ایران بازگو
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ ایران بازگو
آرشیو وبلاگ
      ایران بازگو (بازگو کننده گلچینی ازاخبار و پژوهش های سیاسی و ژئوپلتیکی روز ایران و جهان)
روابط ایران وعراق بعد از صدام نویسنده: ایران بازگو - ۱۳٩٠/٦/۸


 

مصیب فتحی، کارشناس ارشد مطالعات منطقه ای

اندیشکده روابط بین الملل - جمهوری عراق با 600هزار کیلومتر مربع وسعت و در حدود 24 میلیون جمعیت است. از آنجایی که حداقل در بیست و پنج سال گذشته آمار دقیقی از مردم عراق به صورت رسمی صورت نگرفته است آخرین حد جمعیت و نرخ رشد را به صورت تقریبی آوردیم. در حدود 65٪ جمعیت عراق یعنی حدود 14 تا 15 میلیون از مردم عراق مذهب شیعه دارند و بقیه سنی مذهبند. از نظر اجتماعی و خاستگاه قومی در این کشور 5/2 میلیون کرد و در حدود 200 هزار ترکمن به سر می برند ، بقیه مردم عراق عرب هستند. عراق با جمهوری اسلامی ایران – عربستان – کویت – اردن – سوریه و ترکیه مرز مشترک دارد. عراق کشوری سخت ثروتمند است.


عراق دومین کشور عضو اوپک به لحاظ ذخایر نفتی است. حجم ذخایر نفتی عراق که تا کنون کشف شده بیش از 125 میلیارد بشکه است. به رغم ثروتمندی این کشور، مردم عراق مردم عراق جزء فقیرترین مردم دنیا هستند. عراق با داشتن جمعیت قابل ملاحظه و وسعت زیاد، تقریباً راه به دریا ندارد. عراق جز در ام القصر   از دسترس به دریا محروم است. بندر بصره نیز که به وسیله اروند رود به خلیج فارس متصل است در هر بحرانی به سرعت محدود و مسدود می شود. همین مسئله باعث ماجراجویی و جنگ طلبی دولتمردان عراق شده است. عراق دارای زمینهای زراعی بسیار حاصلخیز و مناسب است. دو رودخانه عظیم دجله و فرات آب کافی برای کشاورزی مدرن و سنتی در اختیار این کشور قرار داده است. عراق با وضعیت جغرافیایی که ذکر شد با همه ی کشورهای همسایه خود اختلاف ارضی دارد. اختلافی که موجب بروز بحرانهای بسیار برای این کشور شده است.

رویارویی بلوک غرب به رهبری ایالات متحده با رژیم بعثی عراق و پیش از حمله با صدام حسین به سال 1990 در پی یورش ارتش عراق به کویت و تصرف خاکی آن کشور بر می گردد، تا پیش از یورش به کویت، سیاست خارجی آمریکا در برابر  عراق با فراز و فرودهای گوناگون همراه بود پیش از انقلاب اسلامی به سبب نزدیکی و هم پیمانی استراتژیک ایران با آمریکا رژیم بعثی عراق بیشتر به شوروی نزدیک بود تا آمریکا. اما در پی پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، عراق از پشتیبانی هر دو بلوک شرق و غرب برای مهار کردن امواج این انقلاب بهره مند شد که اوج این پشتیبانی را می توان در تجاوز عراق به ایران به خوبی دید. با یورش عراق به کویت و تصرف خاک آن کشور، روابط آمریکا و عراق تنها در چند ساعت از سطح همکاری به تضاد و رویارویی رسید. این رویارویی به حمله ی نیروهای آمریکا و هم پیمانانش به عراق با مجوز شورای امنیت و بیرون راندن و رژیم بعثی عراق در آن هنگام، سیاست آمریکا بر نگه داشتن ((صدام تضعیف شده)) استوار بود. این سیاست ادامه یافت و حتی پس از به قدرت رسیدن دموکرات ها در آمریکا در چارچوب سیاست ((مهار دوگانه)) و بر پایه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد تحریم های همه جانبه ی اقتصادی، فشارهای سیاسی، دیپلماتیک و اقدامات محدود اما اثر گذار نظامی بر ضد عراق پیگیری شد¹.

خاورمیانه سالهای آغازین هزاره ی سوم را با رویدادهای مهمی آغاز کرد که سبب کنار رفتن برخی موانع استراتژیک بر سر راه قدرت یابی ایران شد. اندکی پس از رویدادهای تروریستی 11 سپتامبر که کاخ سفید برای یافتن و به بند کشیدن اسام بن لادن – سرکرده گروه القاعده که این رویدادها به او نسبت داده شده بود به افغانستان حمله برد، هنوز چند ماهی از اشغال افغانستان نگذشته بود، که بوش در یک سخنرانی در اکتبر 2002 به عراق زیر سلطه ی صدام حمله برد و بر این باور بود که عراق تهدیدی برای صلح جهانی است و این از پیشینه ی تجاوزات صدام، تلاش برای دستیابی به جنگ افزارهای ویژه کشتار جمعی و موشکهای بالستیک و پشتیبانی اش از گروههای تروریستی (القاعده) بر می خیزد و در 20 مارس 2003 واشنگتن حمله به این کشور را آغاز کرد، سرانجام در 9 آوریل بغداد سقوط کرد و صدام نیز در 13 سپتامبر دستگیر شد¹. بی گمان سرنگونی رژیم بعثی عراق از بزرگترین دگرگونی ها در دهه های اخیر در منطقه حساس خاور میانه است. که تاثیر بسزایی بر مناسبات سیاسی اقتصادی منطقه و حتی جهان داشته است. پرسش اصلی اینجاست که سطح روابط ایران و عراق بعد از سرنگونی  صدام چگونه است؟ آیا روابط همچنان مثل گذشته خصمانه و توام با بد بینی خواهد بود. روابط با وجود ضلع سوم یعنی دچار دگردیسی خواهد شد. یا اینکه این روابط با وجود ضلع سوم یعنی آمریکا دچار دگردیسی خواهد شد.

فرضیه اصلی این پژوهش بر این اساس است که در کشور ایران و عراق با فراموش کردن ایدئولوژی ایران ستیزانه صدام و بر اساس مشترکات فرهنگی مذهبی و در هم تنیدگی جغرافیای انسانی و نیز روابط تاریخی حاکمان کنونی عراق با دولت جمهوری اسلامی ایران این روابط گسترش می یابد و وجود آمریکا در عراق نخواهد توانست تاثیری بر آن داشته باشد و روش تحقیق در این نوشتار توصیفی تحلیلی بوده و بر اساس منابع کتابخانه ای و اینترنتی و روزنامه ای می باشید.
از زمان فروپاشی عثمانی و شکل گیری دولت در غرب ایران، سیاستهای متخذه از سوی دولتمردان آن کشور همواره به عنوان تهدید علیه امنیت ملی ایران به شمار آمده و این کشور به ندرت روابطی دوستانه با ایران داشته است. اختلافات ارضی و مرزی به همراه مسائل مذهبی همچون تبعیض علیه شیعیان عراق و مسائل قومی و نژادی همانند مناقشه عرب و عجم، حضور کردها در دو سوی مرزهای ایران و عراق به همراه خوی توسعه طلبی حاکمان بغداد از جمله عوامل اصلی تنش یا منازعه میان دو کشور در نیم قرن اخیر محسوب می گردند. با این حال روابط دو کشور همیشه در سطحی نا مطلوب قرار داشته و در تاریخ روابط ایران و عراق نقاط قابل اتکایی نیز یافت می شود. از زمان قیومت انگلیس بر عراق (1920) و پس از استقلال آن کشور در سال 1932 و تا پایان عمر حکومت پادشاهی در سال 1958 به دلیل نفوذ انگلستان در منطقه و وجود حکومت پادشاهی در هر دو کشور روابط دو دولت چه در رقابت پیمان سعدآباد و چه پیمان بغداد که به منظور مقابله با تهدید کمونیسم شکل گرفته بودند دوستانه بوده است. نقطه ی آغاز روابط مابین دو کشور به فروردین 1308 و اعزام هیئت حسن نیت از سوی پادشاه عراق به ایران و تقاضای این هیئت جهت برقراری روابط سیاسی با ایران باز می گردد. با این حال دولت عراق که در این زمان تحت حمایت انگلستان قرار داشت، نخست از اواسط سال 1310 با ارسال چندین یادداشت اعتراض به دولت ایران، ماموران گمرگ و نیروی دریایی را متهم به نادیده گرفتن مقررات سازمان بندر بصره و تجاوز به حق حاکمیت عراق در آبهای اروند رود نموده و سپس در سال 1313 به منظور جلوگیری از اعمال حاکمیت ایران بر اروند رود به جامعه ی ملل شکایت برد، پس از آنکه جامعه ی ملل ظرفیت را به مذاکره ی مستقیم دعوت نمود، سرانجام در 13 تیر 1316 طی قراردادی که میان دو کشور منعقد گردید حق کشتیرانی را در سراسر اروند رود به استثنای 5 کیلومتری از آبهای آبادان تا خط تالوگ به دولت عراق واگذار گردید¹. روابط نامطلوب دو کشور با کودتا قاسم و قوت یافتن پان عربیسم و گرایشات افراطی عربی در نظام سیاسی عراق آغاز شد. در این دوره اختلافات مرزی دو کشور افزایش یافت و علاوه بر ادعای حاکمیت عراق بر خوزستان تشکیل جبهه ی آزادی بخش خوزستان و مسأله ی کردها، اختلاف ایدئولوژیک نیز بر روابط دو کشور سایه انداخت و تا زمانی که رژیم چپ گرای عبدالکریم قاسم در عراق بود روابط دو کشور تیره ماند، در حکومت عبدالسلام عارف و عبدالرحمان عارف تا حدی از تنش موجود در روابط دو کشور کاسته شد اما با حاکم شدن رژیم بعث در عراق دوره ی دیگری از تیرگی روابط میان دو کشور آغاز گردید. روابط دو کشور با سخنان حسن الکبر رئیس رژیم عراق در مورد حاکمیت مطلق عراق بر اروند رود بحرانی شد. بدنبال این اظهارات اعمال مقامات عراقی دولت ایران نیز در اردیبهشت 1348 عهدنامه ی مرزی 1937 را ملغی و تمایل خود را به انعقاد قراردادی مبتنی بر خط تالوگ اعلام کرد. با میانجی گری هواری بومدین در جریان اجلاس اوپک در الجزایر، دو کشور به توافقاتی جهت پایان بخشیدن به اختلافات خود دست یافتند. بر اساس این توافق خط تالوگ به عنوان خط مرزی دو کشور شناخته شد و ایران مقداری از اراضی عراق را که در تصرف خود داشت پس داد. انعقاد قرارداد 1975 ظاهراً پایان اختلافات مرزی و روابطی نسبتاً بهتر شد اما این آرامش نسبی با انقلاب ایران پایان یافت از این رو رهبران عراق فرصت را مغتنم شمرده و صدام قرارداد 1975 را در جلوی دوربین های تلویزیونی پاره کرد و در 31 شهریور 1359 به خاک ایران حمله کرد و جنگ تحمیلی 8 ساله را علیه ایران آغاز کرد. با این وصف صدام در مرداد 69 با ارسال نامه ای به رئیس جمهوری ایران تمام شرایط ایران را برای صلح پذیرفت¹.
رژیم بعثی و سکولار عراق حتی در زمان تحریم های بین المللی در حالیکه تحت شدیدترین فشارها از سوی غربیها بود حاضر به بر قراری روابط دوستانه با ایران و حل مشکلات و ایجاد مفر برای خلاصی از باتلاقی که در آن فرو غلتیده بود، نشد و در پایان سید الرئیس عراق مفتضحانه از گودال بیرون کشیده شد و مجازات گردید. فروپاشی رژیم صدام در عراق شرایط آرمانی و بسیار روشنی را برای روابط دوستانه و برادرانه ایران و عراق فراهم آورد. در دوران انتقالی عراق (از زمان تشکیل شورای حکومتی در تابستان 82) شاهد سفرهای متعدد مقامات دو کشور از جمله سفر رؤسای دوره ای شورای حکومتی، رئیس جمهوری عراق، وزرای دو کشور، وزیر خارجه ی عراق و ایران (خرازی) و نخست وزیر دولت انتقالی عراق (دکتر جعفری) بودند تشکیل نهادهای مدنی در عراق و پیشرفت گام به گام روند سیاسی، ستون های مستحکمی برای روابط ایران و عراق بنا نهاد.چرا که در یک طرف، یک ایران با ثبات، مردمی وقومی شیعی قرار می گرفت و در طرف دیگر یک عراق جدید کثرت گرا دارای گرایش اسلامی و دولت وارد عرصه سیاست و حکومت در خاور میانه می شد.
مردم عراق در تاریخ 11 بهمن 83 اولین انتخابات مشروع، آزاد و عادلانه تاریخ کشور را برگزار کردند. در این انتخابات لیست ائتلاف یکپارچه عراق موفق شد با کسب بیش از 140 کرسی هدایت مجمع ملی انتقالی را به دست بگیرد و دولت ابراهیم جعفری به عنوان دولت انتقالی را تشکیل دهد. وزیر خارجه (وقت) ایران به عنوان اولین مقام رسمی یک کشور اسلامی با هدف تبریک به دولت و ملت عراق در بهار84به این کشور سفر نمود. این سفر مقدمه ارتقای سطح روابط بود ایران در چهارچوب سیاست حکیمانه خود دولت انتقالی عراق را به رسمیت شناخت و در جهت پیشرفت روند سیاسی این کشور به ویژه تدوین و تصویب قانون اساسی و ایجاد نهاد های مدنی و آرام کردن اوضاع عراق نقش فعال و مثبت ایفا نمود.ایران همچنین در زمانی که مشکلات روز افزونی که عرصه را به اشغالگران تنگ کرده بود بر روابط حسنه با عراق تاکید داشته و در جهت کمک به دولت و ملت این کشور گام برداشت و ثابت کرد که هر گونه راه حلی برای مشکلات منطقه بدون مشارکت ایران کار ساز نخواهد بود. در پاسخ این سفر هیأت عالی رتبه عراقی به ریاست نخست وزیر دولت انتقالی این کشور در تابستان 84 به تهران سفر نمود که بازتاب وسیع منطقه ای و جهانی داشت. دو کشور در این سفر یادداشت تفاهم های بسیاری را در زمینه های مختلف به امضا رساندند، چیزی که در زمان صدام هیچگاه تحقق نیافت. حتی در بیانیه ی پایانی مطبوعاتی این سفر بندهایی آورده شده که آغاز گر جنگ بودن رژیم صدام در جنگ تحمیلی ایران را از سوی مقامات عراق جدید تأیید نمود¹. با برگزاری دومین انتخابات سراسری در عراق  (آذر ماه 85) مردم عراق نمایندگان خود را وارد مجلس ملی نمودند و حزب برتر انتخابات به همراه دیگر گروههای پیروز دولت دائمی عراق را تشکیل داد. سپری شدن روند موفقیت آمیز سیاسی در عراق، تحقق این روند و تشکیل مجلس منتخب و دولت ملی در این کشور باعث شد تا ایران وزیر خارجه اش را در تاریخ 5 خرداد 85 به عراق اعزام کرده  و تبریکات خود را به دولت و ملت عراق ابراز دارد. این سفر در حالی انجام گرفت که روابط سیاسی منطقه ای عراق هنوز به مرحله ای جدی و عملی نرسیده و فقط ایران است که به صورت فعال ارتقای سطح روابط خود را به سفیری اعلام نمود¹. متکی در عراق در حالی حاضر شد که نخستین مقام رسمی عالی رتبه پس از تشکیل دولت در عراق بود. در فرودگاه بغداد با در فرودگاه بغداد با استقبال گرم همتای عراقی خود مواجه شد و پس از آن به مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق رفت و مورد استقبال گرم عبد العزیز حکیم قرار گرفت و از آنجا به ساختمان وزارت خارجه رفت و در دیداری یک ساعته به بیان مواضع دولت جمهوری اسلامی ایران پرداخت. متکی در جریان سفر خود به عراق اعلام کرد که بیش از 20 سند همکاری میان دولت عراق و ایران به امضا رسیده اما هیچ یک عملی نشده است و از این رو دولت ایران در صدد است کمیسیونی مشترک با عراق تشکیل دهد تا این تفاهم ها نهایی شوند.²
 
نقطه اوج روابط دو کشور پس از سقوط صدام در چارچوب توسعه و تحکیم روابط دوستانه میان جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق و در پاسخ به دعوت جلال طالبانی رئیس جمهور عراق ، محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران در رأس هیأتی عالی رتبه به مدت دو روز در تاریخ های 12 و 13 اسفند ماه 86 رسماً از جمهوری عراق دیدار کرد. در این سفر رئیس جمهوری با جلال طالبانی رئیس جمهور عراق، نوری مالکی نخست وزیر و عبدالعزیز حکیم رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق ملاقات کرد. همچنین با شخصیت های برجسته ی دانشگاهی و شیوخ عشایر نیز جداگانه دیدار کرد و دو طرف در این دیدار توافقاتی داشتند:
1-  طرفین با عنایت به مشترکات فراوان تاریخی فرهنگی و دینی موجود میان دو کشور همسایه و مسلمان بر اساس احترام متقابل و اصول حسن همجواری و عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر و پای بندی به تعهدات دو جانبه و توافق نامه های امضا شده میان دو کشور به ضرورت ارتقای سطح روابط و همکاری فی ما بین در کلیه ی زمینه های سیاسی، اقتصادی، امنیتی، نفتی، صنعتی و فرهنگی محل کلیه ی موانع بر سر راه توسعه این روابط تأکید کردند.
2-  طرفت تقویت همکاری فی ما بین در زمینه ی نفت و گاز و تسریع در اجرای طرحهای مورد توافق و بهره برداری دو جانبه از میادین نفت و گاز مشترک طبق قوانین و مقررات بین الملل تأکید کردند.
3-  طرف عراقی از جمهوری اسلامی ایران برای تخصیص یک میلیارد دلار وام با شرایط سهل در جهت کمک به اقتصاد عراق در زمینه های مختلف و باز سازی زیر ساخت های کشور قدر دانی کرد و ....¹
سفر احمدی نژاد ظاهراً دست آوردهای سیاسی مهمی را نیز برای ایران به همراه داشته است. مقام های عراقی به رئیس جمهور ایران قول مساعد داده اند که هر چه سریعتر به مسئله حضور گروهک مجاهدین خلق در خاک کشورشان پایان دهند.
جلال طالبانی در دیدار با رئیس جمهور ایران تأکید کرد مسئله حضور مجاهدین خلق مشکلات بسیاری را برای عراقی ها به وجود آورده و ما تمام تلاش خود را به کار می گیریم تا این موضوع را هر چه سریعتر حل و فصل کنیم و خود را از شر آنها خلاص کنیم. در این نباید شک کرد که سفر دکتر احمدی نژاد یک سفر موفقیت آمیز بوده است. به خصوص قاطع می توان گفت این سفر نه تنها صفحه ای تازه در روابط ایران و عراق به وجود آورد بلکه در حقیقت نقطه ی عطفی نیز در روابط ایران با کشورهای عرب  منطقه نیز ایجاد کرد. همچنین می توان گفت این سفر تأثیر مستقیم بر روابط ایران و آمریکا داشت¹. آمریکایی که انگشت اتهام را متوجه ایران میکند و بر اساس این سیاست هدف من سازی و تکرار اتهامات علیه ایران را دارد. به این ترتیب که ایران با تشکیلاتی به نام سپاه در آموزش، تأمین مالی، ارسال تجهیزات جنگی و مدیریت و هدایت گروههای ویژه ی عملیاتی، هسته های مخفی و جریان صدر دخالت دارد و به دنبال هدف قرار دادن نظامیان آمریکایی و متحدین آمریکا در عراق است کلید واژه هایی که در این اتهامات متوجه ایران می شود، هدفمند و بر اساس موارد محرومیت فعالیت های تروریستی است ، که به خصوص در قطع نامه ی 1373 شورای امنیت و در موضوع مبارزه با تروریسم مورد تَاکید قرار گرفته و همه ی کشورها با آن مقابله می کنند. متهم کردن ایران به اینکه به دنبال پیاده کردن الگوی حزب ا... در عراق، لبنانیزه کردن عراق و ایجاد هلال شیعی در منطقه ی آمریکا بر این باور است که ایران به دلیل داشتن پایگاه مردمی در عراق و ارتباط دوستانه و دیرینه ای که با حاکمان امروزی عراق دارد با کمترین هزینه بیشترین منافع را در عراق به دست می آورد و به راحتی بعضی سیاست های آمریکا را به رغم هزینه های سنگین به تعطیلی می کشاند ایران هم از مقامات سیاسی ضد اشغال حمایت می کند و هم با تمام توان از دولت منتخب ما کلی پشتیبانی می کند در این زمینه سیاست آمریکا این است که باید ایران را در شرایطی قرار داد تا به سیاست دو گانه اش در عراق پایان دهد و موقعیت ایران از حالت ارتباط و بهره گیری هم زمان از هر دو جریان پایان پذیرد و سیاست روشن و شفافی را دنبال کند و نا گذیر به انتخاب شود; یا پیوستن مطلق به جریان حمایت از دولت عراق و روند حاکم بر آن یا قرار گرفتن در صف مخالفان دولت که اگر صرفاً و بدون قید و شرط از دولت عراق حمایت کند با جریان ضد اشغال همراه شده و پایگاه ضد سلطه ای خود را از دست می دهد که اگر به صف حامیان جریانات مقاومت بپیوندد دولت شیعی منتخب را از دست می دهد¹. هیأت حاکمه ی آمریکا معتقد است تا زمانیکه دولتمردان عراقی و رهبران جریانات اصلی سیاسی عراق هم پیمان ایران باشند،سیاست های آمریکا نمی تواند به راحتی در عراق به جریان بیافتد،بر همین اساس هدف ایجاد شکاف میان ایران و دوستانش در عراق با لبنانیزه کردن ادعاهای اتهامی از نقش غرب ایران در عراق و واسطه کردن دولتمردان و رهبران جریانات ممتد عراقی متحد ایران برای انتقال این ادعای اتهامی به ایران و به شک انداختن آنها مبنی بر به وجود آمدن نا همگنی میان اظهارات مسئولان عالی رتبه ی ایرانی با اقدامات میدانی در عرصه ی عراق را دنبال می کند. در این زمینه آمریکا به صورت مستمر در تلاش است تا بسیاری از تحلیلهای خود را به باورهای دولتمردان عراقی تبدیل کند و سپس آنها را به ادبیان عراقی به ایران منتقل سازد.¹
به نظر می رسد در برهه ای از زمان این راهبرد آمریکا جواب داد به طوری که نوری مالکی تلاش کرد تا تعاونی شکننده در روابط بغداد با تهران و واشنگتن برقرار کند و تا حد امکان از نزدیکی بیش از حد به هر یک از این دو قطب پرهیز کند و سعی کرده که سیاست مداری منتقل از تهران نشان دهد و همین امر موجب سنگینی کفه ترازو به نفع واشنگتن شده است. این امر باعث شده بود که به مرور ابرهای تیره، آسمان روابط تهران بغداد را بپوشاند. ابرهایی که آشکار ترین تجلی بیرونیشان ممانعت از ورود هواپیمای نخست وزیر عراق به آسمان ایران بود و در نهایت موجب شد تا نوری مالکی با تأخیری چند ساعته و پس از توقف در دبی راه خود را به سوی اژن ادامه دهد. فاصله گرفتن از تهران از نخستین ماههای نخست وزیری او هنگامی آغاز شد که او تهران را در برنامه ی نخستین سفرهای خارجی خود قرار نداد و همچنین پیشنهاد ایران برای میزبانی اجلاس منطقه ای برای حل مشکلات عراق را رد کرد و ترجیح داد این اجلاس ابتدا در بغداد و سپس در قاهره برگزار شود. دولت عراق همچنین دریافت روادید برای اتباع ایرانی را بار دیگر اجباری و سختگیری نسبت به ایرانیانی که بدون دریافت ویزا به عراق سفر می کنند را به حد اعلا رساند¹. نوری مالکی همچنین همگام با مقامات آمریکایی در چند نوبت ایران را به انجام عملیات علیه سربازان آمریکایی محکوم کرده است)) : من مطمئنم که ایران در بعضی حملات علیه نیروهای آمریکایی که در خاک عراق صورت می گیرد نقش دارد اما ما اجازه نخواهیم داد تا ایران خاک عراق را به جبهه ی جنگ خود با آمریکا تبدیل کند. دولت عراق با تأکید بر هویت عربی کشور عراق به جای هویت شیعی آن، سیاست نزدیکی به کشورهای عربی و سنی خلیج فارس را پیش گرفته بود و در تلاش بود تا از نفوذ ایران در عراق بکاهد.))
مالکی پس از یک دوره تنش با ایران، تصمیم به لغو ایران گرفت و در رأس هیأتی بلند پایه وارد تهران شد و به محض ورود مورد استقبال پرویز داوودی معاون اول رئیس جمهوری قرار گرفت و با محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران و منوچهر متکی وزیر امور خارجه کشورمان دیدار کرد. مالکی در این دیدار تأکید کرد اجازه نخواهیم داد عراق جایگاهی برای آسیب رسانی به امنیت ایران و همسایگانش شود . وی همچنین با تشریح شرایط حساس فعلی عراق گفت: (( رایزنی های جاری میان بغداد و تهران در این شرایط نشانگر پیوند ها و مناسبات دو کشور بر پایه ی مصالح مشترک و حکمت است و تمام گروهها و تشکلات شیعی ، سنی و کردی بر تحکیم همه ی مناسبات همه جانبه با ایران تأکید دارند.
کاملأ واضح است که سفر مالکی به ایران در راستای دو هدف کاهش نگرانی های ایران از معاهده ی امنیتی بغداد ـ واشنگتن و رفع سوء تفاهم های پدید آمده در روابط دو کشور
انجام شده است.¹ و این سفر از دو زاویه اهمیت داشت بویژه اینکه آمریکایی ها بخوبی آگاهند اگر ایران روابطش با بغداد تیره شود، مشکلات آنها در عراق افزایش خواهد یافت و در همین راستا عقد پیمان امنیتی با مشکل جدی روبرو خواهد شد. شماری از نمایندگان پارلمان عراق با صدور بیانیه ای اتهام هایی علیه ایران مبنی بر دخالت در عراق را هیاهوی رسانه ای دانستند و در باره ی سفر نخست وزیر عراق به تهران اعلام کردند: سفر مالکی در این شرایط حساس تاریخ کشور، بسیار مهم و تاریخی بشمار می رود. این نمایندگان بر اهمیت دیدار مالکی در تثبیت اصل حسن همجواری به دخالت نکردن در امور داخلی یکدیگر و اطمینان به این سلسله که عراق گذر گاهی برای تجاوز به دیگر کشورها نخواهد بود.
 
نتیجه گیری
 ایران مؤثر ترین بازیگر منطقه ای در عراق محسوب می شود، در طول دهه های گذشته که عراق برای ایران همواره یک تهدید امنیتی به شمار می رفته است. از دیدگاه ایران، بخش عمده ای از تهدیدات معطوف به امنیت ملی آن کشور از ناحیه عراق و رژیم بعث حاکم بر آن ناشی می شده است اما فروپاشی رژیم صدام و شکل گیری نظام سیاسی دمکراتیک و مبتنی بر مشارکت تمامی گروههای عراق در ساختار قدرت و به ویژه راه یابی گروههای شیعی در ساختار قدرت شرایط جدیدی را ایجاد کرده که می تواند به پایان یافتن تهدیدات امنیتی عراق برای ایران و حتی تبدیل این کشور به شریک اقتصادی و سیاسی ایران منجر شود. این فرصت تاریخی، ایران را به سوی حمایت همه جانبه از دولت جدید عراق از سال 2003 رهنمون شده و به رغم حمایت نکردن اغلب کشورهای منطقه از دولت عراق فقدان مشارکت آنها در روند امنیت سازی در این کشور، ایران سطح بالایی از توان و همکاری خود را برای حمایت از دولت عراق و ایجاد ثبات و امنیت در این کشور بسیج کرده است. ایران همواره کمک های اقتصادی و حمایت های سیاسی متعددی از عراق به عمل می آورد و از سوی دیگر با توجه به روابط عمیقی که در طول سه دهه گذشته با جناح های مختلف اعم از شیعه و سنی و کرد داشته، در جهت ثبات سازی در این کشور تلاش می کند. همسایگی جغرافیایی و پتانسیل موجود در دو کشور از عوامل مهمی است که دولتمردان ایران و عراق را مجبور خواهد ساخت سطح روابط دو جانبه را گسترده کرده و عمق بخشیده و از منافع آن به دولت سود برسانند، بی تردید مانع تراشی و هر گونه شیطنت در این روند مشکلات عدیده ای را به وجود خواهد آورد که به صلاح دو طرف و منطقه خواهد بود. تقویت روابط دو کشور نوید بخش نظام جدید امنیتی در خلیج فارس با ترکیب ایران و عراق و شورای همکاری خلیج فارس و یمن است.
 
  نظرات ()
مطالب اخیر ترامپ در روز اول ریاست بر ایالات متحده آمریکا چکار می کند؟ ایران به دنبال نمونه ای مدرن از استراتژی آناکوندا برای شکست عربستان سعودی است عوامل و بازیگران دخیل در افزایش بحران در کشمیر آیا ایران با ذخایر نفتی و گازی خود می‌تواند روسیه را به چالش بکشد؟ آینده روابط عربستان و هند چالشهای کنونی و چشم انداز روابط هند و پاکستان علل تشدید تنش ها و آینده روابط هند و پاکستان ۱۳٩٥/٧/۱٤ بسترهای گسترش حضور چین در در افغانستان نقش گذشته و آینده قزاقستان
کلمات کلیدی وبلاگ ایران (۱٦٤) ترکیه (۸٠) سوریه (٧٥) امریکا (٦٤) خاورمیانه (٦٢) عربستان (٥٥) بحران سوریه (٤٧) داعش (٤۳) عراق (٤۱) روسیه (٤٠) سیاست خارجی (۳٥) ژئوپلتیک (٢٩) مقالات جغرافیای سیاسی (٢٩) یمن (٢٥) سیاست خارجی ایران (٢٥) مصر (٢٢) تحولات یمن (۱٩) چین (۱۸) اوباما (۱٧) اردوغان (۱٧) پاکستان (۱٦) سیاست خارجی ترکیه (۱٦) سیاست خارجی عربستان (۱٥) تحولات سوریه (۱٤) افغانستان (۱٤) کردها (۱٤) کردستان عراق (۱٤) ایران عربستان (۱۳) قطر (۱۳) القاعده (۱۳) صادرات گاز (۱۳) تحولات جهان عرب (۱۳) امنیت (۱٢) بیداری اسلامی (۱٢) عربستان سعودی (۱٢) روابط بین الملل (۱٢) توافق هسته ای (۱۱) نفت (۱۱) انرژی (۱۱) رقابت ایران و عربستان (۱۱) دیپلماسی (۱٠) سیاست (۱٠) اتحادیه اروپا (۱٠) حوثی ها (۱٠) عبدالرضا فرجی راد (٩) قدرت نرم (٩) سیاست خارجی امریکا (٩) تحریم (٩) اعراب (٩) روابط ایران ترکیه (٩) چین - امریکا (٩) آسیای مرکزی (۸) جهان عرب (۸) ایران امریکا (۸) تروریسم (۸) ژئوپلیتیک (۸) سلفی گری (۸) اسلام گرایی (۸) جهانی شدن (۸) کردستان (۸) حکومت اقلیم کردستان (۸) سیاست خارجی روسیه (۸) روابط ایران روسیه (٧) جمهوری آذربایجان (٧) گاز (٧) اروپا (٧) لبنان (٧) انتخابات (٧) پرونده هسته ای (٧) بندر چابهار (٧) نظام بین الملل (٦) ایران عراق (٦) بهار عربی (٦) قفقاز جنوبی (٦) انتخابات‌ (٦) استراتژی (٦) آفریقا (٦) اسرائیل (٦) پوتین (٦) آذربایجان (٦) وهابیت (٦) هند (٦) اخوان المسلمین (٦) خلیج فارس (٦) بارزانی (٦) تاریخچه داعش (٦) داعش عراق (٦) داعش سوریه (٦) خاورمیانه اسلامی (٦) گاز ایران (٦) خاورمیانه بزرگ (٥) انتخابات شورا (٥) سیاست خارجی چین (٥) بحران عراق (٥) مقالات ژئوپلیتیک (٥) هیدروپلیتیک آب (٥) روابط روسیه ترکیه (٥) خط لوله صلح (٥) دیپلماسی عمومی (٥) جنگ نرم (٥) بحران آب (٥) انتخابات ایران (٥) حزب الله (٥) حزب الله لبنان (٥) جغرافیای سیاسی (٥) امنیت ملی (٥) ترانزیت (٥) فلسطین (٥) رسانه (٥) جغرافیا (٥) رژیم های بین المللی (٥) تبلیغات انتخابات (٥) ژئوپلتیک ایران (٥) شیعیان یمن (٥) نظم نوین جهانی (٥) شمال آفریقا (٤) مذاکرات هسته ای (٤) نوری مالکی (٤) ژئواستراتژیک (٤) افراط گرایی (٤) کردهای سوریه (٤) سیاست خارجی قطر (٤) ارتش آزاد سوریه (٤) مشاوره انتخاباتی (٤) ایران چین (٤) نظریه های روابط بین الملل (٤) علویان ترکیه (٤) ارمنستان (٤) بحران (٤) اوکراین (٤) اسلام (٤) طالبان (٤) بلوچستان (٤) امارات (٤) اردن (٤) جهان اسلام (٤) انقلاب اسلامی (٤) تحریم های بین المللی (٤) منافع ملی (٤) امارات متحده عربی (٤) مرز (٤) بشار اسد (٤) علویان (٤) هژمونی (٤) حقوق بین الملل (٤) دیپلماسی آبی (٤) نظم جدید جهانی (٤) داعش در عراق (٤) جبهه النصره (٤) ژئوپلتیک گاز (٤) فدرالیزم (۳) چاپ تبلیغات انتخابات (۳) شیوه تبلیغات انتخاباتی (۳) خاورمیانه جدید (۳) ایران سوریه (۳) چین اقتصاد (۳) ساختار یمن (۳) جنگ آب (۳) حوثی های یمن (۳) ژئوپلیتیک آب (۳) مقالات ژئوپلتیک (۳) روابط افغانستان -پاکستان (۳) ژنوم ژئوپلیتیک (۳) روابط ایران و عمان (۳) رودخانه مرزی (۳) روابط ترکیه عراق (۳) سیاست خارجی هند (۳) رقابت های ژئوپلیتیکی و (۳) رقابت نفتی (۳) کریدور شمال جنوب (۳) شورای همکاری خلیج فارس (۳) 11سپتامبر (۳) ژئواستراتژی (۳) حسن البنا (۳) اقتصاد سیاسی (۳) شورای امنیت (۳) قفقاز (۳) انتخابات ریاست جمهوری (۳) قره باغ (۳) ترکمنستان (۳) عمان (۳) دموکراسی (۳) کلینتون (۳) فرهنگ (۳) ظریف (۳) خزر (۳) بریتانیا (۳) یارانه (۳) روابط خارجی (۳) روابط ایران و عربستان (۳) حافظ نیا (۳) انتخابات ترکیه (۳) مدیریت بحران (۳) انقلاب های عربی (۳) استراتژی ایران در عراق (۳) راهبرد ترکیه در سوریه (۳) علویان سوریه (۳) همکاری بین المللی (۳) قطر شبکه الجزیره (۳) انتخابات امریکا (۳) سیاست خارجی پاکستان (۳) هدف مندی یارانه ها (۳) ایران مصر (۳) ایران هراسی (۳) شیعیان عربستان (۳) منطقه آزاد ارس (٢) هارتلند (٢) موقعیت ایران (٢) برخورد تمدنها (٢) مدل مفهومی (٢) اسد (٢) مرزهای ایران (٢) استراتژِی (٢) انر}ى هسته ای (٢) رژزیم حقوقی (٢) عزت اله عزتی (٢) ترورریسم (٢) انقلاب تونس (٢) مقاومت و حزب الله (٢) پیمان کمپ دیوید (٢) انقلاب مصر (٢) خاورمیانه جدید (٢) علی عبدالله صالح (٢) تحولات خاورمیانه (٢) تحولات مصر (٢) موازنه قدرت (٢) تئوری های روابط بین الملل (٢) لبنان و بحران سوریه (٢) ساختار شورای امنیت (٢) مرزهای دریایی ایران (٢) رشد اسلام گرایی (٢) تحدید حدود مرز (٢) ترکیه سوریه (٢) امریکا خاورمیانه (٢) چالش های ترکیه (٢) ایران ترکبه (٢) انقلابات عربی (٢) ترکیه خاورمیانه (٢) روابط با عراق (٢) بازار انرژی (٢) صادرات نفت (٢) سیاست بین الملل (٢) محمد مرسی (٢) عراق جدید (٢) کردستان سوریه (٢) ژئواکونومیک (٢) امنیت منطقه ای (٢) شیعیان عراق (٢) کردهای ترکیه (٢) روابط ایران و ترکیه (٢) مقام معظم رهبری (٢) حماس (٢) سنگاپور (٢) روحانی (٢) تبلیغات انتخاباتی (٢) سازمان ملل (٢) فرانسه (٢) ارتباطات (٢) تنش زدائی (٢) موسویان (٢) قومیت (٢) ناتو (٢) جهان سوم (٢) هویت ملی (٢) اوپک (٢) غرب (٢) آمریکا (٢) لیبی (٢) مازندران (٢) بی بی سی (٢) جمهوری اسلامی ایران (٢) قزاقستان (٢) حق وتو (٢) مذاکره (٢) کویت (٢) آلمان (٢) هویت فرهنگی (٢) تهدید نرم (٢) احمدی نژاد (٢) اسلام سیاسی (٢) قیمت نفت (٢) کنفدراسیون (٢) ایران هسته ای (٢) نفت وگاز (٢) سازه انگاری (٢) منطقه گرایی (٢) تبارشناسی (٢) هانتینگتون (٢) موادمخدر (٢) تحریم اقتصادی (٢) بازدارندگی (٢) واقع گرایی (٢) حزب عدالت و توسعه (٢) رئیس جمهور آمریکا (٢) فدرالیسم (٢) کریمه (٢) پسا تحریم (٢) ملت سازی (٢) روابط ایران امریکا (٢) دریای جنوبی چین (٢) جزایر چین جنوبی (٢) دولت سازی (٢) خط لوله تاپی (٢) پسابرجام (٢) القاعده یمن (٢) جغرافیای سیاسی (٢) کد ژئوپلیتیک (٢) برجام (٢) داعش افغانستان (٢) هیدرو پلیتیک (٢) بحران یمن (٢) جریان های افراطی (٢) گروه سلفی خراسان (٢) گروه خراسان (٢) افغانستان ایران (٢) دولت اسلامی عراق و شام (٢) گروه تکفیری خراسان (٢) منابع گازی (٢) کنکره امریکا (٢) کریدور شمال- جنوب (٢) طرح توسعه شرق (٢) توسعه شرق (٢) یرنامه چهارم توسعه (٢) ترکیه داعش (٢) تبارشناسی تروریسم (٢) ساختار سیاسی عمان (٢) ساختار قومی یمن (٢) شیعیان زیدی (٢) تروریسم سلفی (٢) الگوی امنیتی (٢) سلفی گری وهابی (٢) قدرت ملی (٢) ایران ترکیه سوریه (٢) داود اوغلو (٢) ترکیه وبحران سوریه (٢) ایران اعراب (٢) القاعده آفریقا (٢) گرو های تندرو (٢) کشور عمان (٢) امنیت جمهوری اسلامی ایران (٢) موضوع هسته ای ایران (٢) رقایت امریکا روسیه (٢) رقابت ایران و ترکیه (٢) تاریخ یارانه (٢) سیاست خارجی روسیه (٢) عبدربه منصور هادی (٢) اسلام رادیکال (٢) رادیکالیسم اسلامی در آفریقا (٢) آگهی انتخاباتی (٢) مشاوره تبلیغات انتخابات (٢) جایگاه قطر (٢) چاپ آگهی انتخاباتی (٢) چاپ تراکت انتخابات (٢) ترورریسم سوری (٢) تجزیه سوریه (٢) تحریم سیاسی (٢) اقتصاد امارات (٢) امنیت سیاسی (۱) جوک قومیتی (۱) روابط جهانی (۱) توافق ایران و 1+5 (۱) عمق استراتژیک (۱) عمق استراتژیک ایران (۱) روسیه سوریه (۱) تحریم های بین النللی (۱) تحریم های بکجانبه (۱) امنیت، (۱) قفقاز شمالی (۱) روابط ایران و پاکستان (۱) انتخابات پارلمانی المان (۱) حزب سبز آلمان (۱) محمد جواد ظریف (۱) مذاکرات سازش (۱) یاران رئیس جمهور (۱) گروه های ذینفوذ (۱) همگرایی، واگرایی (۱) منارعات قومی (۱) ارتش آزاد مصر (۱) بوکوحرام (۱) توسعه ملی (۱) سیاستهای امنیتی (۱) جنگ تمدنها (۱) احزاب عراق (۱) دموکراسی در عراق (۱) تحریم اقتصادی (۱) تحریم نفتی (۱) چالش های صادرات گاز (۱) سیاست خارجی دولت نهم ودهم (۱) جبهه اسلامی سوریه (۱) اتحادیه اروپایی (۱) روند صلح (۱) فلسطین، اسرائیل (۱) روندصلح خاورمیانه (۱) جغرافیای خاورمیانه (۱) تاریخ خاورمیانه جدید (۱) مازی (۱) شیعیان مالزی (۱) بلوچستان آزاد (۱) شورای روابط خارجی اروپا (۱) مدل مفهومی بحران سوریه (۱) تروریسم رسانه ای (۱) ریشه های بحران سوریه (۱) دوران جنگ سرد (۱) یکجانبه گرایی (۱) چندجانبه گرایی (۱) مفهوم منطقه گرایی (۱) معاهده شنگن (۱) نظریه های انقلاب (۱) انقلاب های عربی (۱) نظریه های جغرافیای سیاسی (۱) نظریه های ژئوپولیتیک (۱) منابع کنکور دکتری علوم جغرافیا ی سیاسی (۱) هارتلند جدید (۱) بهار عربی، (۱) گروه های معارض سوریه (۱) حزب سلفی نور (۱) حزب النهضه (۱) ژئواستراتژی جهانی (۱) مکیندر (۱) چاپ بنر انتخابات (۱) بروشورهای انتخابات (۱) تبیلغات انتخابات (۱) چاپ آگهی (۱) طراحی آگهی انتخابات (۱) جایگاه انتخابات در ایران (۱) اقتصاد ترکیه (۱) تبلیغات انتخابات مجلس (۱) تبلیغات در انتخابات (۱) شیوه های انتخاباتی (۱) غلامحسن حیدری (۱) تبلیغات انتخابات رسانه (۱) چاپ آگهی انتخابات (۱) هزینه تبلیغات انتخابات (۱) نقش اردن در سوریه (۱) ماهیت اقتصاد سیاسی بین‌الملل (۱) اعتراضات ترکیه (۱) اسلام گرایی آفریقا (۱) چاپ تبلیغات انتخاباتی (۱) چاپ انتخابات (۱) اس 300 (۱) امنیت ایران (۱) انتخابات تبلیغات (۱) شیوه های تبلیغات (۱) یارانه ها در جهان سوم (۱) تاریخچه هدف مندی یارانه ها (۱) فتح اله گولن (۱) انقلاب اسلامی ایران (۱) عراق کردستان (۱) بغداد اربیل (۱) تجمیع انتخابات (۱) مشاکرت سیاسی (۱) شورای اطلاعات ملی آمریکا (۱) محمئد (۱) استراتژی ایران (۱) تغییر نظام سوریه (۱) قراردادگاز ایران پاکستان (۱) روابط فرهنگی (۱) واردات گاز ترکمنستان (۱) رقابت ایران و مصر (۱) العراقیه (۱) ایران ترکیه (۱) جریان مقاومت (۱) جبهه مقاومت (۱) تئوری جیمزروزنا (۱) ایرانیان در قزاقستان (۱) شیعیان قزاقستان (۱) آذری های قزاقستان (۱) نونس (۱) نقشه سوریه (۱) نقشه نبرد در سوریه (۱) جبهه‌های جنگ در سوریه (۱) انرژی هسته ای (۱) تروریسم سلفی- تکفیری (۱) بندربن سلطان (۱) دیپلماسی شهری (۱) اسه آن (۱) نگاه به شرق (۱) سلفی گری تکفیری (۱) وهابیت تکفیری (۱) تحولات اقتصادی امارات (۱) احزاب آذربایجان (۱) جنبش مقاومت (۱) شمال عراق (۱) آگهی جذب فوق لیسانس علوم سیاسی (۱) اقتصاد قطر (۱) ابوبکر البغدادی (۱) کارکرد گرایی (۱) داعش در سوریه (۱) الحوثی ها (۱) انتخابات‌ سوریه (۱) حامیان داعش (۱) موصل (۱) اقتصاد یمن (۱) یمن در نگاه استراتژیک عربستان (۱) زیدی های یمن (۱) جغرافیای یمن (۱) واقعیت داعش (۱) کردهای عراق (۱) آینده کردها (۱) اقتصاد عمان (۱) نفت کردستان (۱) ژئوپلیتیک عراق (۱) مناطق جدایی طلب اروپا (۱) جدایی طلبی (۱) کوبانی (۱) تقابل ترکیه-عربستان (۱) اختلاف ترکیه عربستان (۱) رقابت ترکیه عربستان (۱) سقوط صنعا (۱) نقش ایران عربستان در یمن (۱) رابطه ترکیه با داعش (۱) ساختار قومی (۱) کردهای ایران (۱) انرژى هسته ای (۱) ترانزیت گاز (۱) انصارالله (۱) موقعیت اقتصادی یمن (۱) جایگاه منطقه ای یمن (۱) روابط آمریکا روسیه (۱) حسن بهشتی پور (۱) تحریم های علیه ایران (۱) نیچروان بارزانی (۱) استخدام کارشناس ارشد علوم سیاسی (۱) دعوت به همکاری روابط بین الملل (۱) استخدام کارشناس ارشد روابط بین الملل (۱) استخدام ارشد روابط بین الملل (۱) قدرت ملی ایران (۱) دالان شمال جنوب (۱) ژئوپلتیک بلوچستان (۱) فیمینسیم (۱) مدیریت سیاسی فضا (۱) منظقه آزاد چابهار (۱) سیاست خارجی افغانستان (۱) گروه تروریستی خراسان (۱) روابط عربستان اسرائیل (۱) تفاهم لوزان (۱) داعش آفریقا (۱) مختاری،حسین (۱) عبدی،عطاءالله (۱) مدل اندرسون، (۱) الرمادی (۱) پارلمان ترکیه (۱) ارتش های جهان (۱) روسیهر (۱) ژئوپلتیک نفت (۱) آثار توافق هسته ای بر خاورمیانه (۱) سلاح های روسی (۱) روابط روسیه چین (۱) نقش امارات در یمن (۱) جنبش گوران (۱) نظریه‌های ژئوپلیتیک (۱) داعش در آسیای مرکزی (۱) دولت آشتی ملی افغانستان (۱) سیاست خارجی پاکستان (۱) دموکرات ها (۱) عربستان یمن (۱) ژئواستراتژیک ایران (۱) انتخایات ترکیه (۱) اسلام گرایان ترکیه (۱) محمد ابن عبدالوهاب (۱) نوار مرزی ایران ترکیه (۱) مسائل مرزی (۱) تجزیه استانهاس سنی عراق (۱) تحول ژئوپلیتیک (۱) ساختار ژئوپلیتیکی جهان (۱) الگوهای اسلام گرایی (۱) نظریه های روابط بین الملل ریه های (۱) بازدارندگی استراتژیک (۱) ضدژئوپلیتیک (۱) ژئوپلیتیک مقاومت (۱) سایکس-پیکو (۱) کیومرث یزدان پناه (۱) سیاست خارجی فرانسه (۱) اختلاف مصر و عربستان (۱) مصر عربستان (۱) اقلیت های قومی ترکیه (۱) اقلیت های زبانی ترکیه (۱) اقلیت های دینی ترکیه (۱) جریان های وهابی (۱) روسیه آذربایجان (۱) دولت-ملت (۱) دولت -ملت سازی (۱) نوروپلیتیک (۱) بحران خاورمیانه (۱) روابط پاکستان افغانستان (۱) تحولات سیاسی ترکیه (۱) پایگاه هوایی روسیه (۱) شی جین‌پینگ (۱) شهر ملکان (۱) اکولوژی سیاسی (۱) جغرافیای سیاسی شهر (۱) آبراه خزر روسیه (۱) منازعات دریایی (۱) اختلافات دریایی (۱) اقلیم در ژئوپلتیک (۱) ژئوپلیتیک خاورمیانه (۱) قانون مناطق دریایی (۱) ایران هند (۱) گوادر (۱) صلح کردها (۱) پیمان شانگهای (۱) تاثیر خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا (۱) سیاست خارجه ایران و عراق (۱) سیاست خارجی عراق (۱) اقوام عراق (۱) بازارنفت (۱) روابط عربستان امریکا (۱) سیاست خارجی قزاقستان (۱) چین -افغانستان (۱) روسیه اتحادیه اروپا (۱) هند پاکستان (۱) روابط هند و پاکستان (۱) روابط هند وعربستان (۱) روابط عربستان وهند (۱) بحران کشمیر (۱) هند کشمیر (۱) پاکستان کشمیر (۱) استراتژِی آناکوندا (۱) مناطق آزاد ترکیه (۱) ژئوپلتیک مقاومت اسلامی (۱) بنیان‌های ژئواستراتژیک (۱) بازاریابی انتخابات (۱) کمپین انتخاباتی (۱) برنامه‌ریزی تبلیغاتی (۱) اهداف روسیه در سوریه (۱) مدل های دولت-ملت (۱) دولت-ملت سازی (۱) رهیافت اسلامی ایرانی (۱) روابط چین بریتانیا (۱) روابط ایران -اروپا (۱) عربستان روسیه (۱) کریدورهای ترانزیتی (۱) بندرچابهار (۱) کریدورهای بین المللی (۱) کریدورشرق- غرب (۱) موقعیت ترانزیتی ایران (۱) داعش در پاکستان (۱) کشورهای دو سه دولتی (۱) 13نوامبر پاریس (۱) انفجارهای پاریس (۱) حمله داعش به پاریس (۱) حملات تروریستی پاریس (۱) راهبرد نظامی ژاپن (۱) اهمیت هیدروپلیتیکی ایران (۱) روابط ترکیه عربستان (۱) روابط اعراب ترکیه (۱) روابط ترکیه با اعراب (۱) ژئوپلتیک اروپا (۱) روسیه اوکراین (۱) اندیشه سیاسی اهل سنت (۱) خلافت از دیدگاه اهل سنت (۱) مبانی اندیشه سیاسی (۱) بازارهای منطقه ای گاز (۱) قتصاد سیاسی بین الملل (۱) نو واقع گرایی (۱) رسول حاج احمدی (۱) حسین اژدر (۱) فدراسیون و کنفدراسیون (۱) ژئوپلیتیک فضای مجازی (۱) موتلفه اسلامی (۱) المنار (۱) توییتر (۱) تقسیمات کشوری (۱) ژئواکونومی (۱) شنگن (۱) بنیادگرایی (۱) سلاح شیمیایی (۱) لویی جرگه (۱) مفهوم قدرت (۱) جنگ رسانه (۱) چابهار (۱) سرحد (۱) جهانی سازی (۱) موساد (۱) رژیم حقوقی (۱) جنگ سرد (۱) اقتصاد جهانی (۱) زیباکلام (۱) اسامه بن لادن (۱) فعالیت هسته ای (۱) ژئوپولیتیک (۱) رود ارس (۱) دولت یازدهم (۱) الشباب (۱) سیاست داخلی (۱) سازمان های بین المللی (۱) آذری ها (۱) گرهاردشرودر (۱) الهام علی اف (۱) نواندیشی دینی (۱) برنامه هسته ای ایران (۱) احسان شریعتی (۱) تنب بزرگ (۱) ترانزیت کالا (۱) پراگماتیسم (۱) امارات متحده (۱) ارتش چین (۱) پیروزی در انتخابات (۱) امنیت انرژی (۱) چاوز (۱) فرانسیس بیکن (۱) آلاسکا (۱) کشمیر (۱) ابوموسی (۱) آسیای مرکزی و قفقاز (۱) رضاشاه (۱) ایران گردی (۱) رژیم صهیونیستی (۱) منافع (۱) رئیس جمهور (۱) پ ک ک (۱) پارس جنوبی (۱) فیس بوک (۱) صدای امریکا (۱) جنگ روانی (۱) آل سعود (۱) راه آهن (۱) بین الملل (۱) بی بی سی فارسی (۱) تاریخ اسلام (۱) فدراسیون (۱) گرجستان (۱) هرمنوتیک (۱) علوم سیاسی (۱) احمد بن حنبل (۱) ریگی (۱) هوگو چاوز (۱) اومانیسم (۱) کره جنوبی (۱) آتاتورک (۱) انتخابات آمریکا (۱) ملی گرایی (۱) ترکمن (۱) جغرافیای سیاسی خاورمیانه (۱) چشم انداز (۱) ملکان (۱) آینده پژوهی (۱) مشترک المنافع (۱) ابن تیمیه (۱) هیلاری کلینتون (۱) ارتش (۱) مصدق (۱) بغداد (۱) جان مک کین (۱) گردشگری (۱) رهبری (۱) دولت (۱) حج (۱) مبارک (۱) سرزمین (۱) توسعه (۱) موشک (۱) مدیریت (۱) ونزوئلا (۱) مقاومت (۱) سلام (۱) شریعتی (۱) بوش (۱) شیعیان (۱) انتفاضه (۱) آذری (۱) دبی (۱) دانش (۱) علم (۱) انقلاب ایران (۱) ماهواره (۱) انتخابات مجلس (۱) مشارکت سیاسی (۱) نظریه (۱) قالیباف (۱) اقتصاد ایران (۱) عبدالله شهبازی (۱) اسلام هراسی (۱) سکولار (۱) هیرمند (۱) تجارت آزاد (۱) جزایر سه گانه (۱) دریای خزر (۱) شما (۱) باکو (۱) انگلستان (۱) حاکمیت (۱) سکولاریسم (۱) استراتژیک (۱) توسعه اقتصادی (۱) تشیع (۱) ژاپن (۱) هویت (۱) توریسم (۱) احزاب (۱) توسعه پایدار (۱) بحرین (۱) حمل و نقل (۱) مشارکت مردمی (۱) صهیونیسم (۱) اکونومیست (۱) قانون انتخابات (۱) سوخت هسته ای (۱) ویلیام جیمز (۱) اخوان المسلمین سوریه (۱) جنگ نفتی (۱) نظر سنجی انتخاباتی (۱) جغرافیای ملکان (۱) سیاست ترکیه (۱) نظام بین المللی (۱) جمهوری خواهان (۱) ارتش امریکا (۱) نظم منطقه ای (۱) سقوط بشار اسد (۱) محورمقاومت (۱) تاثیر ماهواره بر جوانان (۱) هژمون (۱) ارتش آزاد (۱) پیروزی اوباما (۱) ارتش عراق (۱) فلسفه جغرافیا (۱) مسعود بارزانی (۱) موازنه منطقه ای (۱) شهرستان ملکان (۱) جلال طالبانی (۱) عدالت و توسعه (۱) جنبش اسلامی (۱) انقلابات عربی و ترکیه (۱) اربیل (۱) خاورمیانه رمیانه (۱) کردستان ترکیه (۱) توازن قدرت (۱) انقلاب سوریه (۱) خلیج‌فارس (۱) قدرت نرم ایران (۱) ترکیه اسرائیل (۱) سیاست خاورمیانه ترکیه (۱) اهداف ترکیه (۱) اختلافات مرزی (۱) احزابرسیاسی ایران (۱) ناپایداری احزاب (۱) قدرت نظامی (۱) اعتراضات سوریه (۱) ترکیه و اعراب (۱) ترکیه سیاست خارجی (۱) روابط ایران و عراق (۱) مطالعات منطقه ای (۱) ایران و عربستان (۱) ایران ترکیه جهان عرب (۱) امنیت اسرائیل (۱) اهداف ترکیه در سوریه (۱) مشارکت‌ سیاسی‌ (۱) رای‌ و رای‌دادن‌ (۱) تبلیغات‌ انتخاباتی‌ (۱) پیامدهای سقوط بشار اسد (۱) سقوط اسد (۱) سقوط سوریه (۱) خطوط مرزی (۱) چاک هاگل (۱) عهدنامه 1975 (۱) مرزایران عراق (۱) مناقشات مرزی (۱) مرزهای غربی ایران (۱) مرز عراق (۱) ترکان سین کیانگ (۱) استراتژی امریکا (۱) [ جریان های ملی گرا (۱) تحولات ایران (۱) بازیگران تحولات سوریه (۱) مخالفان آل سعود (۱) اسلام گرایی ترکیه (۱) اهل تسنن عراق (۱) جنبش مصر (۱) انقلاب مصز (۱) تحولات لبنان (۱) شیعیان کویت (۱) انتخابات گویت (۱) بحرانهای قومی عراق (۱) ترکیه عراق (۱) میادین نفت و گاز (۱) مرزهای ایران در خلیج فارس (۱) مرزهای ایران و کویت (۱) آثار بحران سوریه (۱) پیامدهای بحران سوریه (۱) ژئوکالچر (۱) استراتژی چیست (۱) تاثیرات شبکه های ماهواره ای (۱) نقش مخرب شبکه های خارجی (۱) اصلاح شورای امنیت (۱) استراتژی امنیت (۱) انتخابات کویت (۱) پیامدهای انتخابات کویت (۱) امریکا خلیج فارس (۱) امریکا سیاست خارجی (۱) پارس جنوبی (۱) رژیم های سیاسی (۱) جامعه شتاسی سیاسی (۱) تئوری های بین الملل (۱) حمیرا مشیر زاده (۱) تاریخ سوریه (۱) اقتصاد سوریه (۱) جغرافیای سوریه (۱) تحولات عربی (۱) رقابت ایران ترکیه (۱) ایران پاکستان (۱) قطر سیاست (۱) روابط خارجی قطر (۱) قطز خاورمیانه (۱) امریکا قطر (۱) موازنه نرم (۱) انتخابات 2012آمریکا (۱) سیاست های روسیه (۱) رئیس جمهور روسیه (۱) سیاست های روسیه سیه (۱) رسانه های یهودی (۱) اامپریاالیسم رسانه ای (۱) شبکه ماهواره (۱) الکوثی (۱) هادی تی وی (۱) شبکه جهانی اهل بیت (۱) تاریخچه بی بی سی (۱) کارمندان بی بی سی فارسی (۱) رسانه نوین (۱) رسانه های ارتباطی (۱) آثار ماهواه (۱) رسانه فارسی (۱) ایران، (۱) جهان تک قطبی (۱) جنبش صهیونیسم (۱) تجزیه عربستان (۱) سید قطب (۱) مناقشه اعراب و اسرائیل (۱) جنبش اخوان المسلمین (۱) اخوان المسلمین آفریقا (۱) جمال عبداناصر (۱) فرار عروس قذافی (۱) همسر قذافی (۱) اویغورها باما (۱) تحولات مصر لات مصر (۱) آینده مصر (۱) ترک ها (۱) جان کری (۱) مدیریت سیاسی (۱) ساختارگرایی (۱) مورگان شوستر (۱) برساخت گرایی (۱) اویغورها (۱) انقلاب یمن (۱) موج بیداری (۱) آل خلیفه (۱) قذاقی (۱) تهاجم رسانه ای (۱) قدرت سخت (۱) سونامی بیداری اسلامی (۱) مرزهای ایران و عراق (۱) شبکه های فارسی زبان (۱) نظریه دولت (۱) سیر تکوین دولت درایران (۱) مفهوم دولت (۱) تحول حکومت در ایران (۱) تحولات عربستان (۱) جغرافیای انتخابات (۱) ارتش روسیه (۱) میادین مشترک (۱) ملک سلمان (۱) امپریالیسم خبری (۱) مقالات رسانه و اینترنت (۱) ‍ژئورسانه ژئومدیا (۱) حزب الله و رفتار رسانه ای (۱) ایران- روسیه (۱) جوزف نای (۱) سفیر انگلیس (۱) نهضت ملی نفت (۱) پایگاه دریای ام الغنم (۱) پایگاه هوایی ظهران (۱) پایگاه دریایی جفیر (۱) پایگاه دریایی خضب (۱) منابع ارشد ژئوپلتیک (۱) منابع ارشد جغرافیای سیاسی (۱) مبانی جغرافیا (۱) متون تخصصی جغرافیا (۱) ژئوپلتیک دوره تولد (۱) ژئوپلتیک دوره احیا (۱) ژئوپلتیک دوره افول (۱) ژئوپلتیک دوره شکوفایی (۱) ژئواستراتژِی خلیج فارس (۱) دکتر سمیعی (۱) اقوام -قومیت (۱) الیاس واحدی (۱) نظریه های ژئوپلتیک (۱) عوامل ژئوپلتیک (۱) راتزل (۱) ایران-امریکا (۱) روسیه-چین (۱) مجتهدزاده (۱) پور پویان رضا (۱) منابع دکترای جغرافیای سیاسی (۱) ژئوپلتیک انتقادی (۱) ژئوپلتیک فراگیر (۱) قدرت نظامی ایران (۱) سیدجمال الدین (۱) ایران اروپا (۱) علاوی (۱) فرصت چالش (۱) حوادث زاهدان (۱) هانتیگتون (۱) مرز امنیت (۱) گزارش سازمان ملل (۱) جنگ یمن (۱) حسین بشیریه (۱) نجران (۱) چرخه سوخت هسته ای (۱) جهانی شدن فرهنگ (۱) الوین تافلر (۱) مصطفی کمال آتاتورک (۱) هویت قومی (۱) شیعه ستیزی (۱) صعده (۱) جنگ داخلی (۱) نظریه تربیتی (۱) مناقشه (۱) ترامپ (۱)
دوستان من اسلام تایمز العالم الوقت انتخاب انجمن ژئوپلیتیک ایران انجمن علوم سیاسی اندیشکده روابط بین الملل ایراس ایران بالکان بولتن پرس تی وی پژوهشکده مطالعات راهبردی تابناک ترکیه TRT خبر آنلاین خبرگزاری آران نیوز خبرگزاری ایرنا خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ترند خبرگزاری تسنیم خبرگزاری فارس خبرگزاری مشرق دفتر مطالعات سیاسی وزارت امور خارجه دیپلماسی ایرانی روز نو ژئوپلیتیک ایرانی عصرایران فرارو فصلنامه مطالعات راهبردی کرد پرس مرکز بین المللی مطالعات صلح مرکز تحقیقات استراتژیک مرکز مطالعات استراتژیک آریا مرکز مطالعات تاریخ معاصر مرکز مطالعات سیاستگذاری عمومی مرکز مطالعات وزارت امورخارجه مطالعات قفقاز موسسه مطالعات آمریکای شمالی موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی پرتال زیگور طراح قالب