‌ سیاسی‌شماره 206، مهر و آبان 1383 ص 104 .

خلیل فخری، جهانی شدن و گفتمان فرهنگ ها، کابل: انتشارات سعید، 1385ه.خ، ص 26   

حسین جوادی:انسان، در میان دو آزادی - نظم نوین جهانی، اندیشه های نوین، 1385/4/20 ،به نقا از http://cph-theory.persiangig.com

- Ta Abdolrahman:rouhololame alakhlagh almostaghbel, magazine of Eslamic almarefat page 151, 7 year , number 26 fall 2001, America

-Hamud alimat : alsaghafe aleslamiye va tahadi alolame , year 6 , number 24 spring 2001, page 99

Keyhan magazine , 1/3/70 according Gardian-

Entezar magazine 16, 5th year , summer 1384.-

-Pol suezi the basis of universalize with which aim  publication Agah page 7.

-Maklum and eterz, universalize, translation mardani and Marandi, publication industrial management publication page 31

-Rahim Kargar, universalize and govermence hazrate Mahdi , bomyade farhangi hazrate Mahdi moud , bakhshe peydayeshe jahani

-Alomin tafler , change of identity of power, knowledge, wealthy, and aggressive. In astaneye gharne 21, translation Hasan Nurani ,

-Shahrokh Bahar Bidokht , with introduction of doctor javad Larijani ( Tehran: translation center and publication of book, 1370, ) page 64.

-Mohammad Javad Larijani , kavosh has nazari in foreign political, Tehran, scientific publication and cultural , 1374, page 275, 276

-Ghraguzulo , Mohanmmad: universal political information  number 206, mehr and aban 1383 page 104

- Khalil Fakhri , universal and speech of cultural, Kabol said publication 1385 , page 26

-Hosein Javadi : ensan, between two freedom – new world order , novin andisheha  20/ 4/ 1385 , from http://-theory .persianagig.com

از http://cph-theory.persiangig.com

 

 



[1] -مجله انتظار16، سال پنجم، تابستان 1384.

[2] - پل سوئزی و...، مبانی جهانی شدن با کدام هدف؛ نشر آگه، ص7.

[3] -ماکلوم و اترز،جهانی شدن، ترجمه مردانی و مرندی، نشر سازمان مدیریت صنعتی، ص31.

[4] - ماکلوم و اترز،جهانی شدن، ترجمه مردانی و مرندی، نشر سازمان مدیریت صنعتی، ص31.

[5] -رحیم کارگر، جهانی شدن و حکومت مبانی حضرت مهدی (عج)، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود، بخش پیدایش جهانی شدن.

[6] - آلومین تافلر، تغییر ماهیت قدرت، دانش، ثروت و خشونت در آستانه قرن21، ترجمه حسن نورانی بیدخت، شاهرخ بهار، با مقدمه ای از دکتر جواد لاریجانی (تهران: مرکز ترجمه و نشر کتاب ، 1370،)، ص64.

[7] - محمد جواد لاریجانی، کاوش هاس نظری در سیاست خارجی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1374، صص275 و 276.

[8] - دکتر طه‌ عبدالرحمن: روح‌ العولمة‌ اخلاق‌ المستقبل، مجله‌ اسلامیة‌ المعرفة‌ ص‌ 151، سال‌ هفتم، شماره‌ 26، پاییز 2001، امریکا.

[9] - دکتر حمود علیمات: الثقافة‌ الاسلامیة‌ و تحدی‌ العولمة، همان، سال‌ ششم، شماره‌ 24 بهار 2001، ص‌ 99.

[10] - قراگوزلو، دکتر محمد: جهانی‌ شدن، مجله‌ اطلاعات‌ سیاسی‌ --- اقتصادی، شماره‌ ---178 177، ص‌ 80.

[11] -درآمدی بر اسلام و جهانی شدن، ص 48.

[12] - قراگوزلو، دکتر محمد: همان.80

[13] - همان، ص‌ 81.

[14] لدکتور محمد عابدالجابری: همان، ص‌ 137.

[15] - دکتر طه‌ عبدالرحمن: همان، ص‌ 153.

[16] - همان، ص‌ 154.

[17] - روزنامه کیهان ، مورخ 1/3/70 ، به نقل از گاردین

[18] - حسین جوادی:انسان، در میان دو آزادی - نظم نوین جهانی، اندیشه های نوین، 1385/4/20   ،  http://www.hupaa.com/page.php?id=2717

[19] - اقتصاد ایران، مارس 2002، جلد چهارم شماره 35.

  نظرات ()
مطالب اخیر چالش‌های بارزانی برای استقلال اقلیم؛ بارور کردن ابرها دوای درد بی آبی و خشکسالی ایران می شود؟ «مفهوم قدرت و جایگاه آن در تئوری روابط بین الملل» نقش و جایگاه امارات عربی متحده در تحولات یمن آیا جنوب عربستان تجزیه خواهد شد؟ + تصاویر تجزیه سوریه عملا کلید خورده است 30 ویژگی کره جنوبی از نظر سریع القلم پنج سلاح روسی که چینی ها بایـد از آن بترسنـد+تصویـر ترس اعراب از ایران بوی حسادت می‌دهد ده نکته درباره اهمیت روابط ایران و روسیه پس از توافق
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱۳۱) سوریه (٦٥) ترکیه (٥۸) امریکا (٥٢) خاورمیانه (٤٧) بحران سوریه (۳٩) سیاست خارجی (۳٥) عراق (۳٢) عربستان (٢۸) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٥) داعش (٢٤) یمن (٢٢) ژئوپلتیک (٢٢) تحولات یمن (۱٩) مصر (۱۸) روسیه (۱۸) سیاست خارجی ایران (۱٧) اوباما (۱۳) تحولات سوریه (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) قطر (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) کردها (۱۱) روابط بین الملل (۱٠) اردوغان (۱٠) القاعده (۱٠) سیاست (۱٠) امنیت (۱٠) انرژی (۱٠) صادرات گاز (۱٠) حوثی ها (۱٠) چین - امریکا (٩) چین (٩) قدرت نرم (٩) توافق هسته ای (۸) سیاست خارجی امریکا (۸) سلفی گری (۸) تحریم (۸) دیپلماسی (۸) جهان عرب (۸) پرونده هسته ای (٧) اعراب (٧) پاکستان (٧) لبنان (٧) نفت (٧) افغانستان (٧) عربستان سعودی (٧) اتحادیه اروپا (٧) اسلام گرایی (٧) خلیج فارس (٦) گاز (٦) اسرائیل (٦) انتخابات (٦) آفریقا (٦) تروریسم (٦) جهانی شدن (٦) اخوان المسلمین (٦) روابط ایران ترکیه (٦) انتخابات‌ (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) آسیای مرکزی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٥) داعش سوریه (٥) بندر چابهار (٥) شیعیان یمن (٥) ایران عراق (٥) ایران امریکا (٥) سیاست خارجی ترکیه (٥) بهار عربی (٥) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) رژیم های بین المللی (٥) امنیت ملی (٥) استراتژی (٥) جغرافیا (٥) وهابیت (٥) اروپا (٥) رسانه (٥) حزب الله (٥) دیپلماسی عمومی (٥) کردستان (٥) جنگ نرم (٥) کردستان عراق (٥) هژمونی (٤) نوری مالکی (٤) علویان (٤) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) انقلاب اسلامی (٤) حزب الله لبنان (٤) امارات متحده عربی (٤) اردن (٤) فلسطین (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) جغرافیای سیاسی (٤) اوکراین (٤) کردهای سوریه (٤) سیاست خارجی قطر (٤) گاز ایران (٤) جبهه النصره (٤) علویان ترکیه (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) قفقاز جنوبی (٤) رقابت ایران و عربستان (٤) ژئواستراتژیک (٤) نظام بین الملل (٤) افراط گرایی (٤) تبلیغات انتخابات (٤) داعش در عراق (٤) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) بحران عراق (۳) حوثی های یمن (۳) سیاست خارجی روسیه (۳) ژئوپلتیک گاز (۳) فدرالیزم (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ژئوپلتیک ایران (۳) حافظ نیا (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) انقلاب های عربی (۳) مدیریت بحران (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) خاورمیانه جدید (۳) علویان سوریه (۳) همکاری بین المللی (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) یارانه (۳) خزر (۳) دموکراسی (۳) طالبان (۳) آذربایجان (۳) فرهنگ (۳) ترانزیت (۳) منافع ملی (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) تحریم های بین المللی (۳) جهان اسلام (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) خط لوله صلح (۳) حسن البنا (۳) ایران عربستان (۳) انتخابات ایران (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حقوق بین الملل (۳) کریمه (٢) تبارشناسی (٢) موادمخدر (٢) بحران آب (٢) تحریم اقتصادی (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) اسد (٢) شیعیان عربستان (٢) هارتلند (٢) ایران هراسی (٢) مدل مفهومی (٢) شورای همکاری خلیج فارس (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) بارزانی (٢) ایران هسته ای (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) جمهوری آذربایجان (٢) تهدید نرم (٢) پوتین (٢) غرب (٢) اسلام (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) آلمان (٢) روحانی (٢) سازمان ملل (٢) ارتباطات (٢) جهان سوم (٢) هویت فرهنگی (٢) بحران (٢) هویت ملی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) امریکا خاورمیانه (٢) انتخابات امریکا (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) شیعیان عراق (٢) چالش های ترکیه (٢) راهبرد ترکیه در سوریه (٢) ترکیه سوریه (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) رشد اسلام گرایی (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) ایران سوریه (٢) قدرت ملی (٢) تاریخ یارانه (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) جایگاه قطر (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) القاعده آفریقا (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) مرزهای ایران (٢) بازار انرژی (٢) انتخابات ترکیه (٢) موازنه قدرت (٢) روابط با عراق (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) نظریه های روابط بین الملل (٢) مشاوره انتخاباتی (٢) ترورریسم (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) انقلاب تونس (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) ایران مصر (٢) مقاومت و حزب الله (٢) ترورریسم سوری (٢) تحریم سیاسی (٢) اقتصاد امارات (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) سیاست خارجی عربستان (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) منابع گازی (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) هیدروپلیتیک آب (٢) حکومت اقلیم کردستان (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) سیاست خارجی چین (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) مقالات ژئوپلیتیک (٢) مقالات ژئوپلتیک (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) ژنوم ژئوپلیتیک (٢) داعش افغانستان (٢) دیپلماسی آبی (٢) روابط ایران روسیه (٢) کنکره امریکا (٢) بحران یمن (٢) روابط افغانستان -پاکستان (٢) رودخانه مرزی (٢) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) جغرافیای سیاسی (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) هیدرو پلیتیک (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) داعش آفریقا (۱) جریان های افراطی (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) افغانستان ایران (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) الرمادی (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) مدل اندرسون، (۱) روابط ایران و عمان (۱) کد ژئوپلیتیک (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عبدالرضا فرجی راد (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) باور سازی ابرها (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) تروریسم سلفی (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) ترکیه داعش (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) جنگ آب (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) ساختار سیاسی عمان (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک آب (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) داعش در سوریه (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) امنیت سیاسی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) تجزیه سوریه (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) مورگان شوستر (۱) جنبش صهیونیسم (۱) اویغورها (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) عزت اله عزتی (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) صادرات نفت (۱) کردهای ترکیه (۱) سیاست ترکیه (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) روابط ایران و عربستان (۱) امنیت منطقه ای (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) اربیل (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) جهان تک قطبی (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) ایران اعراب (۱) العراقیه (۱) کشور عمان (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) گرو های تندرو (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) نقش اردن در سوریه (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) داود اوغلو (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) رقایت امریکا روسیه (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) تحدید حدود مرز (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) سقوط بشار اسد (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) مرزهای دریایی ایران (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) ایران ترکبه (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) تئوری های روابط بین الملل (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) خشکسالی (۱) نظریه (۱) ناتو (۱) جزایر سه گانه (۱) تنش زدائی (۱) دریای خزر (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) اسلام هراسی (۱) اوپک (۱) مشارکت سیاسی (۱) ظریف (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) احزاب (۱) ژئوپلیتیک (۱) جرج بوش (۱) هویت (۱) تشیع (۱) تبلیغات انتخاباتی (۱) توسعه اقتصادی (۱) ارمنستان (۱) حماس (۱) بریتانیا (۱) روابط خارجی (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) مدودف (۱) کلینتون (۱) قدرت (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) توریسم (۱) هیلاری کلینتون (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) توسعه (۱) هند (۱) بوش (۱) قزاقستان (۱) دولت (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) آب (۱) شیعیان (۱) دبی (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) سلام (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ملی گرایی (۱) ترکمنستان (۱) عمان (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) علوم سیاسی (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) بی بی سی فارسی (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) تاریخ اسلام (۱) مشترک المنافع (۱) رئیس جمهور (۱) چاوز (۱) واقع گرایی (۱) فرانسیس بیکن (۱) ابوموسی (۱) قیمت نفت (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) کشف حجاب (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) اسامه بن لادن (۱) جنگ سرد (۱) کرکوک (۱) زیباکلام (۱) قدرت نظامی ایران (۱) برخورد تمدنها (۱) سیدجمال الدین (۱) علاوی (۱) منطقه آزاد ارس (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) موقعیت ایران (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) استراتژِی (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) نظم نوین جهانی (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) امارات متحده (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) سیاست داخلی (۱) هانتینگتون (۱) سازمان های بین المللی (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) سرحد (۱) جنگ رسانه (۱)
دوستان من تنهایی خورشید بررسی استراتژیک دانش سیاست و روابط بین الملل دیپلماسی ایرانی فرارو عصرایران مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات استراتژیک آریا پرتال زیگور طراح قالب